do ministra edukacji
w sprawie interpretacji projektowanych zmian w ustawie - Prawo oświatowe oraz ich praktycznego stosowania w codziennym funkcjonowaniu szkół
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak, Wojciech Michał Zubowski, Jarosław Krajewski, Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 17-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z pojawiającymi się licznymi wątpliwościami dotyczącymi interpretacji projektowanych zmian w ustawie – Prawo oświatowe oraz ich praktycznego stosowania w codziennym funkcjonowaniu szkół, zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w przedstawionych poniżej kwestiach.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały wskazujące, że część projektowanych rozwiązań może prowadzić do niejednoznacznych interpretacji, a nawet wzajemnych kolizji poszczególnych przepisów. Wątpliwości dotyczą w szczególności pogodzenia praw ucznia z jego obowiązkami, sposobu realizacji zadań dydaktycznych i wychowawczych szkoły oraz odpowiedzialności za stosowanie przepisów w praktyce.
Jednoznaczne stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej w tych kwestiach jest niezbędne dla zapewnienia jednolitego stosowania prawa przez szkoły oraz zagwarantowania bezpieczeństwa prawnego nauczycieli, dyrektorów i organów prowadzących.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. W jaki sposób szkoła ma zapewnić uczniowi prawo do zachowania proporcji między wysiłkiem szkolnym a czasem wolnym, jeśli jednocześnie zostaje narzucony obowiązek przygotowania się do zajęć edukacyjnych? Co ma zrobić nauczyciel, jeśli uczeń nie przygotuje się do zajęć ze względu na brak czasu wolnego (np. udział w zajęciach pozalekcyjnych)?
2. Co ma zrobić nauczyciel, jeśli uczeń nie pojawił się na lekcji, na której prowadzona była obserwacja pracy uczniów (sprawdzanie osiągnięć), mimo obowiązku przystępowania do form sprawdzania osiągnięć?
3. Czy w programie wychowawczo-profilaktycznym szkoła powinna uwzględnić działania wychowawcze, które mają wspierać rozwój dziecka (art. 1 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe), czy też takie, które mają kształtować postawy i zachowania uczniów zgodnie z ogólnie przyjętymi normami społecznymi (art. 42 c ust. 1)? Zaznaczyć należy jednocześnie, że rozwój dziecka jest indywidualny, ale jego prawidłowości są badane naukowo i opisywane w literaturze. Z kolei „ogólnie przyjęte normy społeczne“ będą zmieniać się z czasem, mogą być podatne na różnice międzypokoleniowe, a także środowisko wychowawcze (np. dziecko urodzone w innym kraju może inaczej rozumieć normy społeczne).
4. Jak należy interpretować sytuację, w której uczniowi wymierzono karę w postaci przeniesienia do innej szkoły, w wyniku której upada zdrowie psychiczne ucznia (np. depresja) – kara zatem stanowiła formę przemocy psychicznej? Kto ponosi odpowiedzialność za taką sytuację i jak takim sytuacjom należy zapobiegać?