do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nierównego traktowania dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych spokrewnionych
Zgłaszający: Michał Wójcik
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w sprawie sytuacji dzieci przebywających w rodzinach zastępczych spokrewnionych oraz zasadności utrzymywania różnic w poziomie wsparcia finansowego pomiędzy dziećmi wychowywanymi przez krewnych a dziećmi przebywającymi w rodzinach zastępczych niezawodowych i zawodowych.
Do mojego biura poselskiego wpłynęło wystąpienie przedstawicieli rodzin zastępczych spokrewnionych, w szczególności babć, dziadków, prababć oraz starszego rodzeństwa sprawujących opiekę nad dziećmi pozbawionymi możliwości wychowywania się w rodzinach biologicznych. Z przekazanych informacji wynika, że problem dotyczy ponad 23 tysięcy rodzin zastępczych spokrewnionych, w których wychowuje się około 38 tysięcy dzieci. W ocenie autorów wystąpienia obowiązujące przepisy prowadzą do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji dzieci pozostających w pieczy zastępczej, mimo że ich potrzeby życiowe, edukacyjne, zdrowotne i rozwojowe pozostają takie same niezależnie od stopnia pokrewieństwa opiekuna. Szczególne wątpliwości budzi utrzymywanie odmiennej wysokości świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, różnicowanie pomocy na usamodzielnienie oraz praktyka stosowania niektórych świadczeń fakultatywnych przez jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie przesłanki przemawiają obecnie za utrzymywaniem różnic w wysokości świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka pomiędzy rodzinami zastępczymi spokrewnionymi, a rodzinami zastępczymi niezawodowymi i zawodowymi?
2. Czy ministerstwo przeprowadzało analizy dotyczące zgodności takiego zróżnicowania z zasadą równości oraz konstytucyjną zasadą ochrony dobra dziecka?
3. Ile dzieci według aktualnych danych przebywa:
• w rodzinach zastępczych spokrewnionych,
• w rodzinach zastępczych niezawodowych,
• w rodzinach zastępczych zawodowych,
• w rodzinnych domach dziecka?
4. Jaki byłby roczny koszt budżetowy zrównania świadczeń przysługujących dzieciom wychowywanym w rodzinach zastępczych spokrewnionych z poziomem świadczeń przysługujących dzieciom w rodzinach zastępczych niezawodowych?
5. Czy ministerstwo prowadziło analizę wpływu obecnego poziomu świadczeń na sytuację materialną rodzin zastępczych spokrewnionych, zwłaszcza prowadzonych przez emerytów i rencistów?
6. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów art. 141 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w celu zapewnienia jednakowego poziomu wsparcia wszystkim wychowankom opuszczającym pieczę zastępczą?
11. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do pełnego zrównania sytuacji dzieci przebywających w rodzinach zastępczych spokrewnionych z sytuacją dzieci wychowujących się w rodzinach zastępczych niezawodowych i zawodowych?
Przedstawiona sprawa dotyczy dziesiątek tysięcy dzieci oraz tysięcy rodzin, które często w sytuacjach kryzysowych przejmują odpowiedzialność za wychowanie swoich wnuków, rodzeństwa lub innych krewnych. Wydaje się zasadne dokonanie ponownej oceny obowiązujących rozwiązań pod kątem realizacji konstytucyjnej zasady dobra dziecka oraz zapewnienia wszystkim dzieciom pozostającym pod opieką państwa równych szans rozwojowych.
Będę wdzięczny za szczegółowe odniesienie się do przedstawionych zagadnień, w tym przekazanie danych statystycznych oraz informacji o ewentualnych planowanych zmianach legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Michał Wójcik
Poseł na Sejm RP