do ministra zdrowia
w sprawie pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali powiatowych oraz działań rządu dotyczących finansowania, restrukturyzacji i dostępności świadczeń zdrowotnych
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 25-06-2026
Szanowna Pani Minister,
z doniesień przedstawionych po dodatkowym posiedzeniu plenarnym Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, poświęconym systemowi ochrony zdrowia, wynika, że przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego wskazują na narastający kryzys finansowy szpitali powiatowych. Związek Powiatów Polskich podniósł w szczególności problemy dotyczące wynagrodzeń w ochronie zdrowia, finansowania świadczeń przez NFZ, restrukturyzacji podmiotów leczniczych oraz zapowiadanego programu pożyczkowego BGK.
Według analizy Związku Powiatów Polskich obejmującej 207 szpitali powiatowych, w 2025 r. łączna strata netto badanych podmiotów przekroczyła 1,26 mld zł, strata ze sprzedaży przekroczyła 1,86 mld zł, a prawie 91% szpitali wykazało stratę operacyjną na działalności podstawowej. Koszty działalności operacyjnej tych placówek przekroczyły 30,8 mld zł, z czego wynagrodzenia wraz z pochodnymi stanowiły 48,8%, a usługi obce 30,5% kosztów. Jednocześnie kontrakty z NFZ odpowiadały średnio za 93,8% przychodów netto ze sprzedaży, co oznacza bardzo wysoką zależność tych placówek od decyzji płatnika publicznego.
Problem ma bezpośrednie znaczenie dla dostępności świadczeń zdrowotnych w mniejszych miejscowościach i powiatach, gdzie szpital powiatowy jest często podstawowym miejscem uzyskania pomocy w zakresie interny, pediatrii, chirurgii ogólnej, ginekologii i położnictwa oraz diagnostyki. W artykule wskazano również na niepewność samorządów co do terminu uruchomienia programu pożyczkowego BGK, zasad finansowania nadwykonań oraz skutków kolejnego okresu podwyżkowego w ochronie zdrowia od 1 lipca 2026 r.
Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pokrywa stratę netto we własnym zakresie, a podmiot tworzący może pokryć stratę w granicach określonych ustawą. Jednocześnie ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych określa zasady i tryb finansowania świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych, w tym rolę NFZ jako płatnika.
Ministerstwo Zdrowia ogłosiło konkurs z Funduszu Medycznego na wsparcie inwestycji związanych z procesami konsolidacyjnymi podmiotów leczniczych, o wartości 1,149 mld zł. Jest to jednak instrument inwestycyjny, a nie mechanizm bieżącej stabilizacji finansowej lub oddłużenia placówek znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji płynnościowej.
Przedstawione dane wskazują na ryzyko trwałej nierównowagi między kosztami udzielania świadczeń a poziomem ich finansowania. Szczególnie istotne są skutki wzrostu kosztów wynagrodzeń, niepewność co do finansowania nadwykonań oraz ograniczona możliwość samodzielnego równoważenia budżetów przez szpitale powiatowe.
Wątpliwości budzi brak jednoznacznego harmonogramu prac nad programem pożyczkowo-restrukturyzacyjnym BGK oraz brak publicznie przedstawionych kryteriów, według których placówki w trudnej sytuacji będą mogły uzyskać wsparcie. Ryzyko systemowe dotyczy także przenoszenia części skutków regulacji centralnych na powiaty jako podmioty tworzące, mimo że samorządy nie decydują o wysokości taryf, zasadach kontraktowania świadczeń ani konstrukcji ustawowych minimalnych wynagrodzeń w ochronie zdrowia.
Istnieje potrzeba pilnego przedstawienia przez ministra zdrowia informacji o skali zobowiązań szpitali, skutkach nowych zasad finansowania świadczeń nielimitowanych, harmonogramie zmian legislacyjnych oraz działaniach zabezpieczających ciągłość opieki nad pacjentami w powiatach.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie są aktualne dane Ministerstwa Zdrowia i NFZ za 2025 r. oraz za I półrocze 2026 r. dotyczące łącznego zadłużenia szpitali powiatowych, zobowiązań wymagalnych, straty netto i straty ze sprzedaży?
2. Ile szpitali powiatowych według danych Ministra Zdrowia znajduje się obecnie w sytuacji zagrożenia utraty płynności finansowej, rozumianej jako brak możliwości terminowego regulowania zobowiązań wobec pracowników, kontrahentów, ZUS lub dostawców mediów?
3. Jakie skutki finansowe dla szpitali powiatowych w latach 2025–2027 Ministerstwo Zdrowia szacuje w związku z ustawowym mechanizmem wzrostu minimalnych wynagrodzeń w podmiotach leczniczych, w szczególności od 1 lipca 2026 r.?
4. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez ministra zdrowia oraz NFZ w celu weryfikacji, czy wyceny świadczeń realizowanych przez szpitale powiatowe pokrywają rzeczywiste koszty ich udzielania?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizę skutków zmian dotyczących finansowania nadwykonań, w tym wpływu przesunięcia płatności na płynność finansową szpitali oraz ich zdolność do terminowego regulowania zobowiązań wobec dostawców i personelu kontraktowego?
6. Na jakim etapie znajdują się prace nad zapowiadanym programem pożyczkowym lub restrukturyzacyjnym z udziałem BGK, jakie są planowane kryteria dostępu do tego instrumentu oraz kiedy projekt zostanie skierowany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów albo do konsultacji publicznych?
7. Czy minister zdrowia planuje zlecenie NFZ kontroli albo audytu dotyczącego adekwatności taryf, zasad rozliczania świadczeń nielimitowanych oraz skutków finansowania ryczałtowego dla szpitali I i II poziomu zabezpieczenia szpitalnego?
8. Jakie mechanizmy nadzoru nad ciągłością udzielania świadczeń w powiatach stosuje obecnie Ministerstwo Zdrowia i NFZ, w szczególności w sytuacji ograniczania działalności oddziałów, zawieszania świadczeń lub narastania zobowiązań wymagalnych?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje w 2026 r. zmiany legislacyjne dotyczące ustawy o działalności leczniczej, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych albo ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, które miałyby ograniczyć narastanie zadłużenia szpitali powiatowych?
Z poważaniem