w sprawie kryzysu w finansowaniu opieki pielęgniarskiej w szkołach i zagrożenia pozostawieniem placówek oświatowych bez obsady medycznej od roku szkolnego 2026/2027
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 06-08-2026
Szanowni Państwo Posłowie,
profilaktyczna opieka zdrowotna realizowana w szkołach i placówkach jest istotnym elementem funkcjonowania społeczności szkolnej. Pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna nie tylko realizuje świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych, ale także zbiera informacje na temat stanu zdrowia oraz rozwoju uczniów.
Pielęgniarka, jako ekspert z zakresu zdrowia, wspiera szkołę zarówno w ww. diagnozie potrzeb, jak i upowszechnia zasady zdrowego stylu życia oraz kształtuje postawy uczniów, rodziców i nauczycieli w tym obszarze. Szkoła ma obowiązek[1] realizować program wychowawczo-profilaktyczny opracowany na podstawie wyników corocznej diagnozy w zakresie potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka. Diagnozę przeprowadza dyrektor szkoły albo upoważniony przez niego pracownik.
Obecny stan prawny daje szkołom i przedszkolom możliwość podejmowania autonomicznych decyzji w kwestiach bezpieczeństwa i realizacji zadań dydaktycznych. W działalność szkoły może ingerować organ prowadzący szkołę, a w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej również organ nadzoru pedagogicznego (tj. właściwy kurator oświaty), w zakresie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo oświatowe[2].
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami[3]:
Zasady współpracy dyrektora szkoły oraz nauczyciela z pielęgniarką oraz higienistką szkolną, dotyczą wspólnych działań w zakresie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia, z uwzględnieniem potrzeb zdrowotnych oraz rozpoznanych czynników ryzyka dla zdrowia uczniów danej szkoły[4].
Należy wskazać, że pielęgniarka lub higienistka szkolna nie jest pracownikiem szkoły i nie podlega służbowo dyrektorowi.
Jednak, to obowiązkiem dyrektora szkoły jest zapewnienie dziecku bezpiecznych warunków pobytu, z uwzględnieniem opieki nad nimi oraz stworzenie warunków harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne[5].
Właściwy oddział wojewódzki NFZ zawiera z pielęgniarką (albo podmiotem wykonującym działalność leczniczą, w którym jest zatrudniona) umowę o udzielanie świadczeń pielęgniarki szkolnej.
Minister Edukacji 15 czerwca 2026 r. zgłosiła uwagi do projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej (UD387), ponieważ wyzwaniem systemowym jest brak podstawy prawnej umożliwiającej zatrudnienie pielęgniarki w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego.
W związku z tym, proponowana zmiana wymagałaby ustanowienia podstawy prawnej do zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki/położnej w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego. Zdaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej przedmiotowa kwestia powinna zostać uregulowana w ustawie z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U. poz. 1078).
Ministrowi Edukacji zależy, aby każde dziecko, zwłaszcza z chorobą przewlekłą, miało zagwarantowane prawo wyboru przedszkola i innej formy wychowania przedszkolnego tak samo jak ich zdrowi rówieśnicy, w szczególności w kontekście zapewniania im równych szans, właściwego traktowania oraz bezpieczeństwa, a także opieki i pomocy przedmedycznej w czasie pobytu w tych placówkach.
Specyfika funkcjonowania przedszkoli, w tym innych form wychowania przedszkolnego, różni się na pewno od funkcjonowania szkół. Propozycja uwzględnienia w ww. ustawie zatrudnienia pielęgniarki w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego umożliwi objęcie profilaktyczną opieką zdrowotną również dzieci w wychowaniu przedszkolnym, a nie tylko - zgodnie z ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami – uczniów ze szkół.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu
[1] art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
[2] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r., poz.820 z późn. zm.).
[3] Dz. U. z 2019 r. poz. 1078.
[4] Art. 18 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U. poz. 1078).
[5] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.).