w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 27-03-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 1887 Pani Poseł Małgorzaty Wassermann w sprawie zakresu dostępu do aktów stanu cywilnego uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego[1] określają rodzaj dokumentów z zakresu rejestracji stanu cywilnego wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego oraz katalog podmiotów uprawnionych do ich uzyskania, który jest katalogiem ograniczonym, uregulowanym w art. 45 ww. ustawy. Zgodnie z przedmiotową regulacją odpis aktu stanu cywilnego może być wydany m.in. osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi.
Występujące w ww. przepisie pojęcie rodzeństwa powinno być interpretowane i rozumiane poprzez pryzmat prawa rodzinnego. Zgodnie z definicją pokrewieństwa, zamieszczoną w art. 617 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy[2], krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że krewnymi w linii bocznej jest przede wszystkim szeroko rozumiane rodzeństwo, do którego zalicza się zarówno rodzeństwo posiadające oboje tych samych rodziców (rodzone), jak i rodzeństwo mające wspólnego tylko jednego rodzica (przyrodnie).
Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że akty stanu cywilnego mają szczególną moc dowodową, a ich odpisy są wykorzystywane w obrocie prawnym w ramach realizacji różnego rodzaju spraw. Niemniej warto w tym miejscu wskazać, że przedstawione w interpelacji Pani Poseł obawy oraz zastrzeżenia związane z możliwością uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego przez rodzeństwo przyrodnie, w przypadku skomplikowanych relacji faktycznych (rodzinnych), mogą dotyczyć również innych osób, np. małżonków, zstępnych czy wstępnych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są planowane prace nad zagadnieniem stanowiącym przedmiot wystąpienia Pani Poseł.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2023 poz. 1378 z późn. zm.
[2] Dz. U. 2023 poz. 2809 z późn. zm.