Odpowiedź na interpelację nr 18069

w sprawie postulatu zmniejszenia liczby radnych w radach gmin

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański

Warszawa, 20-07-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 18069 pana posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie postulatu zmniejszenia liczby radnych w radach gmin uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym^[1] w skład rady wchodzą radni w liczbie:

1. piętnastu w gminach do 20 000 mieszkańców;
2. dwudziestu jeden w gminach do 50 000 mieszkańców;
3. dwudziestu trzech w gminach do 100 000 mieszkańców;
4. dwudziestu pięciu w gminach do 200 000 mieszkańców oraz po trzech na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych.

Przepisy prawa dotyczące liczebności rad gmin były od czasu wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym wielokrotnie zmieniane. W pierwotnym brzmieniu ustawy liczba radnych wynosiła:

• piętnastu w gminach do 4.000 mieszkańców
• osiemnastu w gminach do 7.000 mieszkańców
• dwudziestu w gminach do 10.000 mieszkańców
• dwudziestu dwóch w gminach do 15.000 mieszkańców
• dwudziestu czterech w gminach do 20.000 mieszkańców
• dwudziestu ośmiu w gminach do 40.000 mieszkańców
• trzydziestu dwóch w gminach do 60.000 mieszkańców
• trzydziestu sześciu w gminach do 80.000 mieszkańców
• czterdziestu w gminach do 100.000 mieszkańców
• czterdziestu pięciu w gminach do 200.000 mieszkańców oraz po pięciu na każde dalsze rozpoczęte 100.000 mieszkańców, nie więcej jednak niż stu radnych.

Następnie liczba ta była stopniowo ograniczana w kolejnych nowelizacjach, aż do obecnie obowiązującego limitu ustalonego nowelizacją z 2002 r.^[2]

Warto wskazać, że obecnie w gminach do 20 tys. mieszkańców liczba radnych wynosi 15, natomiast przez pierwsze lata funkcjonowania ustawy taka sama liczba radnych przypadała w gminach do 4 tys. mieszkańców.

Ograniczenie liczby radnych było działaniem zmierzającym do usprawnienia procesów decyzyjnych, łatwiejszego przypisania kompetencji i odpowiedzialności, a także obniżenia kosztów działania organów samorządu terytorialnego.

Nadmieniam, że nie ma miarodajnych sygnałów, jakoby aktualne regulacje w zakresie liczby radnych nie zapewniały możliwości prawidłowego funkcjonowania rad i wykonywania przez nie ustawowych zadań. Jednocześnie należy dodać, że do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wpływała dotychczas korespondencja wskazująca na problemy w funkcjonowaniu rad gmin wynikające z nieodpowiedniej liczby radnych.

Mając na względzie powyższe, uprzejmie informuję, że obecnie nie są planowane prace legislacyjne zmierzające do zmiany art. 17 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie proponowanym w niniejszym wystąpieniu.

Z poważaniem

z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. 2026 poz. 662).

^[2] Ustawa z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o samorządzie województwa, ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz ustawy o referendum lokalnym (Dz. U. 2002 nr 23 poz. 220 z późn. zm.).