w sprawie zbiegu prawa do świadczeń wdowy po żołnierzu zmarłym podczas pełnienia służby, która przechodzi na emeryturę
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański
Warszawa, 12-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18673 pana posła Krzysztofa Habury w sprawie zbiegu prawa do świadczeń wdowy po żołnierzu zmarłym podczas pełnienia służby, która przechodzi na emeryturę – skierowaną do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, a następnie przekazaną[1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji do rozpatrzenia według właściwości, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin[2] renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych[3]. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy o FUS renta rodzinna wynosi:
1) dla jednej osoby uprawnionej – 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;
2) dla dwóch osób uprawnionych – 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;
3) dla trzech lub więcej osób uprawnionych – 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.
Stosownie do art. 74 ust. 1 i 2 ustawy o FUS wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna. Renta rodzinna podlega podziałowi na równe części między uprawnionych.
Jednocześnie informuję, że członkom rodziny (małżonkowi, dzieciom i rodzicom) zmarłego funkcjonariusza przysługuje świadczenie pieniężne na podstawie ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia[4]. Organ emerytalny, po spełnieniu warunków określonych w ustawie, przyznaje prawo do ww. świadczenia na podstawie złożonego wniosku oraz dokumentu wystawionego przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych stwierdzającego, że śmierć funkcjonariusza nastąpiła w związku z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym świadczenie pieniężne przysługuje w wysokości:
W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym w razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego z prawem do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłacane jest świadczenie wyższe albo wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia pieniężnego nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących emerytom i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym w razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego rodzicom z prawem do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach, z wyłączeniem renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego po tym samym zmarłym, co świadczenie pieniężne, wypłaca się świadczenie pieniężne oraz odpowiednio emeryturę lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne.
Oznacza to, że rodzic pobierający np. emeryturę z Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (ZER MSWiA) może pobierać dwa świadczenia, tj. własną emeryturę z ZER MSWiA oraz świadczenie pieniężne w wysokości 50% przeciętnego uposażenia. Należy podkreślić, że w razie posiadania przez małżonka lub dziecko prawa do świadczenia pieniężnego i prawa do renty rodzinnej, małżonkowi lub dziecku wypłacane jest wyłącznie jedno świadczenie wyższe lub przez niego wybrane.
Świadczenie pieniężne, w odróżnieniu od renty rodzinnej, która podlega podziałowi na wszystkie osoby uprawnione do renty rodzinnej, przyznawane będzie w pełnej wysokości, dla każdej osoby uprawnionej, tj. odpowiednio 100% lub 50% przeciętnego uposażenia.
Ponadto wyjaśniam, że zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym rodzicom funkcjonariuszy prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje po uzyskaniu przez nich prawa do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach albo po ukończeniu w przypadku kobiet 60 lat, a przypadku mężczyzn 65 lat. Świadczenie pieniężne przysługuje rodzicom również w przypadku, gdy stali się całkowicie niezdolni do pracy oraz niezdolni do samodzielnej egzystencji przed osiągnięciem wieku określonego w zdaniu pierwszym.
Jednocześnie informuję, że w MSWiA nie są obecnie prowadzone prace nad zmianą ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pismo o sygn. BM-II.059.1.437.2026 pani Aleksandry Gajewskiej – sekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
[2] Dz. U. 2026 poz. 505.
[3] Dz. U. 2025 poz. 1749 z późn. zm., zwana dalej ustawą o FUS.
[4] Dz. U. 2023 poz. 658, zwana dalej ustawą o świadczeniu pieniężnym.