Interpelacja nr 18262
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zagrożenia dla ciągłości hodowli i ochrony zasobów genetycznych pszczół w związku z przetargiem na dzierżawę części Pasieki Zarodowej w Kocierzowach
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 05-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z pilnym wnioskiem o przeprowadzenie działań wyjaśniających i kontrolnych dotyczących przetargu ogłoszonego przez Mazowieckie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt sp. z o.o. w Łowiczu na dzierżawę pasieki wraz z infrastrukturą i terenem w Kocierzowach.
W ogłoszeniu z 28 maja 2026 r. wskazano, że przedmiotem dzierżawy jest Pasieka Zarodowa w Kocierzowach przeznaczona do prowadzenia hodowli użytkowej, obejmująca około 40 rodzin pszczelich, pracownię pasieczną, miodarkę, ule zapasowe oraz nieruchomość o powierzchni 1,67 ha. Umowa ma zostać zawarta na okres do trzech lat. Termin składania ofert upłynął 19 czerwca 2026 r., a ich otwarcie nastąpiło 22 czerwca 2026 r.
Ogłoszenie nie zawiera jednak informacji pozwalających ustalić:
- czy dzierżawa obejmuje jakiekolwiek rodziny hodowlane, matki reprodukcyjne lub materiał biologiczny wpisany do ksiąg hodowlanych;
- czy hodowla zarodowa będzie nadal prowadzona w Kocierzowach;
- gdzie zostaną umieszczone rodziny należące do chronionych i doskonalonych linii;
- czy dzierżawca będzie prowadził działalność na tym samym terenie co rodziny hodowlane;
- w jaki sposób wyeliminowane zostanie ryzyko niekontrolowanych kojarzeń i zanieczyszczenia genetycznego;
- czy część produkcyjna i część zarodowa mają odrębne zaplecze techniczne, pracownie i urządzenia.
Brak tych informacji budzi uzasadnione zaniepokojenie środowiska pszczelarskiego. Pasieka w Kocierzowach prowadziła prace związane z doskonaleniem genetycznym pszczół rasy kraińskiej linii S, Niw i R oraz rasy kaukaskiej linii PwK, a także z ochroną zasobów genetycznych pszczoły środkowoeuropejskiej linii M Asta. Sama spółka wskazywała, że pasieka dysponuje materiałem hodowlanym wpisanym do ksiąg krajowych, realizuje zatwierdzone programy hodowlane i posiada specjalistyczne zaplecze do wychowu oraz inseminacji matek pszczelich.
Szczególne znaczenie ma linia M Asta, należąca do rodzimej rasy środkowoeuropejskiej Apis mellifera mellifera i objęta programem ochrony zasobów genetycznych. Ochrona takich populacji wymaga nie tylko zachowania określonej liczby rodzin, lecz również kontroli pochodzenia, doboru materiału hodowlanego i ograniczenia przypadkowego krzyżowania z obcymi populacjami.
Wątpliwości wzbudzają również warunki samego przetargu. Od oferenta wymagano jedynie przedstawienia dokumentu potwierdzającego kwalifikacje pszczelarskie, utrzymywania rodzin w należytej kondycji zdrowotnej oraz przejęcia odpowiedzialności za dobrostan pszczół i infrastrukturę. Przy ocenie ofert uwzględniane miały być wysokość czynszu i ogólnie określone doświadczenie pszczelarskie. Nie wskazano natomiast wymagań dotyczących hodowli zachowawczej, prowadzenia ksiąg, oceny wartości użytkowej, wychowu matek reprodukcyjnych, inseminacji ani zabezpieczenia przed niekontrolowanym krzyżowaniem.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
- Jaki jest aktualny stan postępowania przetargowego, które zostało otwarte 22 czerwca 2026 r.? Czy wybrano dzierżawcę i czy zawarto już umowę?
- Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa albo inny organ wykonujący uprawnienia właścicielskie wyraził zgodę na ogłoszenie tego przetargu?
- Jaka jest struktura właścicielska Mazowieckiego Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt sp. z o.o. i który organ wykonuje wobec tej spółki prawa właścicielskie?
- Czy przedmiot dzierżawy obejmuje wyłącznie około 40 rodzin produkcyjnych, czy również rodziny hodowlane, matki reprodukcyjne, materiał biologiczny albo dokumentację dotyczącą linii M Asta, S, Niw, R i PwK?
- Proszę o przedstawienie wykazu rodzin pszczelich objętych przetargiem wraz z rasą, linią, statusem hodowlanym i informacją, czy którakolwiek z nich jest wpisana do ksiąg hodowlanych albo uczestniczy w programie ochrony zasobów genetycznych.
- Ile rodzin każdej z linii M Asta, S, Niw, R i PwK znajdowało się w Kocierzowach na dzień ogłoszenia przetargu i gdzie rodziny te znajdują się obecnie?
- Czy hodowla zarodowa oraz program ochrony linii M Asta będą nadal prowadzone w Kocierzowach? Jeżeli nie, to gdzie zostaną przeniesione i jaki podmiot przejmie odpowiedzialność za ich prowadzenie?
- Czy dzierżawca będzie prowadził pasiekę produkcyjną na tym samym terenie, na którym pozostaną rodziny hodowlane? Jeżeli tak, w jaki sposób zabezpieczono stada przed niekontrolowanym kojarzeniem i zanieczyszczeniem genetycznym?
- Czy przed ogłoszeniem przetargu uzyskano opinię Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt, Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego? Proszę o przekazanie kopii tych opinii.
- Czy Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt przeprowadziło kontrolę pasieki w związku z planowaną dzierżawą, a jeżeli tak, jakie były jej ustalenia?
- Dlaczego w warunkach przetargu nie zawarto wymagań dotyczących doświadczenia w prowadzeniu hodowli zarodowej, hodowli zachowawczej, wychowie matek reprodukcyjnych oraz inseminacji pszczół?
- Jakie postanowienia projektu umowy regulują zasady używania infrastruktury pasiecznej, zapobiegania chorobom i rabunkom, przemieszczania rodzin, wprowadzania obcego materiału genetycznego oraz odpowiedzialności dzierżawcy za szkody wyrządzone hodowli zarodowej?
- Czy umowa przewiduje prawo natychmiastowego rozwiązania dzierżawy w przypadku zagrożenia zdrowia rodzin, naruszenia zasad bioasekuracji albo stworzenia ryzyka dla realizowanych programów hodowlanych?
- Czy resort rozważa wstrzymanie podpisania umowy albo zbadanie zasadności unieważnienia postępowania do czasu jednoznacznego potwierdzenia, że dzierżawa nie zagrozi prowadzeniu hodowli zarodowej i ochronie linii M Asta?
Wnoszę również o przekazanie:
- pełnej dokumentacji przetargowej;
- projektu lub zawartej umowy dzierżawy;
- protokołu z otwarcia i oceny ofert;
- wykazu oferentów oraz kryteriów wyboru;
- wykazu rodzin pszczelich i składników infrastruktury objętych dzierżawą;
- opinii instytucji odpowiedzialnych za hodowlę i ochronę zasobów genetycznych.