w sprawie wprowadzenia obowiązku cyklicznej weryfikacji danych z Krajowego Rejestru Karnego wobec nauczycieli oraz pozostałych pracowników placówek oświatowych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 05-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Wioletty Marii Kulpy oraz grupy Posłów, w sprawie wprowadzenia obowiązku cyklicznej weryfikacji danych z Krajowego Rejestru Karnego wobec nauczycieli oraz pozostałych pracowników placówek oświatowych.
Szanowni Państwo Posłowie,
zgodnie z art. 10 ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515) nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który nie spełnia warunków, o których mowa w ust. 5 pkt 2-5, z zastrzeżeniem ust. 9, tj. z nauczycielem, który nie spełnia następujących warunków:
Stosownie do art. 10 ust. 8a i 8b ustawy – Karta Nauczyciela, w celu potwierdzenia spełniania warunku nieskazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, nauczyciel, przed nawiązaniem stosunku pracy, jest obowiązany przedstawić dyrektorowi szkoły informację z Krajowego Rejestru Karnego, z wyjątkiem przypadku gdy z nauczycielem jest nawiązywany kolejny stosunek pracy w tej samej szkole w ciągu 3 miesięcy od dnia rozwiązania albo wygaśnięcia na podstawie art. 20 ust. 5c poprzedniego stosunku pracy. W celu potwierdzenia spełniania wymogu, iż nauczyciel nie był prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, w okresie 3 lat przed nawiązaniem stosunku pracy, albo karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, dyrektor szkoły, przed nawiązaniem stosunku pracy z nauczycielem, jest obowiązany zasięgnąć informacji z rejestru, o którym mowa w art. 85w ust. 1 Karty Nauczyciela, w trybie określonym w art. 85y ust. 1a ww. ustawy.
Potwierdzenie spełnienia warunku niekaralności za umyślne przestępstwo jest zatem obligatoryjne każdorazowo przed nawiązaniem stosunku pracy, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa powyżej, a pozyskanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego spoczywa na nauczycielu.
W myśl art. 26 ustawy – Karta Nauczyciela stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa odpowiednio w razie:
Wygaśnięcie stosunku pracy w ww. przypadkach stwierdza dyrektor szkoły, a w stosunku do dyrektora szkoły – organ prowadzący szkołę. Czynność dyrektora szkoły, a w stosunku do dyrektora szkoły – organu prowadzącego szkołę, ma jedynie charakter deklaratoryjny, co oznacza, że czynność ta podjęta nawet z opóźnieniem bądź zwłoką, nie ma wpływu na skuteczność wygaśnięcia stosunku pracy.
Właściwy do oceny spełniania przez daną osobę wszystkich wymagań niezbędnych do zajmowania stanowiska nauczyciela jest wyłącznie dyrektor szkoły, w której ma ona zostać zatrudniona lub w której jest już zatrudniona. Dyrektor szkoły, stosownie bowiem do art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820) jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Zatem do jego kompetencji należy podejmowanie określonych przepisami prawa decyzji w zakresie spraw pracowniczych.
Jednocześnie zauważyć należy, że art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 276, z późn. zm.) stanowi, że prawo do uzyskania informacji o osobach, których dane osobowe zostały zgromadzone w Rejestrze, przysługuje pracodawcom, w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej.
Tak więc mając na uwadze powyższe, w przypadku gdy w trakcie trwania stosunku pracy nauczyciela dyrektor szkoły poweźmie informację o prawomocnym skazaniu tego nauczyciela za przestępstwo popełnione umyślnie, przepis art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy – Karta Nauczyciela stanowi podstawę prawną pozwalającą temu dyrektorowi uzyskać informację z Krajowego Rejestru Karnego o tym nauczycielu, w trybie określonym w przywołanej powyżej ustawie o Krajowym Rejestrze Karnym, w celu potwierdzenia, czy został on prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo. W takim przypadku dyrektor szkoły stwierdza jedynie wygaśnięcie stosunku pracy tego nauczyciela.
Przepisy ustawy – Karta Nauczyciela wyznaczają również zakres obowiązków nauczycieli oraz sposób postępowania w przypadku zachowań nauczycieli, które nie mogą być akceptowane z uwagi na dobro wychowywanych dzieci i młodzieży.
Zgodnie z art. 6 ww. ustawy każdy nauczyciel obowiązany jest:
Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela za uchybienia godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 ustawy – Karta Nauczyciela nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Katalog obowiązków wymienionych w art. 6 ustawy – Karta Nauczyciela ma charakter enumeratywny, natomiast pojęcie godności zawodu nauczyciela jest pojęciem ogólnym, o charakterze klauzuli generalnej, które nie jest bliżej sprecyzowane w przepisach ustawy – Karta Nauczyciela. Przez uchybienie godności zawodu nauczyciela należy rozumieć wszelkie zachowania nauczyciela, które nie mogą być akceptowane z uwagi na dobro wychowywanych dzieci i młodzieży oraz prawidłowe funkcjonowanie systemu szkolnego.
Rozstrzygnięcie, czy dany nauczyciel naruszył obowiązki lub uchybił godności zawodu nauczyciela, należy do wyłącznej kompetencji komisji dyscyplinarnej. Każdy kto posiada informacje dotyczące zachowań nauczyciela uchybiających godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 ustawy – Karta Nauczyciela, może powiadomić o tym organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna pierwszej instancji (tj. wojewodę właściwego ze względu na miejsce zatrudnienia nauczyciela albo kuratora oświaty, któremu wojewoda przekazał do realizacji zadania organu, przy którym działa komisja dyscyplinarna dla nauczycieli), który na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela może polecić rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Ponadto w przypadku podejrzenia popełnienia przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, przepis art. 75 ust. 2a ww. ustawy nakłada wprost na dyrektora szkoły, a w przypadku popełnienia takiego czynu przez dyrektora szkoły - organ prowadzący szkołę, obowiązek zawiadomienia rzecznika dyscyplinarnego, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o podejrzeniu popełnienia takiego czynu, chyba, że okoliczności bezspornie wskazują, że nie doszło do popełnienia takiego czynu.
Niezależnie od rozwiązań przewidzianych dla nauczycieli w ustawie – Karta Nauczyciela przepisy art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2026 r. poz. 110, z późn. zm.) również przewidują rozwiązania zapewniające, że pracy z dziećmi czy młodzieżą nie podejmie osoba skazana. W świetle powołanych przepisów, przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi na pracodawcy lub innym organizatorze takiej działalności oraz na osobie, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona do takiej działalności ciążą następujące obowiązki:
Przepisy te mają zastosowanie zarówno do osób podejmujących pracę na stanowisku nauczyciela w przedszkolach, szkołach i placówkach, jak i do osób niebędących nauczycielami, których praca wiąże się z wykonywaniem działalności wymienionej powyżej.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej nie jest obecnie przygotowywany projekt ustawy przewidujący obowiązek cyklicznej weryfikacji informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważy natomiast potrzebę dokonania takiej zmiany.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu