Interpelacja nr 18256

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie zasad nabywania prawa do renty rodzinnej przez wdowy oraz możliwości obniżenia wieku uprawniającego do tego świadczenia

Zgłaszający: Barbara Bartuś, Joanna Borowiak, Urszula Rusecka

Data wpływu: 03-07-2026

W ramach sprawowanego mandatu posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej spotykam się z osobami, które zwracają się do mnie z problemami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa. Jednym z nich jest sytuacja wdów, które po śmierci męża pozostają bez prawa do renty rodzinnej wyłącznie z powodu niespełnienia kryterium wieku.

Śmierć współmałżonka jest jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń w życiu człowieka. Oprócz ogromnego cierpienia i konieczności odnalezienia się w nowej rzeczywistości bardzo często oznacza również utratę głównego źródła utrzymania rodziny.

Problem ten szczególnie dotyka kobiet, które przez wiele lat poświęcały się wychowaniu dzieci i prowadzeniu gospodarstwa domowego, nierzadko rezygnując z aktywności zawodowej lub ograniczając ją do minimum. Po śmierci męża, mając 45–49 lat, pozostają bez prawa do renty rodzinnej, a jednocześnie znajdują się w niezwykle trudnej sytuacji na rynku pracy. Wieloletnia przerwa w zatrudnieniu, zmieniające się wymagania pracodawców oraz pogarszająca się sytuacja gospodarcza powodują, że znalezienie pracy umożliwiającej samodzielne utrzymanie staje się dla wielu z nich bardzo trudne.

W praktyce oznacza to, że kobiety, które przez lata wspólnie z mężem budowały byt swojej rodziny, po jego śmierci często pozostają bez odpowiedniego zabezpieczenia społecznego, mimo że zmarły małżonek przez wiele lat uczestniczył w systemie ubezpieczeń społecznych i finansował go poprzez opłacanie składek.

Dlatego uważam, że zasadne byłoby przeanalizowanie możliwości obniżenia wieku uprawniającego wdowę do nabycia prawa do renty rodzinnej z 50 do 45 lat. Nie przesądzam, że jest to jedyne właściwe rozwiązanie, jednak wydaje się ono warte pogłębionej analizy zarówno pod względem społecznym, jak i finansowym.

Takie rozwiązanie mogłoby jednocześnie zwiększyć liczbę osób uprawnionych do korzystania z obowiązujących przepisów dotyczących tzw. renty wdowiej, zapewniając wsparcie kobietom znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizowało możliwość obniżenia wieku uprawniającego wdowę do nabycia prawa do renty rodzinnej z 50 do 45 lat?
2. Jeżeli nie, czy ministerstwo zamierza przeprowadzić taką analizę?
3. Ilu wdowom w latach 2023–2025 odmówiono prawa do renty rodzinnej wyłącznie z powodu niespełnienia kryterium wieku?
4. Ile spośród tych kobiet miało ukończone co najmniej 45 lat?
5. Jaki byłby szacunkowy roczny koszt dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obniżenia wieku uprawniającego do nabycia prawa do renty rodzinnej z 50 do 45 lat?
6. O ile wzrosłaby liczba osób uprawnionych do korzystania z rozwiązań dotyczących tzw. renty wdowiej w przypadku wprowadzenia takiej zmiany?
7. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę dostosowania obowiązujących przepisów do zmieniających się realiów społecznych i rynku pracy oraz rozważa podjęcie inicjatywy legislacyjnej w tym zakresie?

Mam nadzieję, że przedstawiony problem zostanie poddany wnikliwej analizie. Jestem przekonana, że obowiązujące przepisy powinny zapewniać odpowiednią ochronę osobom, które po śmierci współmałżonka znalazły się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i materialnej, przy jednoczesnym zachowaniu stabilności systemu ubezpieczeń społecznych.