Odpowiedź na interpelację nr 18237

w sprawie stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (druk nr 28)

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura

Warszawa, 24-07-2026

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Rafała Komarewicza w sprawie stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (druk nr 28).

Szanowny Panie Pośle,

kształtowanie pragmatyki zawodowej nauczycieli, w tym wysokości wynagrodzeń odpowiednio do roli społecznej tego zawodu są ważnym elementem realizowanej polityki oświatowej realizowanej przez obecny Rząd RP.

Od 2024 r. wdrożonych zostało wiele korzystnych zmian w zakresie warunków i organizacji pracy nauczycieli poczynając od niewystępującej przed 2024 r. skali podwyżki płac. W okresie ostatnich trzech lat wynagrodzenia nauczycieli wzrosły od 41% do 44% w zależności od stopnia awansu zawodowego. W tym czasie wprowadzono również wiele korzystnych zmian mających na celu wsparcie ekonomiczne tej grupy zawodowej, zarówno dla nauczycieli rozpoczynających pracę w szkole, jak i tych bardziej doświadczonych nauczycieli. Zmiany te wypracowywano z partnerami społecznymi, w tym w szczególności organizacjami związkowymi. Wśród nich należy wymienić np.

• podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy z 250 do 300% wynagrodzenia oraz wprowadzenie nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego,
• podwyższenie wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
• ujednolicenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli praktycznej nauki zawodu z tygodniowym obowiązkowym wymiarem godzin zajęć nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych – 18 godzin tygodniowo,
• skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony do jednego roku szkolnego,
• poszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• uregulowanie przypadków, w których nauczyciel zachowuje albo traci prawo do wynagrodzenia za przydzielone, ale niezrealizowane godziny ponadwymiarowe,
• umożliwienie nauczycielom, którym do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową,
• uregulowanie kwestii ochrony przedemerytalnej nauczycieli,
• wyeliminowanie przypadków przydzielania nauczycielom zastępstw za nieobecnych nauczycieli do realizacji w czasie, w którym powinni oni realizować zajęcia w ramach obowiązującego ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.
• przywrócenie bardziej elastycznych zasad w zakresie czasu pracy przez odstąpienie od sztywnych regulacji dotyczących godzin dostępności nauczycieli w przedszkolach, szkołach i placówkach oraz innych jednostkach organizacyjnych,
• przyznanie nauczycielom prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe w każdym przypadku, gdy niezrealizowanie przez nauczyciela przydzielonych mu godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć.

Minister Edukacji popiera stanowisko środowiska nauczycielskiego o potrzebie wprowadzenia ustawowych gwarancji poziomu płac w tej grupie zawodowej, adekwatnego do aktualnych wskaźników ekonomicznych w skali kraju. Muszą to być jednak mechanizmy wnikliwie przeanalizowane biorąc pod uwagę długofalowe skutki dla budżetu państwa w określonych uwarunkowaniach, np. procedurę nadmiernego deficytu.

Projekt obywatelski dotyczący powiązania wynagrodzenia nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej jest przedmiotem prac podkomisji sejmowej. Na prośbę przewodniczącego, zarówno Ministerstwo Finansów, jak i Ministerstwo Edukacji Narodowej, dokonało szacunków kosztów wdrożenia zaproponowanego rozwiązania. Tylko dla pierwszego roku ewentualnego wdrożenia wskazanych w projekcie relacji płacy nauczycieli do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce rozwiązania te skutkowałyby kosztem ok. 40 mld zł. W kolejnych latach koszt ten systematycznie by wzrastał.

Biorąc powyższe pod uwagę, analizowane są różne możliwości zabezpieczenia stałego wzrostu wynagrodzeń nauczycieli. Należy podkreślić, że w tym zakresie propozycje muszą być kształtowane w ścisłej współpracy z innymi resortami, w szczególności Ministerstwem Finansów odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i stabilność budżetu państwa.

W wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu