Interpelacja nr 18221

do ministra edukacji

w sprawie praktyki stosowania przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w szkołach i placówkach oświatowych

Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz

Data wpływu: 02-07-2026

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały od nauczycieli, dyrektorów szkół oraz osób posiadających wykształcenie psychologiczne, wskazujące na poważny problem interpretacyjny w zakresie uznawania kwalifikacji psychologów szkolnych przez kuratoria oświaty. Problem ten ma szczególne znaczenie w kontekście narastającego kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz utrzymujących się braków kadrowych w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach.

Z relacji zainteresowanych osób wynika, że część kuratoriów oświaty odmawia uznania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa osobom, które posiadają dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich na kierunku psychologia oraz posiadają przygotowanie pedagogiczne, lecz uzyskały te kwalifikacje na różnych uczelniach i w różnym czasie. W praktyce od kandydatów żąda się przedstawienia jednego zbiorczego dokumentu potwierdzającego łącznie ukończenie psychologii oraz posiadanie przygotowania pedagogicznego.

Tymczasem uczelnie wyższe odmawiają wydawania takich skonsolidowanych zaświadczeń, wskazując, że nie mogą potwierdzać kształcenia odbytego wcześniej na innej uczelni. Powstaje więc sytuacja faktycznego paraliżu: kandydat posiada wymagane wykształcenie psychologiczne oraz wymagane przygotowanie pedagogiczne, ale nie może uzyskać jednego dokumentu, którego oczekuje kuratorium. W konsekwencji osoby realnie przygotowane do pracy z dziećmi i młodzieżą, często posiadające wieloletni staż pedagogiczny i doświadczenie w pracy szkolnej, są odsuwane od możliwości wykonywania zadań psychologa szkolnego.

Sytuacja ta jest szczególnie niepokojąca, ponieważ dotyczy osób, które w odpowiedzi na społeczne i instytucjonalne zapotrzebowanie podjęły kosztowny oraz wieloletni wysiłek ukończenia studiów psychologicznych. W wielu przypadkach są to nauczyciele dyplomowani, z wieloletnim doświadczeniem w systemie oświaty, znający realia pracy szkoły, uczniów i rodziców. Ich wykluczanie z rynku pracy szkolnej z powodów czysto formalno-dokumentacyjnych godzi w interes uczniów, rodzin oraz całego systemu edukacji.

W mojej ocenie sprawa wymaga pilnej reakcji Ministerstwa Edukacji Narodowej, ponieważ rozbieżna lub nadmiernie formalistyczna praktyka kuratoriów może prowadzić do pogłębiania kryzysu kadrowego w szkołach. Szczególnie rażące jest to w sytuacji, gdy szkoły potrzebują psychologów, a osoby posiadające kwalifikacje i doświadczenie są blokowane przez wymóg dokumentacyjny, którego spełnienie bywa obiektywnie niemożliwe.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada wiedzę o przypadkach, w których kuratoria oświaty odmawiają uznania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa osobom posiadającym dyplom magistra psychologii oraz przygotowanie pedagogiczne, jeżeli dokumenty te zostały uzyskane na różnych uczelniach lub w różnym czasie?
2. Czy w ocenie Ministerstwa Edukacji Narodowej przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli wymagają, aby dyplom ukończenia studiów psychologicznych oraz dokument potwierdzający przygotowanie pedagogiczne były potwierdzone jednym, wspólnym dokumentem wydanym przez tę samą uczelnię?
3. Czy osoba, która ukończyła jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia oraz posiada przygotowanie pedagogiczne uzyskane wcześniej legalnie na innej uczelni, może spełniać wymagania kwalifikacyjne do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa, jeżeli przedłoży odrębne dokumenty potwierdzające oba te elementy?
4. W jaki sposób kandydat na stanowisko nauczyciela psychologa ma formalnie wykazać posiadanie kwalifikacji, jeżeli uczelnia, która wydała dyplom magistra psychologii, odmawia wydania zbiorczego zaświadczenia obejmującego przygotowanie pedagogiczne uzyskane wcześniej na innej uczelni?
5. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wydanie oficjalnych wytycznych, objaśnień lub rekomendacji dla kuratorów oświaty, które nakażą ocenę kwalifikacji w sposób materialny, a nie wyłącznie formalistyczny, w szczególności poprzez dopuszczenie odrębnych dokumentów potwierdzających ukończenie studiów psychologicznych i posiadanie przygotowania pedagogicznego?
6. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa doprecyzowanie przepisów rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli w taki sposób, aby jednoznacznie wyeliminować wątpliwości interpretacyjne dotyczące osób, które ukończyły studia psychologiczne i posiadają przygotowanie pedagogiczne uzyskane w odrębnym trybie?
7. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadzi analizę praktyki kuratoriów oświaty w tym zakresie, w szczególności w województwie małopolskim, gdzie zgłaszane są przypadki odmowy uznawania kwalifikacji z przyczyn techniczno-dokumentacyjnych?
8. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega ryzyko, że nadmiernie formalistyczna wykładnia przepisów może doprowadzić od września 2026 roku do dalszego ograniczenia dostępności pomocy psychologicznej w szkołach, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach i placówkach już dziś dotkniętych brakami kadrowymi?
9. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Edukacji Narodowej, aby szkoły mogły zatrudniać osoby rzeczywiście posiadające kwalifikacje psychologiczne i pedagogiczne, bez blokowania ich zatrudnienia przez niemożliwy do spełnienia wymóg uzyskania jednego zbiorczego dokumentu?
10. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmie pilną interwencję wobec kuratoriów oświaty w celu zapewnienia jednolitej, racjonalnej i zgodnej z interesem uczniów praktyki oceny kwalifikacji kandydatów na stanowisko nauczyciela psychologa?

Sprawa ma charakter pilny i dotyczy nie tylko praw osób posiadających wymagane przygotowanie zawodowe, lecz przede wszystkim bezpieczeństwa psychicznego dzieci i młodzieży. W interesie państwa polskiego, szkoły oraz rodzin leży to, aby osoby kompetentne, wykształcone i gotowe do pracy z uczniami nie były eliminowane z systemu oświaty z powodów czysto biurokratycznych.

Z poważaniem

Piotr Górnikiewicz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej