do ministra zdrowia
w sprawie postępującej zapaści finansowej SPZZOZ w Janowie Lubelskim, niewypłaconych przez NFZ środków oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa miejsc pracy personelu pomocniczego, będących następstwem polityki rządu wobec szpitalnictwa powiatowego
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowna Pani Minister,
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Janowie Lubelskim, jedyny szpital zabezpieczający potrzeby zdrowotne mieszkańców powiatu janowskiego, stoi dziś przed coraz bliższym widmem zapaści finansowej. Placówka wykonała i nadal wykonuje świadczenia na rzecz pacjentów, jednak nie otrzymuje za nie należnych środków. Dotychczas NFZ nie zapłacił szpitalowi kwoty ok. 1,2 mln zł za świadczenia zrealizowane w 2025 roku (w tym rehabilitację pooperacyjną oraz świadczenia psychiatryczne). Natomiast sprawozdane, a jednocześnie nie zapłacone „nadwykonania” na koniec maja 2026 roku wynoszą ok. 4,1 mln zł, a łączna strata placówki na koniec maja przekroczyła 8,5 mln zł. Nie wynika to ze złego gospodarowania po stronie powiatu czy dyrekcji. Szpital powiatowy, którego zdecydowana większość przychodów pochodzi z kontraktów z NFZ, po prostu nie ma z czego pokryć bieżących kosztów, gdy płatnik publiczny zwleka z zapłatą lub zaniża wyceny świadczeń.
Skutki tej sytuacji ponoszą już konkretni ludzie. Pod presją cięcia kosztów dyrekcja szpitala została zmuszona do rozważenia przekazania obowiązków salowych i pracownic sprzątających firmie zewnętrznej. W czerwcu 2026 r. pracownice te wystąpiły z apelem, w którym wskazały na niepewność zatrudnienia oraz zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów. W obronie miejsc pracy i jakości opieki zebrano około 2000 podpisów mieszkańców powiatu. Nie jest to lokalny spór organizacyjny, lecz widoczny objaw systemowej choroby, za którą odpowiada centrala.
Odpowiedzialność za stan finansów ochrony zdrowia ponosi rząd tworzony przez Koalicję Obywatelską, Polskie Stronnictwo Ludowe oraz Lewicę. Zamiast stabilizować finansowanie szpitali powiatowych, koalicja rządząca funduje im kolejne obciążenia. Rządowa reforma szpitalnictwa wyznacza granicę opłacalności oddziału położniczego na poziomie, który dla placówki takiej jak janowska jest nieosiągalny, co w praktyce prowadzi do zawieszania porodówek na prowincji. Ustawowe podwyżki wynagrodzeń, które weszły w życie 1 lipca 2026 r. wraz ze wzrostem stawek minimalnych o 8,82 proc., dotychczas nie są znane, NFZ nie dysponuje obliczeniami dla konkretnych szpitali i obawiamy się, że nie zostały w pełni zabezpieczone po stronie wycen świadczeń, a ich ciężar przerzucono na placówki nieposiadające rezerw finansowych. Posłowie obecnej koalicji, którzy jeszcze niedawno zapewniali mieszkańców powiatu, że oddziału położniczego w Janowie nie zabraknie, dziś, dysponując realnym wpływem na rząd i resort zdrowia, nie zrobili w tej sprawie nic. Były to obietnice bez pokrycia, za które płacą pacjenci i pracownicy. Położnictwo i neonatologię w janowskim szpitalu zlikwidowano w kwietniu 2025 roku.
Skala zaniedbań wobec szpitala w Janowie Lubelskim rysuje się szczególnie jaskrawo w zestawieniu z tym, co ujawniono w ostatnich tygodniach w Warszawskim Szpitalu Południowym, placówce nadzorowanej przez prezydenta stolicy z ramienia Koalicji Obywatelskiej. Podczas gdy szpital powiatowy nie może doprosić się o należne mu środki za wykonane świadczenia, w stołecznej lecznicy przez rok wypłacono ponad 1,6 mln zł jednemu lekarzowi bez specjalizacji, pełniącemu funkcję koordynatora szpitalnego oddziału ratunkowego i będącemu radnym partii rządzącej. Ujawniono również przyjmowanie wybranych osób poza kolejnością oraz szereg dalszych nieprawidłowości, którymi zajmują się dziś Najwyższa Izba Kontroli, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz prokuratura. Trudno o wyrazistszy obraz podwójnych standardów. Tam, gdzie sięgają wpływy polityczne obozu rządzącego, publiczne pieniądze płyną szerokim strumieniem. Tam, gdzie mowa o zwykłym szpitalu powiatowym i jego pacjentach, brakuje środków na podstawową działalność.
Trzeba przy tym jasno powiedzieć, że outsourcing personelu pomocniczego nie jest ratunkiem dla szpitala. To redukcja kosztów najniżej zarabiających pracowników. Podobne decyzje w innych placówkach, jak w Szpitalu w Żywcu, gdzie od czerwca 2026 r. outsourcingiem objęto 62 salowe, spotkały się ze stanowczym sprzeciwem środowiska. Oszczędność dziś oznacza możliwość pogorszenia jakości opieki jutro.
Zgodnie z art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane zapewnić równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, niezależnie od tego, czy pacjent mieszka w wielkim mieście, czy w niewielkim powiecie. Obowiązkiem państwa jest zabezpieczenie płynności i ciągłości działania szpitali powiatowych, a nie spychanie ich na skraj likwidacji.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest, na dzień udzielenia odpowiedzi, łączna wartość wykonanych, a nieopłaconych świadczeń, w tym nadwykonań za 2025 rok oraz na okres I-V 2026 roku wobec SPZZOZ w Janowie Lubelskim i w jakim terminie zostaną one uregulowane?
Czy Ministerstwo Zdrowia lub NFZ przewiduje mechanizm osłonowy albo dofinansowanie dla szpitali powiatowych zagrożonych utratą płynności finansowej, a jeśli tak, na jakich zasadach i w jakim terminie objęty nim zostanie szpital w Janowie Lubelskim?
W jakim stopniu skutki finansowe podwyżek wynagrodzeń obowiązujących od 1 lipca 2026 r. zostały pokryte po stronie wycen świadczeń dla szpitali powiatowych, jaki procent obciąża NFZ, a jaki budżet placówki?
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia wpływ przyjętego przez rząd progu opłacalności oddziałów położniczych na dostępność opieki położniczej i czy przewiduje wyłączenia dla obszarów o utrudnionym dostępie do świadczeń?
Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje skalę outsourcingu personelu pomocniczego w szpitalach publicznych oraz jego wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, a jeżeli tak, w jaki sposób prowadzony jest ten monitoring?
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej