do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stosowania procedury VAT marża w obrocie przedmiotami kolekcjonerskimi na rynku filatelistycznym
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w związku z licznymi sygnałami od mikro- i małych przedsiębiorców prowadzących działalność w branży filatelistycznej, wskazując na praktykę organów podatkowych, która – w ich ocenie – prowadzi do nierównego, nieproporcjonalnego i ekonomicznie szkodliwego opodatkowania obrotu kolekcjonerskimi znaczkami pocztowymi na rynku wtórnym.
Problem dotyczy sposobu interpretowania art. 120 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zakresie kwalifikowania współczesnych znaczków pocztowych, które formalnie zachowały ważność jako środek służący do uiszczania opłat za usługi pocztowe, lecz faktycznie są nabywane i sprzedawane jako przedmioty kolekcjonerskie.
Obecna praktyka organów podatkowych ma polegać na automatycznym uznawaniu, że znaczek pocztowy zachowujący ważny nominał nie może zostać potraktowany jako przedmiot kolekcjonerski objęty procedurą VAT marża. W konsekwencji o podatkowym charakterze transakcji przesądzać ma wyłącznie formalna ważność znaczka, bez uwzględnienia jego rzeczywistego przeznaczenia, sposobu wykorzystania, charakteru rynku, na którym jest sprzedawany, oraz okoliczności dokonania konkretnej transakcji.
Tego rodzaju wykładnia budzi istotne wątpliwości. Znaczki pocztowe nabywane na wyspecjalizowanym rynku filatelistycznym, w szczególności jako elementy większych kolekcji lub wielotysięcznych zbiorów, nie są co do zasady kupowane z zamiarem wykorzystania ich do opłacenia usług pocztowych. Ich rzeczywistą funkcją gospodarczą jest funkcja kolekcjonerska. O charakterze przedmiotu i transakcji powinno więc decydować nie tylko formalne zachowanie możliwości wykorzystania znaczka w obrocie pocztowym, lecz przede wszystkim jego faktyczne przeznaczenie oraz kontekst, w którym dochodzi do jego nabycia i odsprzedaży.
Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca nabywający kolekcję znaczków od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie ma możliwości odliczenia podatku naliczonego, a następnie zostaje zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT według stawki podstawowej od całej wartości sprzedaży. Może to prowadzić do wielokrotnego, kaskadowego opodatkowania tych samych walorów przy kolejnych transakcjach na rynku wtórnym.
Problem ten ma szczególne znaczenie w przypadku zakupu całych kolekcji. Określenie ceny nabycia pojedynczego znaczka w zbiorze obejmującym setki lub tysiące pozycji może być w praktyce niemożliwe albo wymagać prowadzenia ewidencji niewspółmiernie skomplikowanej w stosunku do skali działalności przedsiębiorcy. Odmowa możliwości zastosowania mechanizmu marży, w tym marży globalnej przewidzianej w art. 120 ust. 5 ustawy o VAT, tworzy zatem poważną barierę administracyjną i ekonomiczną dla legalnie działających przedsiębiorców.
W rezultacie legalny obrót filatelistyczny może stawać się nieopłacalny, podczas gdy podmioty działające poza oficjalnym obrotem gospodarczym nie ponoszą analogicznych obciążeń podatkowych i ewidencyjnych. Taki stan rzeczy może sprzyjać przenoszeniu obrotu do szarej strefy, ograniczać konkurencyjność polskich przedsiębiorców oraz prowadzić do stopniowego zanikania profesjonalnego rynku filatelistycznego.
Należy również zwrócić uwagę na cel regulacji wynikających z dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Procedura VAT marża została ustanowiona między innymi w celu uniknięcia podwójnego lub wielokrotnego opodatkowania towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, które zostały nabyte bez możliwości odliczenia podatku naliczonego.
W świetle przedstawianych przez środowisko filatelistyczne informacji w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w tym w Republice Federalnej Niemiec, obrót współczesnymi znaczkami pocztowymi zachowującymi formalną ważność może być rozliczany w procedurze opodatkowania marży, jeżeli transakcje odbywają się na rynku kolekcjonerskim, a znaczki nie są nabywane z przeznaczeniem do wykorzystania w obrocie pocztowym. O zakwalifikowaniu przedmiotu do właściwego systemu podatkowego powinien zatem decydować jego rzeczywisty charakter gospodarczy, a nie wyłącznie potencjalna możliwość wykorzystania go jako środka służącego do uiszczenia opłaty pocztowej.
Rozbieżności w podejściu poszczególnych państw członkowskich mogą prowadzić do nierównych warunków konkurencji na wspólnym rynku. Polscy przedsiębiorcy są bowiem zmuszeni konkurować z podmiotami zagranicznymi, które przy sprzedaży analogicznych walorów filatelistycznych mogą stosować korzystniejszy i bardziej dostosowany do specyfiki tego rynku sposób opodatkowania.
Mając na uwadze powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Z poważaniem
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej