w sprawie praktyki stosowania przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w szkołach i placówkach oświatowych
Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka
Warszawa, 24-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Piotra Górnikiewicza w sprawie kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w szkołach i placówkach oświatowych.
Szanowny Panie Pośle,
w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r., poz. 515) stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.
Kwestie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli uregulowano w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023 r., poz. 2102 i Dz. U. z 2025 r., poz. 1111).
Zgodnie z § 29 ww. rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w przedszkolach, szkołach i placówkach posiada osoba, która:
1) ukończyła studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie prowadzone zgodnie z:
a) nowym standardem kształcenia[1] na kierunku psychologia i posiada przygotowanie pedagogiczne lub
b) przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r.[2] na kierunku psychologia i posiada przygotowanie pedagogiczne lub
2) spełnia warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1026) i posiada przygotowanie pedagogiczne.
Pojęcie przygotowania pedagogicznego jest określone w przepisach § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia. Zgodnie z wymienionym przepisem przygotowanie pedagogiczne obejmuje m.in. wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w określonym w tym przepisie wymiarze w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością/zakresem) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną (odbytą w określonym w tym przepisie wymiarze). Posiadanie przygotowania pedagogicznego potwierdza odpowiednio dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię albo świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, lub dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.
Posiadanie przygotowania pedagogicznego jest warunkiem koniecznym, aby można było uznać, że dana osoba ma kwalifikacje zawodowe wymagane do pracy w przedszkolu, szkole lub placówce na stanowisku nauczyciela.
Ocena kwalifikacji nauczyciela należy do dyrektora szkoły, który stosownie do art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 737) jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli. Do jego kompetencji należy podejmowanie określonych przepisami prawa decyzji w zakresie spraw pracowniczych.
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie posiada wiedzy o przypadkach, w których kuratoria oświaty odmawiają uznania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa osobom, które ukończyły studia magisterskie na kierunku psychologia oraz posiadają przygotowanie pedagogiczne do pracy na stanowisku nauczyciela psychologa, jeżeli dokumenty te zostały uzyskane na różnych uczelniach lub w różnym czasie.
Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z ww. przepisami kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa posiada osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia i studia drugiego stopnia na kierunku psychologia lub jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia. Ukończenie studiów pierwszego stopnia na kierunku innym niż psychologia i studiów drugiego stopnia na kierunku psychologia jest niewystarczające by uznać posiadanie kwalifikacji merytorycznych do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa.
Kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela- w tym także nauczyciela psychologa może odbywać się w różnych uczelniach i w różnym czasie, a także w przypadku przygotowania pedagogicznego do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w różnych formach, tj. w ramach studiów na kierunku psychologia lub na studiach podyplomowych.
Posiadanie kwalifikacji nauczyciela psychologa jest weryfikowane na podstawie dyplomu ukończenia jednolitych studiów magisterskich lub dyplomów ukończenia studiów pierwszego stopnia i studiów drugiego stopnia. Jeśli w trakcie ww. studiów było realizowane także przygotowanie pedagogiczne do wykonywania zawodu nauczyciela psychologa, to o tym kształceniu świadczy suplement do dyplomu (dyplomów) albo inny dokument wydany przez uczelnię np. indeks lub zaświadczenie. O przygotowaniu pedagogicznym do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa świadczy także świadectwo ukończenia studiów podyplomowych. Weryfikacja przygotowania pedagogicznego wymaga analizy ww. dokumentów (suplementu/ów lub innego dokumentu wydanego przez uczelnię lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych), z których wynika, że w ramach ww. form kształcenia zrealizowano zajęcia oraz praktyki pedagogiczne w wymiarze, zakresie i na warunkami określonych w § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Do Ministerstwo Edukacji Narodowej wpływają zapytania od kandydatów do pracy na stanowisko nauczyciela psychologa, nauczycieli, dyrektorów przedszkoli, szkół i placówek oraz od przedstawicieli kuratoriów oświaty, dotyczące przede wszystkim kwestii wymiaru i zakresu przygotowania pedagogicznego osób, które mają być lub są zatrudnione na stanowisku nauczyciela psychologa. Wątpliwości te wynikają z braku odpowiednich informacji zawartych w suplementach do dyplomów ukończonych studiów lub na świadectwach ukończonych studiów podyplomowych - w szczególności dotyczących wymiaru, zakresu, miejsca odbytych praktyk - na podstawie których można jednoznacznie stwierdzić, że osoba legitymująca się ww. dokumentami posiada odpowiednie przygotowanie pedagogiczne do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w szkołach i placówkach. W takich przypadkach MEN kieruje ww. osoby do wyjaśnienia tych informacji przez uczelnię, która wydała dany dokument i która posiada pełną dokumentację prowadzonego kształcenia.
Wymagany poziom wykształcenia i zakres przygotowania pedagogicznego nauczyciela psychologa nie zmieniły się od 1991 r. Rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 8 sierpnia 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (DZ. U. poz. 1111), uelastyczniono przepisy dotyczące wymagań odnośnie do ukończonej specjalizacji na kierunku psychologia. Zrezygnowano ze wskazania szczegółowego zakresu kształcenia realizowanego na studiach pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitych studiach magisterskich na kierunku psychologia, jako odpowiadającego zajęciom prowadzonym przez psychologa w szkołach i placówkach. Obecnie nauczycielem psychologiem może być osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia i studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia w dowolnej specjalności i posiada przygotowanie pedagogiczne w zakresie prowadzenia zajęć nauczyciela psychologa w przedszkolu, szkole i placówce oświatowej.
Do MEN nie zgłaszano przypadków odmowy zatrudnienia osoby na stanowisku nauczyciela wobec braku „zbiorczego dokumentu” potwierdzającego kwalifikacje. W związku z przekazanymi przez Pana Posła informacjami na temat sposobu dokonywania oceny kwalifikacji psychologów do zajmowania stanowiska nauczyciela na najbliższym spotkaniu z kuratorami oświaty, przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027, MEN podejmie temat dotyczący kwalifikacji nauczycieli psychologów.
Z poważaniem
Barbara Nowacka
Minister Edukacji
[1] Zgodnie z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przez nowy standard kształcenia - należy przez to rozumieć standard kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela określony w przepisach wydanych na podstawie art. 68 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.) , tj. rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2024 poz. 453).
[2] Zgodnie z § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przez przepisy obowiązujące przed dniem 3 sierpnia 2019 r. – należy rozumieć przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289 oraz z 2022 r. poz. 1769) określające wymagany od nauczycieli poszczególnych typów szkół i rodzajów placówek poziom wykształcenia i jego zakres, odpowiednio do których były prowadzone studia przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela.