do ministra edukacji
w sprawie zróżnicowania zakresu wsparcia edukacyjnego uczniów z Ukrainy oraz pozostałych uczniów przybywających z zagranicy
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 17-07-2026
Zgodnie z informacjami przekazanymi szkołom w związku z organizacją roku szkolnego 2026/2027 nadal mają być stosowane rozwiązania dotyczące kształcenia uczniów z Ukrainy obejmujące m.in. dodatkową naukę języka polskiego, pomoc osoby władającej językiem kraju pochodzenia ucznia, zajęcia wyrównawcze, oddziały przygotowawcze oraz wsparcie realizowane w ramach programu „Przyjazna szkoła”, w tym zatrudnianie asystentów międzykulturowych i organizowanie szkoleń dla kadry pedagogicznej.
Część wymienionych instrumentów wsparcia przysługuje również innym uczniom przybywającym z zagranicy, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki. Jednocześnie wobec uczniów z Ukrainy stosowane są także rozwiązania szczególne, wynikające z odrębnych regulacji oraz programów finansowanych ze środków publicznych.
Po ponad czterech latach od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę zasadne jest dokonanie kompleksowej oceny skuteczności, kosztów oraz dalszej konieczności utrzymywania rozwiązań szczególnych. Konieczne jest również ustalenie, czy różnice w zakresie wsparcia poszczególnych grup uczniów przybywających z zagranicy są oparte na obiektywnych i aktualnych przesłankach oraz czy pomoc jest przyznawana przede wszystkim na podstawie rzeczywistych potrzeb językowych, edukacyjnych i adaptacyjnych ucznia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie analizy, dane oraz oceny były podstawą decyzji o utrzymaniu w roku szkolnym 2026/2027 szczególnych rozwiązań dotyczących kształcenia i wsparcia uczniów z Ukrainy?
2. Ilu uczniów z Ukrainy korzystało w latach szkolnych 2024/2025 oraz 2025/2026 z:
a) dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego,
b) pomocy osoby władającej językiem kraju pochodzenia ucznia,
c) pomocy nauczyciela,
d) pomocy asystenta międzykulturowego,
e) dodatkowych zajęć wyrównawczych,
f) nauki w oddziałach przygotowawczych?
3. Ilu uczniów przybywających z innych państw korzystało w tych samych okresach z poszczególnych form wsparcia wymienionych w pytaniu nr 2?
4. Jaki był całkowity koszt finansowania poszczególnych form wsparcia uczniów z Ukrainy w latach budżetowych 2022, 2023, 2024, 2025 i 2026 – według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi?
5. Jakie środki przeznaczono lub zaplanowano na finansowanie wskazanych form wsparcia w latach budżetowych 2026 i 2027, w tym w związku z ich realizacją w roku szkolnym 2026/2027?
6. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę efektywności poszczególnych programów i instrumentów wsparcia? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej wyników oraz zastosowanych mierników i wskaźników.
7. Jakie różnice występują obecnie pomiędzy zakresem, okresem i sposobem finansowania wsparcia przysługującego uczniom z Ukrainy a wsparciem przysługującym pozostałym uczniom przybywającym z zagranicy? Proszę o wskazanie podstawy prawnej każdej z tych różnic.
8. Czy ministerstwo analizowało ujednolicenie zasad przyznawania wsparcia uczniom przybywającym z zagranicy w taki sposób, aby o jego zakresie i okresie decydowały przede wszystkim rzeczywiste potrzeby językowe, edukacyjne i adaptacyjne ucznia, a nie jego obywatelstwo lub państwo pochodzenia?
9. Ilu uczniów będących obywatelami Ukrainy znajduje się obecnie w polskim systemie oświaty? Proszę o przedstawienie danych w podziale na województwa, typy szkół oraz formy realizacji obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.
10. Jaka część środków przeznaczonych na program „Przyjazna szkoła” pochodzi z budżetu państwa, jaka z funduszy Unii Europejskiej, a jaka z innych źródeł? Proszę o wskazanie wysokości środków pochodzących z poszczególnych źródeł.
11. Ilu asystentów międzykulturowych oraz innych pracowników wspierających uczniów zatrudniono w ramach programu „Przyjazna szkoła” i jaki był łączny koszt ich zatrudnienia?
12. Czy ministerstwo posiada dane wskazujące, jaki odsetek uczniów objętych dodatkową nauką języka polskiego osiągnął poziom znajomości języka umożliwiający samodzielne uczestnictwo w zajęciach prowadzonych w języku polskim? Jakie narzędzia lub kryteria stosuje się do oceny tego poziomu?
13. Czy planowane jest określenie terminu zakończenia obowiązywania poszczególnych szczególnych rozwiązań dotyczących uczniów z Ukrainy? Jeżeli nie, od spełnienia jakich warunków ministerstwo uzależnia ich ograniczenie albo zakończenie?
14. W jaki sposób ministerstwo uzasadnia szczególne rozwiązania lub preferencje przewidziane dla uczniów z Ukrainy, które nie znajdują zastosowania w takim samym zakresie wobec uczniów przybywających z innych państw, w świetle konstytucyjnej zasady równego traktowania i równego dostępu do edukacji?
Proszę o przedstawienie odpowiedzi wraz z analizami, wynikami ewaluacji, ocenami skutków regulacji oraz innymi dokumentami, które stanowiły podstawę decyzji o kontynuowaniu opisanych programów i szczególnych rozwiązań.