w sprawie przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 19-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18813 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że urzędy wojewódzkie od kilku lat zwracają uwagę na sytuację kadrową w Wydziałach Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, w szczególności na problem związany z odchodzeniem wykwalifikowanych pracowników z długoletnim doświadczeniem. Jednocześnie systematycznie wzrasta liczba składanych wniosków, zarówno w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, jak też o uznanie za obywatela polskiego. Powyższe czynniki znacząco wpływają na wydłużenie terminów zakończenia postępowań.
W 2023 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) przeprowadziło kontrolę w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie w przedmiocie prawidłowości prowadzonych postępowań o uznanie za obywatela polskiego oraz o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, która wykazała nieprawidłowości związane z zatrudnieniem nieadekwatnej liczby pracowników do liczby realizowanych spraw. Nie budzi wątpliwości fakt, że pracownicy, w tym również o krótkim stażu pracy i niewielkim doświadczeniu, są obciążeni ponadnormatywną liczbą spraw, co znacząco przekłada się na terminowość prowadzonych postępowań.
Należy przy tym podkreślić, że kwestie kadrowe, szkoleń pracowników oraz organizacji pracy urzędów wojewódzkich pozostają w wyłącznej kompetencji dyrektorów generalnych tych urzędów.
Odnosząc się z kolei do kwestii przekazania środków na utworzenie nowych etatów w Wydziale Spraw Cudzoziemców Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego (WSC MUW) w Warszawie, uprzejmie informuję, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma prawnych możliwości przyznania środków na wynagrodzenia oraz na zwiększenie zatrudnienia w urzędzie wojewódzkim. Dysponentami środków budżetowych wojewodów są wojewodowie.
Reagując na sygnały napływające z WSC MUW w Warszawie odnoszące się do terminowej realizacji zadań w zakresie obywatelstwa polskiego, 24 kwietnia 2024 r. w MSWiA zorganizowano spotkanie w przedmiotowej sprawie, w czasie którego zobowiązano kierownictwo WSC MUW w Warszawie do podjęcia działań naprawczych. Podczas kolejnego spotkania, które odbyło się 30 sierpnia 2024 r. omówiono m.in. działania, jakie zostały podjęte przez urząd w przedmiotowym zakresie.
Należy zauważyć, że pomimo wdrażania działań naprawczych oraz wprowadzenia usprawnień organizacyjnych w WSC MUW w Warszawie nie zmniejszyły się zaległości w realizacji spraw. Aktualnie przewidywany termin zakończenia postępowań prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki wynosi około dwóch lat od daty złożenia wniosku.
W poniższej tabeli przedstawiono liczbę wniosków, które wpłynęły do Wojewody Mazowieckiego w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 15 czerwca 2026 r. z podziałem na półrocza:
| Potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego |
Uznanie za obywatela polskiego |
|
| I półrocze 2025 |
11 457 |
4 178 |
| II półrocze 2025 |
13 206 |
4 657 |
| I półrocze 2026 |
stan na 16 maja – 8 751, na rejestrację oczekuje około 1,5 tys. wniosków |
2 826 |
| RAZEM |
33 414 |
11 661 |
Poniżej przedstawiono dane za 2025 r. w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego.
| Liczba wszczętych postępowań |
Liczba zakończonych postępowań |
|
| Wojewoda Dolnośląski |
1 019 |
884 |
| Wojewoda Kujawsko-Pomorski |
233 |
178 |
| Wojewoda Lubelski |
218 |
206 |
| Wojewoda Lubuski |
107 |
108 |
| Wojewoda Łódzki |
231 |
212 |
| Wojewoda Małopolski |
1 074 |
1 035 |
| Wojewoda Mazowiecki |
24 592 |
16 270 |
| Wojewoda Opolski |
382 |
305 |
| Wojewoda Podkarpacki |
469 |
465 |
| Wojewoda Podlaski |
282 |
260 |
| Wojewoda Pomorski |
701 |
570 |
| Wojewoda Śląski |
1 271 |
1 139 |
| Wojewoda Świętokrzyski |
89 |
92 |
| Wojewoda Warmińsko Mazurski |
279 |
268 |
| Wojewoda Wielkopolski |
401 |
381 |
| Wojewoda Zachodniopomorski |
357 |
370 |
Analizując powyższe dane, należy mieć na uwadze, że w liczbie zakończonych postępowań zawierają się również postępowania wszczęte w poprzednim okresie sprawozdawczym. Z kolei dane zawarte w kolumnie „liczba postępowań wszczętych” odnosi się także do postępowań zainicjowanych w końcowych miesiącach danego roku, w których ustawowy termin zakończenia upływa w kolejnym roku.
Jednocześnie informuję, że MSWiA nie posiada informacji na temat czasu trwania postępowań o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego oraz o uznanie za obywatela polskiego w poszczególnych urzędach wojewódzkich, w szczególności dotyczących okresu pomiędzy wpływem wniosku do urzędu a pierwszą czynnością podjętą w sprawie. Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z przepisem art. 10 ust. 3a ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim[1], w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, wojewoda jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku w terminie sześciu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. od dnia wpływu wniosku do urzędu wojewódzkiego. W przypadku braku możliwości rozpatrzenia sprawy w ww. terminie, wojewoda – w trybie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – informuje stronę o nowym terminie rozpatrzenia sprawy.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1611