Odpowiedź na interpelację nr 18589

w sprawie wytycznych dotyczących wjazdu do Polski pojazdów eksponujących symbole banderowskie, nazistowskie, komunistyczne lub inne symbole totalitarne

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 13-08-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 18589, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej (SG), przedstawiam poniższe informacje.

W Straży Granicznej opracowano wytyczne dotyczące postępowania na wypadek ujawnienia podczas odprawy granicznej przypadków eksponowania symboliki wskazujących na przynależność do organizacji o charakterze nazistowskim lub skrajnie nacjonalistycznych. Przedmiotowe wytyczne zostały przekazane do stosowania we wszystkich jednostkach organizacyjnych SG. Polecono w nich:

• zwracanie szczególnej uwagi na zachowanie podróżnych oraz przewożone przez nich rzeczy, w tym flagi, transparenty i symbole;
• w przypadku ujawnienia takich przedmiotów na I linii kontroli, przekazania ich funkcjonariuszom pionu operacyjno-śledczego do dalszej weryfikacji;
• meldowanie o powyższych faktach przez kanał służb dyżurnych SG.

Jednocześnie należy wskazać, że służby bezpieczeństwa publicznego i służby specjalne prowadzą wymianę informacji pozwalającą na weryfikację i ujawnianie symboli, które mogą identyfikować członków ugrupowań ekstremistycznych oraz wskazywać na wyczerpywanie znamion czynów zabronionych skodyfikowanych m.in. w art. 256 lub 257 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny^[1].

Dodatkowo informuję, że w przypadku posiadania przez podróżnego przedmiotów odwołujących się do symboliki totalitarnej istotne jest stwierdzenie, czy symbole takie są eksponowane publicznie, co może wyczerpywać znamiona ustawowe czynu określonego w art. 256 § 1 k.k. (propagowanie ustroju totalitarnego). Należy także zaznaczyć, że w przypadku prowadzenia postępowania karnego w powyższej sprawie kluczowe znaczenie każdorazowo odgrywa opinia biegłego.

Ponadto warto podkreślić, że samo posiadanie lub przewożenie ww. przedmiotów w bagażu, przy braku zamiaru ich rozpowszechniania, o którym mowa w art. 256 § 2 k.k., nie stanowi przestępstwa. Może jednak, z uwagi na okoliczności towarzyszące zdarzeniu, stanowić podstawę do uznania za potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa oraz porządku publicznego i skutkować decyzją o odmowie wjazdu do Polski.

Od 13 grudnia 2023 r. Straż Graniczna wszczęła 1 postępowanie przygotowawcze dotyczące czynu stypizowanego w art. 256 k.k.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm., dalej również jako: k.k.