w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 04-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Panów Jana Michała Dziedziczaka, Wojciecha Michała Zubowskiego, Jarosława Krajewskiego i Bartosza Józefa Kownackiego w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością.
Szanowni Panowie Posłowie,
odnosząc się do przesłanych przez Panów Posłów pytań, uprzejmie informuję.
Ad 1.
Zmiana brzmienia zadania nr 12 w podstawie programowej wychowania przedszkolnego[1] ma charakter porządkujący. Jej celem było ujęcie rozwoju dziecka w sposób całościowy. Pojęcie „wszechstronny rozwój dziecka” obejmuje również rozwój jego tożsamości.
Podstawa programowa została opracowana z uwzględnieniem aktualnej wiedzy pedagogicznej oraz wyników konsultacji i prac eksperckich, także tych głosów, które wskazywały na mocne strony dotychczas obowiązującej podstawy programowej wychowania przedszkolnego: https://ibe.edu.pl/pl/biblioteka-ibe/szkola-dostepna-dla-wszystkich/3400-nauczyciele-i-nauczycielki-o-podstawach-programowych-raport-z-konsultacji-przedszkola-i-szkoly-podstawowe
Ad 2.
Doświadczenia edukacyjne wspierają rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny uczniów i uczennic oraz budują ich poczucie sprawczości. Mają one charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracę. Sposób ich realizacji, metody wykorzystane przez nauczyciela do stworzenia uczniom możliwości nabycie takich doświadczeń, zależy od nauczyciela. Na podstawie obowiązujących przepisów prawa[2] nauczyciel w realizacji programu nauczania ma prawo do swobody stosowania takich metod nauczania i wychowania, jakie uważa za najwłaściwsze spośród uznanych przez współczesne nauki pedagogiczne.
Wskazane doświadczenia edukacyjne nauczyciele mogą realizować w różny sposób, dostosowany do potrzeb dzieci. Każdy nauczyciel może też stosować inne rozwiązania dydaktyczne, jeśli służą one skutecznej realizacji wymagań określonych w podstawie programowej oraz potrzebom dzieci. Katalog określony w podstawie programowej jest otwarty i może zostać poszerzony przez nauczyciela zgodnie z jego wiedzą, doświadczeniem, znajomością grupy i dostępnością odpowiednich zasobów.
Zapisanie doświadczeń edukacyjnych w podstawie programowej gwarantuje każdemu uczniowi możliwość praktycznego zastosowania zdobytej wiedzy i umiejętności na danym etapie kształcenia.
Ad 3.
Poszczególne układy klasyfikacji zastosowane w podstawie programowej pełnią odmienne funkcje i wzajemnie się uzupełniają. Cele odnoszą się do sfer rozwoju dziecka, zadania określają działania przedszkola, natomiast spis osiągnięć przedstawia oczekiwane efekty wychowania przedszkolnego. Przy opracowywaniu programów nauczania należy uwzględnić wszystkie elementy podstawy programowej, które stanowią spójną całość.
Ad 4.
Treści dotyczące bezpieczeństwa, dobrostanu, wsparcia emocjonalnego oraz tworzenia warunków sprzyjających harmonijnemu rozwojowi nie zniknęły z podstawy programowej i są w niej obecne, m.in. w warunkach i sposobie realizacji:
Realizacja celów wychowania przedszkolnego wymaga uwzględnienia w procesie kształcenia i wychowania poniższych warunków i priorytetów. [...]
4. Dobrostan dzieci – przedszkole dąży do zapewnienia dobrostanu wszystkich dzieci i traktuje go jako warunek skutecznego uczenia się i harmonijnego rozwoju.
10. Rodzina – w procesie wychowawczym istotna jest spójność oddziaływań przedszkola i środowiska rodzinnego osiągana dzięki partnerskiej współpracy; rodzina współuczestniczy w edukacji dzieci, a przedszkole kształtuje ten proces profesjonalnie i zapewnia wsparcie rodzinie w jej działaniach wychowawczych oraz opiekuńczych.
Z zadaniem przedszkola nr 14 (Systematyczne uzupełnianie, za zgodą rodziców, realizowanych treści wychowawczych o nowe zagadnienia, wynikające z pojawienia się w otoczeniu dziecka zmian i zjawisk istotnych dla jego bezpieczeństwa i harmonijnego rozwoju), które było zapisane w poprzedniej podstawie programowej, koresponduje ponadto zapis:
Dzieci w wieku przedszkolnym funkcjonują w dynamicznym, szybko zmieniającym się otoczeniu. Coraz częściej narażone są na informacje i udział w sytuacjach, których nie rozumieją lub które budzą w nich niepokój. Codzienne spotkania z nauczycielem to okazja do nadawania sensu tym doświadczeniom. Rolą nauczyciela jest stwarzanie sytuacji edukacyjnych, które pomagają dzieciom lepiej rozumieć świat.
Szczególnej uwagi wymaga problem dostępu dzieci do urządzeń cyfrowych i informacji przekazywanych przez media. Wspólną odpowiedzialnością rodziców i nauczycieli jest troska o kształtowanie nawyków higieny cyfrowej.
Zgodnie z nową podstawą programową, przedszkole tworzy też przestrzeń do rozwoju kompetencji przekrojowych, w tym kompetencji dbania o siebie, czyli zdolności rozpoznawania i zaspokajania własnych potrzeb fizycznych, emocjonalnych i psychicznych, z poszanowaniem woli i perspektyw innych. Kompetencja ta obejmuje troskę o zdrowie i dobre samopoczucie, rozpoznawanie, nazywanie i wyrażanie emocji, radzenie sobie ze stresem i wyznaczanie bezpiecznych granic w relacjach z innymi.
Ochrona zdrowia psychicznego dziecka pozostaje jednym z istotnych zadań realizowanych przez przedszkole.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz. U. poz. 378 z późn. zm.)
[2] art.12 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515)