do ministra cyfryzacji, ministra sprawiedliwości
w sprawie działań podjętych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w latach 2024-2026 na rzecz wdrożenia systemów sztucznej inteligencji wspierających funkcjonowanie sądów, w szczególności obowiązkowej automatycznej transkrypcji rozpraw sądowych
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 25-06-2026
Panie Ministrze,
od wielu lat eksperci zajmujący się funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości wskazują, że jedną z głównych przyczyn przewlekłości postępowań sądowych jest nadmierne obciążenie sędziów i pracowników sądów czynnościami technicznymi, organizacyjnymi i administracyjnymi.
W ostatnich latach nastąpił bezprecedensowy rozwój technologii sztucznej inteligencji, w szczególności systemów automatycznego rozpoznawania mowy, analizy dokumentów oraz wyszukiwania informacji w dużych zbiorach danych. Technologie te są obecnie wykorzystywane przez administrację publiczną i sektor prywatny na całym świecie.
Jednocześnie polskie sądy nadal mierzą się z problemem przeciążenia kadrowego, niedoboru pracowników administracyjnych oraz koniecznością wykonywania ogromnej liczby powtarzalnych czynności technicznych.
Warto podkreślić, że w polskim sądownictwie od wielu lat funkcjonuje system e-protokołu oraz instytucja transkrypcji nagrań rozpraw. Rozwiązania te były wdrażane jeszcze przed 2024 rokiem. Jednak obecny stan technologii pozwala już na automatyczne przekształcanie mowy na tekst z bardzo wysoką skutecznością, co stwarza możliwość znaczącego ograniczenia konieczności ręcznego sporządzania transkrypcji przez pracowników sądów.
W debacie publicznej coraz częściej wskazuje się również na możliwość wykorzystania sztucznej inteligencji do wspomagania wyszukiwania informacji w aktach spraw, porządkowania dokumentów, tworzenia streszczeń materiału procesowego oraz innych czynności technicznych, które nie ingerują w niezawisłość sędziowską ani proces podejmowania rozstrzygnięć.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W mojej ocenie rozwój technologii sztucznej inteligencji stwarza wyjątkową szansę na odciążenie sędziów oraz pracowników sądów od szeregu czynności technicznych, które nie wymagają podejmowania decyzji merytorycznych. Szczególnie obiecującym kierunkiem wydaje się obligatoryjne wdrożenie systemów automatycznej transkrypcji rozpraw i posiedzeń sądowych, które mogłyby znacząco ograniczyć obciążenia administracyjne sądów i przyspieszyć obieg informacji procesowej.
Dlatego zasadne jest przedstawienie przez Ministerstwo Sprawiedliwości szczegółowej informacji o działaniach podjętych w tym zakresie od chwili objęcia odpowiedzialności za wymiar sprawiedliwości przez obecne kierownictwo resortu.