w sprawie zapewnienia transportu osobom z niepełnosprawnościami powyżej 21. roku życia do szkół i placówek edukacyjnych oraz na zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 06-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Poseł Małgorzaty Pępek w sprawie zapewnienia transportu osobom z niepełnosprawnościami powyżej 21. roku życia do szkół i placówek edukacyjnych oraz na zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze.
Szanowna Pani Poseł,
gmina ma obowiązek zapewnić uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane ze względu na niepełnosprawność[1], bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia[2].
W przypadku dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim[3], a także dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, gmina ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:
a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,
b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych[4].
Obowiązek ten, gminy spełniają poprzez organizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci i młodzieży we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców[5].
W przepisach prawa oświatowego wskazano zadania organu prowadzącego szkołę, do których należy w szczególności zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym[6].
Środki na realizację zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w tym organizacji zajęć wynikających z zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz organizacji zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, są naliczane w ramach kwot potrzeb oświatowych[7]
Wysokość środków przeznaczonych na finansowanie zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego oraz zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w ramach kwoty potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego określa art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych[8]. Łączna kwota potrzeb oświatowych jest ustalana z wyłączeniem zadań związanych z dowozem dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków[9] odpowiednio do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i ośrodków[10]. Zapewnienie finansowania realizacji przez przedszkola, szkoły lub placówki zadań wynikających z przepisów prawa, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, należy do kompetencji organu prowadzącego daną jednostkę systemu oświaty. Środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego[11]. Zgodnie z danymi Systemu Informacji Oświatowej (SIO), według stanu na 30 września 2025 r. z bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu organizowanego przez gminę zgodnie z przepisami art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe w roku szkolnym 2025/2026 korzystało 37 819 osób (wg stanu bazy danych SIO na dzień 19.07.2026 r.). Szczegółowe informacje zawiera Tabela nr 1. Tabela nr 1. Liczba uczniów z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, według typu dowożenia Typ podmiotu Liczba uczniów niepełnosprawnych według typów dowożenia Razem Zwrot kosztów transportu Korzystanie z bezpłatnego transportu Szkoła podstawowa 5 507 31 995 37 502 Liceum ogólnokształcące 92 210 302 Technikum 55 36 91 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 852 3 780 4 632 Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy 112 345 457 Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy 111 266 377 Branżowa szkoła I stopnia 251 1 187 1 438 Razem 6 980 37 819 44 799 W grupie uczniów z niepełnosprawnościami w wieku 19–25 lat korzystających z bezpłatnego transportu i opieki zorganizowanych przez gminę do jednostki systemu oświaty było 4 156 osób, z czego: Najliczniejszą grupę stanowiły osoby w wieku 19 lat – 1 275. W kolejnych rocznikach liczba ta systematycznie maleje i wynosi odpowiednio: 20 lat – 1 009 osób, 21 lat – 759 osób, 22 lata – 591 osób, 23 lata – 469 osób, 24 lata – 63 osoby. W grupie osób w wieku 25 lat nie wskazano osób korzystających z organizowanego przez gminę bezpłatnego transportu i opieki, ani ze zwrotu kosztów rodzicowi dowozu dziecka do jednostki oświatowej, zapewne wynika to z faktu, że zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze prowadzone są do 25. roku życia. Szczegółowe informację zostały zawarte w Tabeli nr 2. Tabela nr 2. Liczba uczniów z niepełnosprawnościami w wieku 19–25 lat posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, korzystających z bezpłatnego transportu lub otrzymujących zwrot kosztów transportu Wiek (w latach) Bezpłatny transport Zwrot kosztów transportu Razem 19 1 040 235 1 275 20 812 197 1 009 21 623 136 759 22 469 122 591 23 371 98 469 24 41 12 53 25 0 0 0 Razem 3 356 800 4 156 Przepisy prawa oświatowego umożliwiają gminie zorganizowanie dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 ustawy – Prawo oświatowe, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu również do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 7 tejże ustawy[12], również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku[13]. Dotyczy to np. sytuacji uczniów z niepełnosprawnościami kontynuujących edukację po ukończeniu 21. roku, którzy skorzystali z możliwości przedłużenia okresu nauki na danym etapie edukacyjnym. W przepisach prawa oświatowego wskazano, że jednostki systemu oświaty zapewniają uczniom z niepełnosprawnościami m.in. przygotowanie do samodzielności w życiu dorosłym i podjęcie zatrudnienia. W tym kontekście warto zwrócić uwagę, że w przyszłości niepełnosprawni absolwenci znajdując zatrudnienie mogą się mierzyć z samodzielnym dotarciem do miejsca pracy. W Ministerstwie Edukacji Narodowej kontynuowane są prace nad stworzeniem systemowych rozwiązań na rzecz podnoszenia jakości wsparcia dla wszystkich dzieci i uczniów. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji [1] Rodzaje niepełnosprawności zostały wskazane w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1309). [2] Art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820). [3] O których mowa w art. 36 ust. 17 ustawy – Prawo oświatowe - za spełnianie obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki uznaje się również udział dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 917). [4] Art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe. [5] Art. 39a ust. 1 ww. ustawy. [6] Art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. [7] W wyniku reformy dochodów JST, wprowadzono nowy sposób finansowania zadań oświatowych. Od 2025 roku naliczane są kwoty potrzeb oświatowych (zastępujące subwencje oświatową), które będą stanowiły podstawę do ustalenia poziomu dochodów samorządów zgodnie z ustawą z dnia 1 października 2024 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 poz. 1572, z późn. zm.). [8] Dz. U. z 2026 r. poz. 650 [9] Art. 26 pkt 1 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. [10] Art. 2 pkt 7 ww. ustawy – Prawo oświatowe. [11] Art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 650). [12] System oświaty obejmuje: młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17 ustawy – Prawo oświatowe, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4 ww. ustawy, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. [13] Art. 39 ust. 4a ww. ustawy – Prawo oświatowe.
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu