w sprawie edukacji historycznej dzieci i młodzieży z Ukrainy przebywających w Polsce oraz obowiązkowego modułu wiedzy o ludobójstwie wołyńskim
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 27-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko w sprawie edukacji historycznej dzieci i młodzieży z Ukrainy przebywających w Polsce oraz obowiązkowego modułu wiedzy o ludobójstwie wołyńskim.
Szanowny Panie Pośle,
odnosząc się do przesłanych przez Pana Posła pytań, uprzejmie informuję.
Ad 1.
W dniu 15 czerwca 2026 r., według stanu bazy danych Systemu Informacji Oświatowej na dzień 9 lipca 2026 r., w szkołach dla dzieci i młodzieży realizujących kształcenie ogólne w oddziałach podstawowych i przygotowawczych uczy się 208 621 uczniów z Ukrainy. Szczegółowy wykaz w podziale na województwa, typy szkół i poziomy klas zawarty jest w załączonym pliku „Załącznik do odpowiedzi na Interpelację nr 18208.xlsx”. W analizowanych danych nie uwzględniono wychowania przedszkolnego, szkół dla dorosłych oraz szkół policealnych i branżowych szkół II stopnia.
Ad 2 i 7.
W polskich szkołach wszyscy uczniowie realizujątę samą podstawę programową, niezależenie od tego czy są obywatelami polskimi, czy cudzoziemcami.
Określona przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania podstawa programowa kształcenia ogólnego to obowiązkowe zestawy celów kształcenia i treści nauczania, w tym umiejętności, opisane w formie ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego. Obecnie obowiązującymi dokumentami w powyższym zakresie są:
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (D. U. z 2017 r., poz. 356, ze zm.);
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (D. U. z 2018 r., poz. 467, ze zm.).
Podstawę programową kształcenia ogólnego opracowali eksperci z danej dziedziny nauki dostosowując obowiązkowe treści nauczania do etapu edukacyjnego i wieku uczniów. Natomiast program nauczania do danych zajęć edukacyjnych w szkole przedstawia nauczyciel, a dyrektor szkoły zatwierdza ten program. Program nauczania musi uwzględniać treści nauczania określone w podstawie programowej poszczególnych przedmiotów. Program ten może również wykraczać poza podstawę programową, jednak w każdym przypadku powinien być dostosowany do potrzeb i możliwości edukacyjnych uczniów, dla których jest przeznaczony.
Każdy taki program nauczania, w tym taki, który opracowuje np. nauczyciel według własnej koncepcji dydaktycznej, stanowi opis sposobu realizacji treści podstawy programowej. Codzienna praca nauczyciela wyznaczona jest przez realizowany program nauczania, oparty na podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Ad 3.
Tak, poniżej treści nauczania – wymagania szczegółowe związane z Wołyniem i relacjami polsko-ukraińskimi obecne w aktualnej podstawie programowej kształcenia ogólnego[1]:
| Etap edukacyjny |
Treści nauczania – wymagania szczegółowe |
||||
| Szkoła podstawowa |
Historia Klasy V-VIII XXXIII. Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką. Uczeń: 1) porównuje założenia i metody polityki niemieckiej i sowieckiej w okupowanej Polsce; 2) wymienia przykłady zbrodni niemieckich i sowieckich – zarówno tych o wymiarze ogólnokrajowym (np. zbrodnia katyńska, Auschwitz-Birkenau), jak i regionalnym (np. Palmiry, kaźń profesorów lwowskich, Zamojszczyzna); 3) wyjaśnia przyczyny i znaczenie konfliktu polsko-ukraińskiego, w tym ludobójstwa ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej; 4) charakteryzuje polityczną i militarną działalność polskiego państwa podziemnego, w tym formy oporu wobec okupantów; 5) wyjaśnia przyczyny i opisuje skutki wybuchu powstania warszawskiego oraz ocenia postawę aliantów zachodnich i Związku Sowieckiego wobec powstania. Geografia VIII. Sąsiedzi Polski: przemiany przemysłu w Niemczech; dziedzictwo kulturowe Litwy i Białorusi; środowisko przyrodnicze i atrakcje turystyczne Czech i Słowacji; problemy polityczne, społeczne i gospodarcze Ukrainy; zróżnicowanie przyrodnicze Rosji; relacje Polski z sąsiadami. Uczeń: 1) charakteryzuje przemiany w strukturze przemysłu w Niemczech na przykładzie Nadrenii Północnej-Westfalii; 2) przedstawia wybrane walory środowiska przyrodniczego i kulturowego Litwy i Białorusi; 3) przedstawia przykłady atrakcji turystycznych Czech i Słowacji; 4) rozumie problemy polityczne, społeczne i gospodarcze Ukrainy; 5) wykazuje zróżnicowanie środowiska przyrodniczego Rosji; 6) charakteryzuje relacje Polski z krajami sąsiadującymi; 7) uzasadnia potrzebę kształtowania dobrych relacji Polski z jej sąsiadami. |
||||
| Szkoły ponadpodstawowe (liceum i technikum |
Historia
|
||||
Ad 4.
Ministerstwo Edukacji Narodowej zapewnia szkołom bezpłatny dostęp do cyfrowych materiałów edukacyjnych i dydaktycznych do nauczania i uczenia się różnych przedmiotów, w tym historii. Materiały dotyczące konfliktu polsko-ukraińskiego i ludobójstwa ludności polskiej na Wołyniu[2] są dostępne Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE) (https://zpe.gov.pl/) w języku polskim.
Ad 5.
Uczniowie będący obywatelami Ukrainy, którzy są obecni w polskim systemie oświaty i uczęszczają do publicznych szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych, uczą się w języku polskim. Wprowadzenie osobnych modułów historycznych w języku ukraińskim nie jest zasadne. Zadaniem polskiej szkoły jest pełne włączenie wszystkich uczniów cudzoziemskich do polskiego systemu oświaty oraz przygotowanie ich do życia i funkcjonowania w polskim społeczeństwie.
Ad 6.
Minister Edukacji dopuszcza do użytku szkolnego – zgodnie z obowiązująca procedurą – jedynie podręczniki szkolne. Inne materiały edukacyjne nie podlegają ocenie ministerstwa, a nauczyciele mają autonomię w zakresie ich wyboru i stosowania w procesie kształcenia.
Ad 8.
W okolicach 11 lipca uczniowie w Polsce nie mają zajęć lekcyjnych, ponieważ trwają wtedy letnie wakacje.
Ad 9-12.
Wymienione przez Pana Posła działania nie są we właściwości Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Nadzór pedagogiczny nad szkołami publicznymi i niepublicznymi znajdującymi się na obszarze danego województwa sprawuje właściwy kurator oświaty. Nadzór pedagogiczny polega na obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół. Nadzorowi w szczególności podlega realizacja podstawy programowej kształcenia ogólnego, ramowych planów nauczania, przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach.
Ad 13.
Współpraca polsko-ukraińska w dziedzinie oświaty rozpoczęła się w latach 90-tych XX w. na mocy umowy między Rządem RP a Rządem Ukrainy o współpracy w dziedzinie kultury, nauki i oświaty, sporządzonej w Kijowie dn. 20 maja 1997 roku. Jest efektem realizacji Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy sporządzonego w Warszawie dn. 19 maja 1992 r.
Zgodnie z art. 6 porozumienia między Ministrem Edukacji Narodowej RP a Ministrem Oświaty i Nauki Ukrainy o współpracy w dziedzinie oświaty zawartego w Kijowie dn. 19 stycznia 2015 r. strony polska i ukraińska będą kontynuowały współpracę w ramach Wspólnej Polsko-Ukraińskiej Komisji Ekspertów do spraw Doskonalenia Treści Podręczników Szkolnych z historii i geografii obu państw a posiedzenia będą się odbywały raz w roku naprzemiennie w obu krajach.
W trakcie posiedzeń eksperci obu stron wzajemnie opiniują podręczniki do historii i geografii drugiego kraju.
Polscy członkowie Komisji dokonują recenzji ukraińskich podręczników wykorzystywanych w szkołach na Ukrainie i odwrotnie.
Ad 14.
Edukacja historyczna uczniów z Ukrainy uczęszczających do szkół w Polsce jest taka sama jak ich polskich kolegów – w szkołach w Polsce wszystkich uczniów, niezależnie od narodowości czy kraju pochodzenia, obowiązuje podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie historii, określona przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn.zm.), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.)