w sprawie bezpieczeństwa państwa, procedur pobytowych oraz przeciwdziałania gloryfikacji OUN-UPA przez cudzoziemców przebywających w Polsce
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 27-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18207 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie bezpieczeństwa państwa, procedur pobytowych oraz przeciwdziałania gloryfikacji OUN-UPA przez cudzoziemców przebywających w Polsce, z uwzględnieniem stanowisk Komendy Głównej Policji oraz Komendy Głównej Straży Granicznej, informuję co następuje.
Według stanu na 30 czerwca 2026 r. ważne dokumenty pobytowe posiadało: 470 953 obywateli Ukrainy na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, 59 181 – zezwolenia na pobyt stały, 53 284 – zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (UE), 63 – status uchodźcy, 6 322 – ochronę uzupełniającą, 958 885 – ochronę czasową, 14 – pobyt tolerowany, 298 – pobyt ze względów humanitarnych, 760 – pobyt członka rodziny obywatela UE, 139 – pobyt stały członka rodziny obywatela UE, 7 – prawo pobytu członka rodziny obywatela Wielkiej Brytanii oraz 2 – prawo stałego pobytu członka rodziny obywatela Wielkiej Brytanii. Łącznie w Polsce przebywa około 1,5 mln obywateli Ukrainy.
W postępowaniach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemcy przekazują informacje dotyczące karalności. W toku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia pobytowego wojewoda zwraca się do właściwych organów Straży Granicznej, Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uzyskane w tym trybie informacje podlegają ocenie w konkretnej sprawie i mogą skutkować odmową udzielenia zezwolenia pobytowego na podstawie przesłanek określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach[1] (art. 100 ust. 1 pkt 4, art. 197 ust. 1 pkt 4 lub art. 214 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy).
Obowiązujące rozwiązania opierają się zatem na indywidualnej ocenie cudzoziemca i informacjach pozostających w dyspozycji właściwych służb i organów. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji na bieżąco analizuje możliwości uszczelniania procedur dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego.
Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności za publiczne prezentowanie określonej symboliki lub treści należy wskazać, że art. 256 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny[2] penalizuje m.in. publiczne propagowanie nazistowskiego, komunistycznego, faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa. Natomiast art. 257 k.k. sankcjonuje znieważanie grupy ludności albo poszczególnej osoby m.in. z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości. Zatem, aby dany przypadek eksponowania symboliki nacjonalizmu ukraińskiego został uznany za akt wyczerpujący znamiona czynu zabronionego, towarzyszyć mu musi nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość – w tym pochwalanie zbrodni.
Organy ścigania nie prowadzą odrębnej statystyki dotyczącej samego eksponowania symboliki ukraińskiego nacjonalizmu. W sprawach dotyczących przestępstw motywowanych uprzedzeniami obowiązują ponadto wytyczne Prokuratora Generalnego z dnia 5 marca 2025 r. w sprawie prowadzenia postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami.
W tym kontekście warto zauważyć, że w przypadku popełnienia przestępstwa przez cudzoziemca Policja może wystąpić do właściwego komendanta placówki Straży Granicznej z wnioskiem o wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do właściwego komendanta placówki SG i jest podejmowane po indywidualnej ocenie okoliczności sprawy.
Ustawa o cudzoziemcach przewiduje również możliwość umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, jeżeli zachodzą określone w niej przesłanki. Wpisu dokonuje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a zgodnie z art. 440 ww. ustawy Komendant Główny Policji może wystąpić o umieszczenie danych cudzoziemca w tym wykazie. W tej sytuacji również podstawą decyzji jest ocena indywidualnego przypadku.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1079, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm., dalej również jako: k.k.