w sprawie przygotowania polskiego systemu edukacji do wyzwań związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 11-08-2026
Szanowna Pani Posłanko,
w odpowiedzi na interpelację proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Wykorzystanie nowoczesnych technologii w procesach edukacyjnych jest istotnym i aktualnym elementem postępującej cyfrowej transformacji polskiej oświaty.
Kluczowym dokumentem strategicznym określającym kierunki tej transformacji jest Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE)[1], przyjęta przez obecny rząd we wrześniu 2024 r.
PCTE wyznacza ramy polityki państwa i działań podejmowanych w obszarze cyfryzacji edukacji w perspektywie krótko, średnio oraz długoterminowej oraz wskazuje na niezbędne działania, które powinny zostać podjęte dla pełnego urzeczywistnienia celów kształcenia wskazanych w podstawie programowej kształcenia ogólnego oraz wizji nakreślonej w dokumentach unijnych i innych dokumentach, w celu przygotowania kolejnych pokoleń obywateli do wyzwań społeczeństwa cyfrowego związanych z rozwojem informatyki i technologii cyfrowych. Opisuje działania niezbędne do przeprowadzenia cyfrowej transformacji edukacji w obliczu rewolucji cyfrowej.
Aby dostosować polski system edukacji i szkoleń do ery cyfrowej, w dokumencie wskazano, że należy:
• włączać technologie cyfrowe do nauczania i umożliwiać nauczycielom korzystanie z nich;
• wspierać rozwój cyfrowych narzędzi edukacyjnych, w tym badań nad wpływem sztucznej inteligencji (AI);
• podejmować działania i środki w zakresie cyberbezpieczeństwa w edukacji i szkoleniach, w tym dotyczące podnoszenia świadomości;
• inwestować w łączność, infrastrukturę cyfrową i dostępność cyfrową w kształceniu i szkoleniu.
Zaproponowane w PCTE działania są fundamentalne dla dalszego rozwoju cyfrowej edukacji w Polsce i gwarantują przygotowanie kolejnych pokoleń do funkcjonowania i życia w społeczeństwie w warunkach coraz bardziej rozwiniętej technologii.
PCTE wskazuje nowe technologie, w tym sztuczną inteligencję w szkole, jako jeden z dziesięciu obszarów działań i interwencji. W dokumencie zawarto, iż należy w zaplanowany sposób przybliżać uczniom kolejne najnowsze technologie cyfrowe m. in. poprzez wzmocnienie w podstawie programowej odpowiednich odniesień do tych technologii, uwzględniając ich walory edukacyjne oraz przewidywane osiągnięcia uczniów, co z kolei spowoduje pojawienie się towarzyszących materiałów dla uczniów i dla nauczycieli, jak również należy opracować programy i sylabusy szkoleń, przygotowujących nauczycieli do zajęć prowadzonych z wykorzystaniem tych technologii. Założono też, że przyjmowane rozwiązania wprowadzające różne narzędzia wykorzystujące AI do szkół i placówek będą korzystne i będą minimalizować zagrożenia jakie niesie ze sobą AI.
Natomiast w Diagnozie, stanowiącej załącznik nr 1 do PCTE, zostały zawarte informacje m. in. na temat wykorzystania AI w szkołach.
W obecnie obowiązujących podstawach programowych kształcenia ogólnego w zakresie informatyki[2] dla szkoły podstawowej i szkół ponadpodstawowych znajdują się treści stanowiące podstawę wiedzy i umiejętności związanych ze sztuczną inteligencją.
Założenia i cele podstawy programowej informatyki obejmują m.in.:
Od 1 września 2026 r. w szkole podstawowej w klasie I i IV (w następnych latach sukcesywnie w kolejnych klasach) zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego[3], w której zagadnienia związane ze sztuczną inteligencją zostały uwzględnione nie tylko w ramach przedmiotu informatyka, lecz także w innych obszarach kształcenia.
Sztuczna inteligencja nie została wprowadzona jako odrębny przedmiot nauczania. Jej edukacyjne wykorzystanie jest jednak wspierane poprzez rozwijanie kompetencji cyfrowych, rozumianych jako zdolność skutecznego, krytycznego i odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych, w tym narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Szczególny nacisk położono na świadome wykorzystywanie technologii w procesie uczenia się, sprawne funkcjonowanie w społeczeństwie, stosowanie metod informatycznych oraz pozyskiwanie, analizowanie i ocenę informacji w środowisku cyfrowym.
Nowa podstawa programowa wzmacnia również znaczenie edukacji medialnej, krytycznego myślenia oraz odpowiedzialnego korzystania z zasobów cyfrowych. Kompetencje te są niezbędne do świadomego funkcjonowania w świecie, w którym narzędzia wykorzystujące sztuczną inteligencję stają się coraz bardziej powszechne.
Równocześnie trwają prace nad przygotowaniem nowej podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych – liceów ogólnokształcących, techników oraz branżowych szkół I i II stopnia. Prace te prowadzi Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy we współpracy z ekspertami, nauczycielami i przedstawicielami środowiska akademickiego. Celem zmian jest dostosowanie kształcenia do wyzwań współczesnego świata, w tym dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji.
Planowane jest, że nowe podstawy programowe dla szkół ponadpodstawowych będą wdrażane od 1 września 2027 r. Można oczekiwać, że zagadnienia związane ze sztuczną inteligencją będą w nich obecne zarówno w ramach informatyki, jak i w sposób przekrojowy – poprzez rozwijanie kompetencji cyfrowych, analitycznych, medialnych i społecznych.
Informacje i aktualności dotyczące reformy programowej są dostępne na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/.
Ponadto Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmuje działania służące systematycznemu dostosowywaniu kształcenia zawodowego do wyzwań wynikających z postępu technologicznego oraz transformacji cyfrowej gospodarki.
Podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego podlegają systematycznej aktualizacji. Zmiany te są przygotowywane we współpracy z przedstawicielami branż, pracodawcami, organizacjami gospodarczymi, oraz środowiskiem naukowym. Celem tych działań jest zapewnienie zgodności treści nauczania opisanych w formie efektów kształcenia i kryteriów weryfikacji z aktualnymi i prognozowanymi potrzebami gospodarki.
W procesie aktualizacji podstaw programowych szczególną uwagę zwraca się na rozwijanie kompetencji związanych z transformacją cyfrową, automatyzacją procesów produkcyjnych, wykorzystaniem nowoczesnych technologii, robotyzacją oraz rozwiązaniami opartymi na sztucznej inteligencji. Coraz większego znaczenia nabierają również kompetencje przekrojowe, takie jak umiejętność rozwiązywania problemów, krytyczne myślenie, praca zespołowa, kreatywność, komunikacja oraz gotowość do uczenia się przez całe życie.
MEN dostrzega, że postępujące zmiany technologiczne prowadzą do przekształcania istniejących zawodów lub powstawania nowych zawodów. W związku z tym prowadzone są analizy dotyczące dostosowania obecnych podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego do potrzeb rynku pracy. Przedmiotem tych analiz jest również identyfikacja kompetencji, które będą miały kluczowe znaczenie dla konkurencyjności absolwentów na rynku pracy w perspektywie najbliższych lat.
Prace te są prowadzone w MEN na bieżąco. Aktualnie w ramach projektu pn. „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększanie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy”, współfinansowanego ze środków UE.
Przegląd i modyfikacja podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego są poprzedzone konsultacjami z przedstawicielami organizacji branżowych właściwych dla poszczególnych dziedzin zawodowych i zawodów, w trakcie których poddawane są dyskusji m.in. propozycje zmian w zawodach. Następnie podstawy programowe są modyfikowane we współpracy z przedstawicielami organizacji branżowych i w uzgodnieniu z właściwymi ministrami wprowadzane są zmiany w dotychczasowych zawodach lub wprowadzane są nowe zawody odpowiadające na potrzeby rynku pracy. Efektem dotychczasowych działań są m.in. zmodyfikowane podstawy programowe w zakresie kilkunastu dotychczasowych zawodów obejmujące również treści nauczania z zakresu automatyzacji lub zmian wynikających z przepisów prawa, w tym prawa krajowego i unijnego oraz wprowadzono 12 nowych zawodów wykorzystujące m.in. technologie cyfrowe i sztuczną inteligencję w procesach technologicznych, np. technik cyberbezpieczeństwa, agroogrodnik, technik agroogrodnictwa, ogrodnik terenów zieleni, technik architektury krajobrazu i arborystyki, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik gospodarki nieruchomościami, technik aranżacji florystycznych, technik optyki okularowej oraz zawody o charakterze pomocniczym adresowane do uczennic i uczniów z niepełnosprawnościami.
Działania te będą kontynuowane w kolejnych dwóch latach celem dokonania pełnego przeglądu i modernizacji oferty kształcenia zawodowego we współpracy z branżami.
Należy podkreślić, że mechanizmy funkcjonujące w systemie kształcenia zawodowego umożliwiają stosunkowo szybkie reagowanie na potrzeby rynku pracy poprzez modyfikację podstaw programowych, wprowadzanie nowych zawodów do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego lub aktualizację istniejących podstaw programowych. Rozwiązania te pozwalają na bieżące dostosowywanie oferty edukacyjnej do zmian technologicznych zachodzących w poszczególnych sektorach gospodarki.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że resort edukacji analizuje i realizuje działania mające na celu dostosowanie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego do zmian technologicznych zachodzących w społeczeństwie i gospodarce. Celem tych działań jest wyposażenie uczniów w wiedzę, umiejętności i kompetencje odpowiadające wymaganiom współczesnego oraz przyszłego rynku pracy, a także zwiększenie ich zdolności do adaptacji wobec dynamicznych zmian technologicznych i organizacyjnych.
Kluczowe dla stosowania AI w praktyce szkolnej jest stworzenie odpowiedniego cyfrowego środowiska w szkole złożonego z wielu elementów składowych, takich jak sprzęt IT, oprogramowanie, dostęp do szybkiego i bezpiecznego Internetu, bogate zasoby materiałów edukacyjnych, przeszkoleni i przygotowani do stosowania technologii cyfrowych nauczyciele.
Ze środków KPO, w ramach realizacji inwestycji C2.2.1. Technologie cyfrowe w nauczaniu, we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji, zrealizowano zadanie, w ramach którego do 8 tysięcy szkół podstawowych i 4 tysięcy szkół ponadpodstawowych trafiły pracownie AI.
Skuteczne wykorzystanie AI w edukacji jest wprost zależne od kompetencji kadry pedagogicznej. Badania wskazują, że nauczyciele są otwarci na korzystanie z AI, jednak oczekują praktycznego wsparcia, jasnych zasad oraz bezpiecznych narzędzi rekomendowanych przez instytucje publiczne.
Istotnym wyzwaniem jest rozwarstwienie kompetencyjne – część nauczycieli intensywnie eksperymentuje z AI, podczas gdy inni pozostają na etapie podstawowej alfabetyzacji cyfrowej. Bez systemowego wsparcia zjawisko to może pogłębiać nierówności edukacyjne, dlatego, w ramach Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS) od 2025 r. realizowane są szkolenia dla nauczycieli z zakresu umiejętności cyfrowych (w tym w zakresie AI) oraz ogłaszane konkursy na tworzenie kolejnych cyfrowych materiałów edukacyjnych:
Dodatkowo należy wspomnieć, że w ramach realizowanego rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025–2029 – „Cyfrowy Uczeń” przewidziano wsparcie instytucji edukacyjnych w rozwijaniu umiejętności nauczycieli i uczniów niezbędnych do świadomego, odpowiedzialnego i aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym[5].
Rządowy program „Cyfrowy Uczeń” jest jednym z elementów tego wsparcia, zapewniając szkołom i placówkom oświatowym środki finansowe na działania niezbędne do wzmocnienia skuteczności procesu kształcenia z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym wspieranych przez AI.
W programie rządowym, oprócz wsparcia finansowego przewidzianego dla organów prowadzących szkoły i placówki, zastał zaprojektowany dla szkół komponent szkoleniowy/metodyczny – poprzez zapewnienie funkcjonowania w Ośrodku Rozwoju Edukacji[6] (ORE) zespołu, który zapewni wsparcie merytoryczne. Wsparcie to oznacza udostępnienie na ZPE cyfrowych materiałów edukacyjnych lub cyfrowych materiałów ćwiczeniowych, realizację konkursu dla nauczycieli, w ramach którego będą mogli odpłatnie tworzyć cyfrowe materiały edukacyjne lub cyfrowe materiały ćwiczeniowe wspierające proces kształcenia udostępniane później nieodpłatnie innym nauczycielom na ZPE. Zespół będzie zajmował się wsparciem rozwoju umiejętności cyfrowych nauczycieli (także z wykorzystaniem AI), w szczególności w zakresie poprawnego metodycznie wykorzystywania sprzętu zakupionego w ramach inwestycji C2.2.1, myślenia komputacyjnego, umiejętności w zakresie skutecznego nauczania przedmiotów ścisłych i przyrodniczych – matematyki, fizyki, chemii, informatyki, biologii i geografii, budowania zdrowych nawyków związanych z korzystaniem z technologii cyfrowych, a także wykorzystywanie w pracy nauczyciela ZPE i jej zasobów, w tym m.in. przygotowanie szkoleń i kursów online (e-learning) dla nauczycieli, udostępnionych na ZPE.
Przykładem projektu dotyczącego stosowania sztucznej inteligencji w szkołach był prowadzony we współpracy z Politechniką Warszawską projekt zeszyt.online, który zakończył się w grudniu 2025 r. W ramach projektu 50 000 uczniów szkół podstawowych, testowało algorytmy adaptacyjne AI wspomagające indywidualizację nauczania matematyki przy zachowaniu pełnego nadzoru nauczyciela. Założeniem projektu było wyrównywanie szans dzieci i młodzieży w rozumieniu matematyki oraz sprawienie, by nauka matematyki była postrzegana jako bardziej interesująca i efektywna. Celem przedsięwzięcia była poprawa skuteczności nauczania matematyki w szkole podstawowej i wsparcie nauczycieli szkół podstawowych w zakresie indywidualizacji procesu nauczania matematyki i generalnie podniesienie wiedzy oraz umiejętności uczniów szkół podstawowych w tym zakresie. Więcej informacji na temat efektów tego przedsięwzięcia dostępnych jest na stronach internetowych Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego: https://ibe.edu.pl/pl/aktualnosci/3723-pierwsze-wyniki-badania-efektow-narzedzia-ai-zeszyt-online.
Minister Edukacji na podstawie art. 90w ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[7] ustanowił przedsięwzięcie pod nazwą „zbadAI! w ramach którego wdrażany jest 5-modułowy kurs dla nauczycieli (obejmujący m.in. prompt engineering, etykę i aspekty prawne AI) oraz testowane są interdyscyplinarne scenariusze lekcji. W projekcie uczestniczy 200 szkół z całej Polski (100 podstawowych i 100 ponadpodstawowych). Zespoły nauczycieli i uczniów pracują nad projektami badawczymi we współpracy z naukowcami i ekspertami z Centrum Nauki Kopernik. W ramach projektu powstają bezpłatne kursy szkoleniowe oraz materiały metodyczne dotyczące m.in. podstaw AI, tworzenia zapytania, analizy multimediów oraz kwestii prawnych i etycznych. Więcej informacji na temat tego przedsięwzięcia dostępnych jest na stronach internetowych Centrum Nauki Kopernik: https://www.kopernik.org.pl/projekty-dofinansowane/zbadai-projekt-edukacyjny.
Szereg działań z zakresu AI prowadzi także ORE. Są to m. in. szkolenia, konferencje, webinary i sieci współpracy oraz scenariusze zajęć.
Transformacja polskiej edukacji w kierunku cyfrowych rozwiązań z uwzględnieniem sztucznej inteligencji jest obecnie przedmiotem rozmów MEN z przedstawicielami różnych środowisk interesariuszy związanych z edukacją. Dyskusja dotyczy tego, w jaki sposób narzędzia AI mogą wspierać nauczycieli oraz zwiększać zaangażowanie uczniów w naukę oraz jak, włączając AI w proces kształcenia, usprawnić, ułatwić i uatrakcyjnić edukację ma pomoc w wypracowaniu odpowiednich rekomendacji rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Załącznik do uchwały nr 98 Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. (M.P. poz. 812)
[2] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.).
[3] Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 378)
[4] zpe.gov.pl
[5] Co również jest z jednym głównych celów Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji
[6] Publiczna placówka doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji
[7] t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.