Odpowiedź na interpelację nr 18089

w sprawie przewlekłości postępowań prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki, dotyczących udzielenia zezwoleń na pobyt czasowy cudzoziemców oraz skutków organizacyjnych tych opóźnień

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 27-07-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 18089 Pani Poseł Wioletty Marii Kulpy w sprawie przewlekłości postępowań prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki dotyczących udzielenia zezwoleń na pobyt czasowy cudzoziemców oraz skutków organizacyjnych tych opóźnień, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że odnotowywany od 2016 r. bardzo duży wzrost liczby składanych wniosków dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców spowodował na przestrzeni lat 2016-2025 znaczny wzrost obciążenia zadaniami pracowników w wydziałach do spraw cudzoziemców w urzędach wojewódzkich. Czas trwania postępowań administracyjnych jest różny w poszczególnych województwach.

Przyczyny zaistniałego stanu rzeczy są wieloaspektowe i wiążą się z:

• liczbą składanych wniosków w poszczególnych urzędach wojewódzkich;
• rozwiązaniami systemowymi, w tym legislacyjnymi oraz stopniem cyfryzacji procesów;
• możliwościami zasobów kadrowych urzędów wojewódzkich;
• działaniami po stronie cudzoziemców.

Zaobserwowana tendencja wzrostowa w zakresie liczby składanych przez cudzoziemców wniosków o legalizację pobytu i pracę skutkowała podjęciem przez organy administracji publicznej szeregu różnorodnych, systematycznych działań w celu usprawnienia procesu wydawania decyzji w omawianym zakresie, przy jednoczesnym priorytecie dla bezpieczeństwa państwa. Przedmiotowe działania obejmowały zarówno kwestie wzmocnienia obsady stanowisk pracy w urzędach zajmujących się ww. sprawami, jak też wprowadzania rozwiązań systemowych – w tym legislacyjnych.

Powyższe zagadnienia stanowią również priorytet dla obecnego Kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), dlatego działania, mające na celu dalsze usprawnienie i skrócenie procedur legalizacji pobytu będą kontynuowane – do czego powinna przyczynić się realizacja założeń Strategii migracyjnej^[1], w tym celów zdefiniowanych we wskazanym obszarze.

W kontekście powyższego warto jednocześnie podkreślić, że planowanie, wprowadzanie i monitorowanie konkretnych działań organizacyjnych i kadrowych w poszczególnych urzędach wojewódzkich należy do kompetencji kierownictwa danego urzędu.

Niemniej MSWiA od lat podejmuje stałe i wieloaspektowe działania, mające na celu poprawę sytuacji w urzędach wojewódzkich, m.in. w formie ich wzmocnienia w zakresie etatowo-finansowym. Obecne kierownictwo MSWiA każdorazowo wspiera starania wojewodów o pozyskanie nowych etatów na realizację zadań związanych z obsługą wniosków cudzoziemców i prowadzeniem postępowań o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę. Dodatkowo w czerwcu 2025 r. ze środków Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (FAMI) zostały przeznaczone dodatkowe środki na wzmocnienie etatowe urzędów wojewódzkich w celu przyspieszenia rozpatrywania spraw dotyczących cudzoziemców.

W ramach długofalowych działań mających na celu zreformowanie systemu zarządzania migracją, a co za tym idzie również docelowo zmierzających do poprawy w obszarze postępowań administracyjnych dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, MSWiA wypracowuje rozwiązania systemowe, które obejmują m.in. elektronizację procesu składania przez cudzoziemca wniosku o legalizację pobytu do wojewody oraz docelowo pełną elektronizację procedury wydania zezwolenia toczącej się przed wojewodą.

Przygotowana w MSWiA ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw^[2] umożliwiła zmianę sposobu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały oraz zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (UE), a w przypadku wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy również z obowiązkowymi załącznikami formalnymi, poprzez zastąpienie obowiązku złożenia ww. wniosków w formie papierowej podczas osobistego stawiennictwa w urzędzie wojewódzkim obowiązkiem złożenia wskazanych wniosków w postaci elektronicznej z wykorzystaniem usługi online za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw (MOS)^[3]. Z założenia powyższa zmiana ma na celu usprawnienie postępowania prowadzonego przez wojewodów w określonych sprawach cudzoziemców. Wprowadzenie rozwiązań związanych z MOS przyczyni się m.in. do zmniejszenia liczby błędnie wypełnionych wniosków, a w konsekwencji ograniczy liczbę koniecznej korespondencji z wnioskodawcą oraz wizyt w urzędzie, a także skróci średni czas prowadzonych postępowań administracyjnych. Portal MOS powinien zatem przyczynić się do usprawnienia postępowań w sprawach udzielania cudzoziemcom zezwoleń pobytowych w Polsce. Składanie przez cudzoziemców kompletnych i prawidłowo wypełnionych wniosków w ww. sprawach, wraz z dokumentami i informacjami wymaganymi do wydania decyzji zmniejszy liczbę czynności do wykonania przez właściwe organy.

Składanie wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały oraz zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w postaci elektronicznej z wykorzystaniem usługi online za pośrednictwem MOS jest możliwe od 27 kwietnia 2026 r.

Dodatkowo warto wskazać, że 1 czerwca 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej^[4], która reguluje również dostęp do procedur związanych z uzyskiwaniem zezwoleń na pobyt w Polsce i prowadzi do zmniejszenia liczby wniosków o udzielenie tych zezwoleń, i w rezultacie zmniejszenia liczby prowadzonych spraw, co wypłynie pozytywnie na wskaźniki dotyczące czasu postępowania przed wojewodą. Efekty wejścia w życie ww. ustawy będą widoczne w dłuższej perspektywie czasowej.

Natomiast odnosząc się do danych, o które wnioskuje Pani Poseł w niniejszej interpelacji, informuję, że zadania z zakresu legalizacji pobytu w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim (MUW) są realizowane w ramach 270 etatów.

Dane dotyczące średniego czasu postępowania w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy prowadzonych przez poszczególnych wojewodów w latach 2023-2026^[5], przedstawiono w poniższej tabeli. Jednocześnie należy zauważyć, że wzrost czasu oczekiwania na wydanie decyzji w niektórych przypadkach wynika z wprowadzonych dodatkowych rozwiązań mających na celu bezpieczeństwo państwa.

Natomiast poniżej przedstawiono dane dotyczące czasu trwania postępowań dotyczących zezwoleń na pobyt prowadzonych przez MUW. Jednocześnie należy podkreślić, że w omawianym obszarze MUW jest najbardziej obciążonym organem w kraju.

W analizowanym okresie^[6] Wojewoda Mazowiecki wydał łącznie 26 877 decyzji.

Nominalne pogorszenie średniego czasu trwania postępowań u Wojewody Mazowieckiego w 2026 r. jest bezpośrednią konsekwencją skutecznego rozstrzygania spraw z poprzednich lat. Wydanie decyzji dla 11 070 postępowań trwających ponad rok (w tym 738 trwających ponad dwa lata) w naturalny sposób podwyższyło średnią arytmetyczną raportowaną w systemach informatycznych, jednak nie jest to efekt spowolnienia prac, lecz skutek realizowania spraw najstarszych.

Natomiast w odniesieniu do zagadnienia dotyczącego weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie pobytowe podlegania cudzoziemca obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych informuję, że aktualnie wojewoda nie ma możliwości dokonania takiej weryfikacji. Należy bowiem zauważyć, że ciężar dowodowy spoczywa na wnioskodawcy i to on jest zobowiązany do dostarczenia wojewodzie dokumentów potwierdzających podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom. Niemniej informuję, że w resorcie spraw wewnętrznych i administracji obecnie są prowadzone analizy dotyczące wprowadzenia takiego rozwiązania.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] W dniu 15 października 2024 r. Rada Ministrów przyjęła dokument pn.: Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030.

^[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1794.

^[3] Funkcjonalności budowanej i rozwijanej przez Urząd do Spraw Cudzoziemców.

^[4] Dz. U. 622

^[5] stan na 6 lipca 2026 r. (w dniach)

^[6] 2023-2026