Interpelacja nr 18704

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych w działalności Centrum ESA

Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska, Wiesław Krajewski

Data wpływu: 18-07-2026

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych w działalności Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Warszawie. Rząd przedstawia utworzenie Centrum ESA jako szansę dla polskich przedsiębiorstw, naukowców i absolwentów. Zapowiadane są nowe miejsca pracy, rozwój technologii podwójnego zastosowania oraz szerszy udział Polski w europejskich projektach kosmicznych. Sama lokalizacja ośrodka w Warszawie nie gwarantuje jednak, że największymi beneficjentami jego działalności będą polskie podmioty. Kluczowe znaczenie będą miały zasady udzielania zamówień, wyboru partnerów, prowadzenia rekrutacji oraz ochrony własności intelektualnej.

Należy uniknąć sytuacji, w której Polska poniesie istotną część kosztów utworzenia centrum, natomiast zamówienia, najważniejsze projekty i prawa do opracowanych technologii przypadną głównie zagranicznym wykonawcom.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie gwarancje uzyskała strona polska, że polskie przedsiębiorstwa, uczelnie i instytuty badawcze będą uczestniczyły w projektach realizowanych przez Centrum ESA?
2. Czy ustalono minimalny udział polskich podmiotów w zamówieniach, projektach badawczo-rozwojowych i łańcuchach dostaw związanych z działalnością centrum?
3. W jaki sposób małe i średnie polskie przedsiębiorstwa będą informowane oraz wspierane w ubieganiu się o zamówienia ESA?
4. Czy powstanie program przygotowujący polskie firmy do spełniania wymagań technicznych, jakościowych i bezpieczeństwa obowiązujących w projektach kosmicznych?
5. Ilu pracowników ma docelowo zatrudniać centrum i jaka część stanowisk będzie dostępna dla polskich specjalistów?
6. Jak będą prowadzone rekrutacje i czy polscy obywatele uzyskają realny dostęp również do stanowisk kierowniczych oraz eksperckich?
7. Jakie będą zasady ochrony własności intelektualnej powstałej przy udziale polskich podmiotów i finansowaniu ze środków publicznych?
8. Kto będzie posiadał prawa do technologii podwójnego zastosowania rozwijanych w centrum?
9. Jak rząd zamierza zapobiec sytuacji, w której projekty finansowane przy znacznym udziale Polski będą realizowane przede wszystkim przez podmioty zagraniczne?
10. W jaki sposób ministerstwo będzie mierzyło wpływ działalności centrum na rozwój polskich firm, wzrost zatrudnienia, eksport technologii oraz współpracę nauki z gospodarką?
    
    Z wyrazami szacunku
    Olga Semeniuk-Patkowska
    Wiesław Krajewski