w sprawie egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów edukacji domowej uczestniczących w oficjalnych zagranicznych programach wymiany uczniowskiej
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 12-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów edukacji domowej uczestniczących w oficjalnych zagranicznych programach wymiany uczniowskiej.
Szanowny Panie Pośle,
w związku z interpelacją z 29 lipca 2026 r. w sprawie egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów edukacji domowej uczestniczących w oficjalnych zagranicznych programach wymiany uczniowskiej uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[1], nauka jest w Polsce obowiązkowa do ukończenia 18. roku życia. Obowiązek ten dotyczy zarówno obywateli polskich, jak i osób niebędących obywatelami polskimi, które przebywają na terytorium Polski.
Zasady przyjmowania do szkoły, w tym sposób realizacji obowiązku nauki reguluje art. 36 ww. ustawy. Obowiązek nauki:
Ponadto, uczeń, który ukończył szkołę ponadpodstawową przed ukończeniem 18. roku życia, może również spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie do uczelni, na kwalifikacyjny kurs zawodowy albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz.U. z 2018 r. poz. 1244 oraz z 2025 r. poz. 620).
Uczeń będący obywatelem polskim przebywającym za granicą jest uczniem szkoły, do której uczęszcza w państwie pobytu. Nie jest jednocześnie uczniem szkoły w Polsce, chyba że pobyt czasowy i nauka w szkole za granicą odbywa się w ramach współpracy szkoły w Polsce ze szkołą partnerską za granicą, czyli jest organizowany przez szkołę na mocy porozumienia szkół, o którym mowa w art. 36 ust. 10 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe. Przepis ten uprawnia szkoły będące jednostkami polskiego systemu oświaty do zawierania porozumień o bezpośredniej współpracy ze szkołami niebędącymi jednostkami polskiego systemu oświaty, znajdującymi się poza granicami RP, a więc z takimi szkołami, które prowadzą działalność nie na podstawie przepisów prawa polskiego, ale na podstawie i w granicach prawa właściwego ze względu na ich siedzibę.
Uczestnictwo w komercyjnych programach wymiany uczniowskiej organizowanych przez stowarzyszenia/firmy edukacyjne, a zatem nieorganizowanych przez szkołę, do której uczeń uczęszcza, oznacza rezygnację z nauki w dotychczasowej szkole w Polsce i podjęcie nauki w nowej szkole za granicą, czego ustawa – Prawo oświatowe nie zabrania. Zgodnie z art. 68 ust. 4 ww. ustawy dyrektor szkoły skreśla ucznia z listy uczniów na pisemny wniosek rodziców lub pełnoletniego ucznia.
W związku z tym, że gmina kontroluje spełnianie obowiązku nauki przez młodzież zamieszkałą na jej terenie, rodzice ucznia przebywającego za granicą, podlegającego obowiązkowi nauki, na żądanie wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta), na terenie której dziecko mieszka, są obowiązani informować go o formie spełniania obowiązku nauki przez dziecko i zmianach w tym zakresie. Zgodnie z art. 23 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej[2], informacja o spełnianiu obowiązku nauki poprzez uczęszczanie do szkoły za granicą gromadzona jest w bazie danych SIO.
Za prawidłowość i rzetelność danych wprowadzonych do SIO odpowiada dyrektor szkoły, zgodnie z art. 49 ustawy o systemie informacji oświatowej. Dane te każdorazowo powinny odpowiadać stanowi faktycznemu oraz obowiązującym przepisom prawa oświatowego. Natomiast, jednostka samorządu terytorialnego, na podstawie art. 50 tej ustawy, potwierdza zestawienia danych niezbędnych do ustalenia potrzeb oświatowych.
Przepisy nie określają formy powiadomienia – rodzic/opiekun ucznia może to zrobić telefonicznie lub przesłać informację pisemną. Gmina może też wymagać formalnego zaświadczenia ze szkoły, do której dziecko uczęszcza za granicą.
Oznacza to, że uczeń realizujący tzw. edukację domową, który wyjeżdża na komercyjną wymianę międzynarodową, przestaje być uczniem szkoły w Polsce, a zatem nie może być klasyfikowany na podstawie rocznych egzaminów klasyfikacyjnych[3]. Zasady przyjęcia takiego ucznia do szkoły po jego powrocie do szkoły w Polsce są regulowane przepisami § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw[4]. Zgodnie zaś z § 11 ww. rozporządzenia uczeń przybywający z zagranicy może być kwalifikowany do odpowiedniej klasy lub na odpowiedni semestr lub rok kształcenia oraz przyjmowany odpowiednio do publicznej szkoły, oraz publicznej szkoły artystycznej lub publicznej placówki artystycznej także z uwzględnieniem wieku ucznia lub opinii rodzica ucznia lub innej osoby sprawującej opiekę nad uczniem albo pełnoletniego ucznia wyrażonej w formie ustnej lub pisemnej. Przepisy oświatowe nie przewidują w takim przypadku przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego dla takich uczniów.
Natomiast w przypadku uczniów realizujących edukację domową, którzy wyjeżdżają na wymianę zagraniczną w ramach umowy międzynarodowej, uczniowie tacy pozostają co prawda uczniami szkoły w Polsce ale przestają jednocześnie realizować obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, bo realizują go w szkole za granicą. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 10 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe obowiązek szkolny i obowiązek nauki mogą być spełniane również przez uczęszczanie odpowiednio do przedszkola lub szkoły za granicą, w tym na podstawie umów międzynarodowych lub porozumień o współpracy bezpośredniej zawieranych przez szkoły, jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej lub w ramach programów edukacyjnych Unii Europejskiej. Nie ma zatem konieczności przybywania do Polski na egzaminy klasyfikacyjne przed zakończeniem takiej wymiany.
W związku z powyższym Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dostrzega konieczności uwzględniania w projekcie rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych sytuacji uczniów uczestniczących w oficjalnych, certyfikowanych programach wymiany uczniowskiej.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2026 r. poz. 820 – dalej: ustawa – Prawo oświatowe.
[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 803 – dalej: ustawa o systemie informacji oświatowej.
[3] O których mowa w art. 37 ust. 4 ustawy – Prawo oświatowe oraz art. 44l ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.) – dalej: ustawa o systemie oświaty.
[4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2301.