w sprawie rozszerzenia kompetencji i uprawnień kontrolnych straży gminnych (miejskich) w zakresie ochrony siedlisk ptaków chronionych podczas prac remontowo-budowlanych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 11-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18891 Pani Poseł Małgorzaty Tracz oraz grupy Posłów[1] w sprawie rozszerzenia kompetencji i uprawnień kontrolnych straży gminnych (miejskich) w zakresie ochrony siedlisk ptaków chronionych podczas prac remontowo-budowlanych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Straż gminna (miejska) to umundurowana formacja samorządowa, która może być utworzona przez radę gminy w celu ochrony porządku publicznego na terenie gminy. Szczegółowe zadnia straży gminnej (miejskiej) zostały uregulowane przede wszystkim w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych[2], która stanowi, że straże gminne wykonują zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego.
Należy podkreślić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji konsekwentnie podejmuje działania na rzecz usprawnienia funkcjonowania straży gminnych (miejskich). Przy Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, w ramach Zespołu do Spraw Administracji Publicznej i Bezpieczeństwa Obywateli, funkcjonuje grupa robocza do spraw straży gminnych (miejskich) powołana 21 maja 2024 r. Grupa ta stanowi płaszczyznę dialogu ze stroną samorządową, w tym przedstawicielami straży gminnych na tematy związane ze zdefiniowanymi potrzebami w zakresie zmian obowiązujących przepisów prawa regulujących funkcjonowanie tej formacji, w tym w szczególności ustawy o strażach gminnych. W ramach dotychczasowych prac ww. grupy nie zgłaszano postulatów dotyczących rozszerzenia kompetencji straży gminnych dotyczących ochrony siedlisk ptaków chronionych podczas prac remontowo-budowlanych.
Niezależnie od powyższego warto zauważyć, że istotą poruszonego w niniejszym wystąpieniu zagadnienia nie jest brak odpowiednich uprawnień po stronie strażników, lecz kwestie proceduralne i systemowe na etapie weryfikacji i egzekwowania wymogów ochrony przyrody. Ponadto podstawową barierą jest przewlekłość procedur – wydawanie decyzji derogacyjnych w trybie następczym przez Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska oraz uzależnianie rozstrzygnięć Powiatowych Inspektorów Nadzoru Budowlanego od formalnego stanowiska organów ochrony środowiska.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że kwestie dotyczące procesów i procedur administracyjnych w obszarze ochrony przyrody oraz nadzoru budowlanego pozostają w zakresie właściwości odpowiednio – Ministra Klimatu i Środowiska (w zakresie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody[3]) oraz Ministra Finansów i Gospodarki (w zakresie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane[4]).
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pani Poseł Klaudii Jachiry, Pani Poseł Darii Gosek-Popiołek, Pani Poseł Joanny Wichy, Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic, Pani Poseł Doroty Olko
[2] Dz. U. z 2021 r., poz. 1763
[3] Dz. U. z 2026 r. poz. 13, z późn. zm.
[4] Dz. U. z 2026 r. poz. 524, z późn. zm.