w sprawie edukacji włączającej, wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami, funkcjonowania poradni oraz wykorzystania środków na ten cel
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 28-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację nr 18470 Posła na Sejm RP Pana Marcina Józefaciuka w sprawie edukacji włączającej, wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami, funkcjonowania poradni oraz wykorzystania środków na ten cel.
Szanowny Panie Pośle,
Minister Edukacji realizuje działania systemowe ukierunkowane na stwarzanie formalnych rozwiązań organizacyjnych, programowych i metodycznych, które umożliwią każdemu uczniowi dostęp do procesu kształcenia oraz będą zapobiegały wykluczeniu społecznemu – niezależnie od rodzaju przedszkola, typu i rodzaju szkoły i placówki, do której ten uczeń uczęszcza. Natomiast zarządzanie procesem edukacji odbywa się na poziomie lokalnym i ma to swoje uzasadnienie w przepisach systemowych dotyczących realizacji zadań edukacyjnych jako zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Założeniem systemowym w przepisach oświatowych jest, że wszelkie działania dotyczące organizacji i prowadzenia procesu edukacji, opieki i wychowania przez przedszkola, szkoły i placówki podlegają nadzorowi pedagogicznemu, który ma charakter nadzoru merytorycznego sprawdzającego jakość realizacji zadań przez przedszkola, szkoły i placówki. Rozwiązanie to jest osadzone w ramach formalnych Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe[1] oraz aktów wykonawczych.
Proces wydawania opinii i orzeczeń przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne podlega rygorom postępowania administracyjnego oraz nadzorowi pedagogicznemu. Na podstawie § 13 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych[2], orzeczenie lub opinia wczesnym wspomaganiu rozwoju powinny być wydane w terminie 30 dni od złożenia wniosku przez rodziców, opiekunów prawnych albo pełnoletniego ucznia lub uzupełnienia dokumentacji (jeżeli złożony wniosek był niepełny), przy czym w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać wydłużony do 60 dni. Oznacza to, że wszystkie działania diagnostyczne i gromadzenie informacji potrzebnych do oceny funkcjonowania powinny zostać wykonane tak, aby umożliwić wydanie orzeczenia lub opinii w przewidzianym terminie 30 dni, a w wyjątkowych sytuacjach – do 60 dni. Wyjątkiem od tej zasady, zgodnie z § 14 ww. rozporządzenia, są: orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego oraz orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, które wydaje się w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia albo od dnia uzupełnienia tego wniosku. W tym miejscu pragnę zwrócić uwagę, że ocena funkcjonalna jest pojęciem obecnym w przestrzeni publicznej ze względu na jej zoperacjonalizowanie w komponentach badawczych projektów realizowanych w ramach FERS. Zatem, obecnie, pozostaje bez formalnego odzwierciedlenia w przepisach prawa.
Jednocześnie, Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad przygotowaniem publicznego i bezpłatnego dla jednostek samorządu terytorialnego rozwiązania cyfrowego wspierającego pracą poradni psychologiczno-pedagogicznych. W ramach projektu pn. „Przygotowanie systemu informatycznego wspierającego poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne” przewidziano przygotowanie oraz pilotażowe wdrożenie systemu teleinformatycznego wspierającego publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne w realizacji ich zadań. Zakładana funkcjonalność projektowanego systemu teleinformatycznego obejmuje kompleksową obsługę obiegu dokumentów, w tym elektroniczne składanie, rejestrację i rozpatrywanie wniosków dotyczących m.in. wydawania orzeczeń i opinii, generowanie dokumentów zgodnie z obowiązującym stanem prawnym oraz zarządzanie i aktualizację szablonów dokumentów, jak również usprawnienie komunikacji pomiędzy publicznymi poradniami psychologiczno-pedagogicznymi a przedszkolami, szkołami i placówkami oraz rodzicami.
Obecnie trwają prace legislacyjne mające na celu systemowe wspieranie pracy przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych oparte na wiedzy oraz doświadczeniu nauczycieli przedszkoli, szkół i placówek specjalnych.
Przygotowywane zmiany ustawowe wprowadzą do przepisów oświatowych model funkcjonowania Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW) jako nową funkcję przedszkoli, szkół i placówek specjalnych, która uzupełni istniejący system wsparcia przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych. Projektowane rozwiązania ustawowe zostały przygotowane na podstawie efektów działań realizowanych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w ramach projektu „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą”. Działania w projekcie stanowią realizację Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju oraz Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami na lata 2021–2030. Obecnie specjalistyczne wsparcie przedszkolom i szkołom ogólnodostępnym zapewnia 107 SCWEW utworzonych w ramach projektu.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2026 r. Poz. 820
[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 428