Odpowiedź na interpelację nr 18988

w sprawie waloryzacji wysokości mandatów nakładanych przez funkcjonariuszy podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański

Warszawa, 28-08-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 18988 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego i Pani Poseł Ewy Kołodziej w sprawie waloryzacji wysokości mandatów nakładanych przez funkcjonariuszy podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie należy podkreślić, że zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa i porządku publicznego stanowią priorytet w działaniach podejmowanych przez resort spraw wewnętrznych i administracji. Obowiązujące rozwiązania prawne są przedmiotem prowadzonych analiz, których celem jest wprowadzanie nowych i modyfikowanie istniejących regulacji, przy uwzględnieniu bieżących zagrożeń oraz oczekiwań społecznych. W tym kontekście szczególnie istotne jest skuteczne zwalczanie, a przynajmniej ograniczanie naruszeń, które wiążą się bezpośrednio z zachowaniami ocenianymi społecznie jako szkodliwe, naruszające ustanowione normy prawne i społeczne.

Przykładowo, obserwowana systematyczna poprawa stanu bezpieczeństwa w obszarze ruchu drogowego, stanowi efekt m.in. wprowadzonych zmian legislacyjnych oraz zdecydowanej reakcji służb odpowiedzialnych za egzekwowanie obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Na uwagę zasługują zmiany przewidziane ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw^[1] oraz ustaw z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego^[2], których regulacje już weszły w życie lub, stosownie do zawartego w ww. ustawach vacatio legis, w najbliższym czasie wejdą do obowiązującego stanu prawnego.

Wstępne dane wskazują, że - w porównaniu z 2025 r.– w pierwszym półroczu 2026 r. zmniejszyła się liczba wypadków (o 246) oraz ich ofiar (o 60 osób). Porównanie z poprzednimi latami pozwala na dostrzeżenie pozytywnej, wyraźnej tendencji spadkowej – w odniesieniu do I półrocza 2024 r. liczba wypadków w 2026 r. zmniejszyła się o 791, a liczba zabitych spadła aż o 223 osoby. Powyższe świadczy o tym, że podjęte działania odnoszą właściwy skutek i w związku z tym obecnie kolejne obostrzenia przepisów prawa we wskazanym obszarze nie znajdują uzasadnienia.

W 2022 r., wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - >Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw^[3], wprowadzono mechanizm, polegający na tym, że kierującemu pojazdem mechanicznym, który w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania popełnia to samo wybrane wykroczenie (art. 86 § 1a i 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92 § 2, art. 92a § 2, art. 92b, art. 94 § 1 albo art. 97a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń^[4]), wymierza się karę grzywny w wysokości nie niższej niż dwukrotność dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Z kolei zagadnienia dotyczące wysokości grzywien za wykroczenia związane z ochroną przeciwpożarową zostały objęte przepisami ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia^[5]. Wprowadzone zmiany przepisów prawa^[6] miały na celu wzmocnienie funkcji prewencyjnej i sprawiedliwościowej prawa karnego w odniesieniu do zagrożeń pożarowych. Zgodnie z art. 24 § 1a Kodeksu wykroczeń wymierza się karę grzywny w wysokości do 30 000 zł za naruszenie wykroczeń określonych w art. 82 § 1-5 Kodeksu wykroczeń, tj. za niedozwolone używanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stosowanie innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów palnych, wykonywanie prac niebezpiecznych pod względem pożarowym bez ich wymaganego zabezpieczenia, używanie instalacji, urządzeń i narzędzi niepoddanych wymaganej kontroli lub niesprawnych technicznie albo użytkowanie ich w sposób niezgodny z przeznaczeniem lub warunkami określonymi przez producenta, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania ognia, a także za napełnianie gazem płynnym butli na stacjach paliw, stacjach gazu płynnego i w innych obiektach nieprzeznaczonych do tego celu oraz nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa przy używaniu lub przechowywaniu materiałów niebezpiecznych pożarowo, w tym gazu płynnego w butlach.

Jednocześnie wskazane powyżej wykroczenia zostały objęte szczególną regulacją art. 96 § 1ad ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia^[7], umożliwiającą nałożenie w postępowaniu mandatowym grzywny w wysokości do 5 000 zł, a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń - do 6 000 zł. Należy podkreślić, że przed wejściem w życie ww. zmiany, do wykroczeń z art. 82 Kodeksu wykroczeń (naruszenia w zakresie przepisów przeciwpożarowych) zastosowanie miała ogólna regulacja postępowania mandatowego, przewidująca odpowiednio maksymalną wysokość grzywny 500 zł i 1000 zł.

W celu ujednolicenia sposobu reakcji organów uprawnionych do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za określone wykroczenia prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określa w drodze rozporządzenia, zróżnicowaną wysokość mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, uwzględniając rodzaj naruszonego lub zagrożonego dobra oraz stopień szkodliwości poszczególnych czynów. Na podstawie art. 95 § 6 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zostało wydane rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń^[8].

Przedstawiając powyższe jednocześnie informuję, że obecnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi analizę dotyczącą zasadności ewentualnych zmian w zakresie wysokości grzywien określonych we wskazanym rozporządzeniu. Pod rozwagę brane są różne propozycje zgłaszane zarówno przez obywateli, jak i przedstawicieli władz samorządowych oraz innych instytucji. Z perspektywy kierunku projektowanych zmian istotne jest także uwzględnienie społecznego oczekiwania na skuteczną reakcję organów państwa wobec osób stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Z poważaniem

z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji