do ministra zdrowia
w sprawie nieprawidłowości w realizacji standardów opieki okołoporodowej
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Patryk Wicher
Data wpływu: 28-06-2026
Szanowna Pani Minister,
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wyniki kontroli dotyczącej opieki okołoporodowej, obejmującej Ministerstwo Zdrowia, 14 podmiotów leczniczych prowadzących oddziały ginekologiczno-położnicze i neonatologiczne oraz 9 podmiotów prowadzących poradnie ginekologiczno-położnicze i zatrudniających położne POZ. NIK wskazała, że we wszystkich skontrolowanych podmiotach stwierdzono przypadki nieprawidłowo i nierzetelnie realizowanej opieki okołoporodowej.
Ustalenia NIK obejmują m.in. ograniczony dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego, wysoki odsetek cięć cesarskich, wykonywanie procedur medycznych bez należycie udokumentowanej zgody pacjentek, nieprawidłowości w dokumentacji medycznej oraz przypadki pobierania od pacjentek opłat za czynności pokrywające się ze świadczeniami finansowanymi ze środków publicznych.
NIK wskazała również na problemy organizacyjne: w 6 z 14 skontrolowanych szpitali pacjentki nie miały dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, we wszystkich 14 szpitalach lekarze zatrudnieni na umowach cywilnoprawnych pracowali nieprzerwanie ponad 24 godziny, a w 9 szpitalach stwierdzono opóźnienia w autoryzowanych przeglądach aparatury medycznej. Kontrola wykazała także niespójność regulacji dotyczących terminu pierwszej wizyty patronażowej położnej POZ oraz potrzebę wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży.
Opisane ustalenia wskazują na ryzyko rozbieżności między formalnie obowiązującym standardem opieki okołoporodowej, a praktyką funkcjonowania części placówek. NIK wskazała, że Ministerstwo Zdrowia wstrzymało prace nad ogólnopolską ankietą oceniającą jakość opieki okołoporodowej, co mogło ograniczyć możliwość identyfikowania problemów bezpośrednio zgłaszanych przez pacjentki.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Ile podmiotów leczniczych udzielających świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej w latach 2024–2026 wykazywało odsetek cięć cesarskich powyżej 50%, z podziałem na województwa?
2. Jaki był w latach 2024–2026 odsetek porodów drogami natury ze znieczuleniem zewnątrzoponowym, z podziałem na województwa, oraz ile porodówek nie wykonało w danym roku ani jednego takiego znieczulenia?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia ma dane o skali odpłatnej indywidualnej opieki położnej lub dodatkowej opieki pielęgnacyjnej świadczonej w szpitalach mających umowy z NFZ, a jeżeli tak – ilu podmiotów dotyczyły takie praktyki i jakie kwoty pobierano od pacjentek?
4. Jakie działania zostały podjęte przez ministra zdrowia po otrzymaniu wyników kontroli NIK P/25/061, w szczególności w zakresie zapewnienia jednolitego stosowania standardu opieki okołoporodowej?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt zmiany rozporządzenia w sprawie dokumentacji medycznej w celu wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży zawierającego wszystkie wymagane badania, procedury i świadczenia profilaktyczne; jeżeli tak – kiedy projekt zostanie skierowany do konsultacji?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotuje zmianę przepisów dotyczących terminu pierwszej wizyty patronażowej położnej POZ w celu usunięcia niespójności wskazanej przez NIK? Jeżeli tak – w jakim terminie?
7. Czy minister zdrowia zwrócił się do prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w zakresie ryzyka podwójnego finansowania świadczeń położniczych, zwłaszcza gdy odpłatna opieka obejmuje czynności medyczne lub pielęgnacyjne objęte finansowaniem publicznym?
8. Jakie mechanizmy nadzorcze zostaną zastosowane wobec placówek, w których stwierdzono brak realnego dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, naruszenia zasad dokumentowania zgody pacjentki albo niewłaściwe prowadzenie dokumentacji medycznej?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wspólne działania z rzecznikiem praw pacjenta, NFZ i konsultantami krajowymi w celu monitorowania przestrzegania praw pacjentek w opiece okołoporodowej, w tym prawa do informacji i łagodzenia bólu?
Z poważaniem