w sprawie terminu uchwalenia planów ogólnych gmin oraz zasad bilansowania terenów przeznaczonych pod zabudowę
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Tomasz Lewandowski
Warszawa, 28-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Janusza Cieszyńskiego numer 19067 w sprawie terminu uchwalenia planów ogólnych gmin oraz zasad bilansowania terenów przeznaczonych pod zabudowę, przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
Ad 1. Według danych własnych Ministerstwa Rozwoju i Technologii (dalej MRiT) na dzień 28 sierpnia 2026 r. 780 gmin posiada obowiązujące plany ogólne, w następującym podziale:
| Województwo |
Liczba planów ogólnych |
| dolnośląskie |
37 |
| Kujawsko-pomorskie |
59 |
| Lubelskie |
68 |
| Lubuskie |
59 |
| Łódzkie |
42 |
| Małopolskie |
28 |
| Mazowieckie |
79 |
| Opolskie |
29 |
| Podkarpackie |
22 |
| Podlaskie |
52 |
| Pomorskie |
59 |
| Śląskie |
61 |
| Świętokrzyskie |
6 |
| Warmińsko–mazurskie |
42 |
| Wielkopolskie |
105 |
| Zachodniopomorskie |
32 |
MRiT nie monitoruje danych dotyczącymi ilości gmin, które nie wyłożyły projektu planu do publicznego wglądu. Proszę mieć na uwadze, że Ministerstwo nie jest uczestnikiem procesu sporządzania przez gminy aktów planowania przestrzennego - gminy są w tym procesie w pełni niezależne i wyłącznie od nich zależy przystąpienie do prac nad planem ogólnym.
W odniesieniu do pytania dot. ilości gmin, które nie rozpoczęły procedury planistycznej informuję, że na dzień 28 sierpnia br. 2358 gmin zgłosiło w ewidencji zbiór dla planu ogólnego, co oznacza, że prawdopodobnym jest, iż 121 gmin w Polsce jeszcze nie przystąpiło do jego sporządzania.
Ad 2. Ostateczna ocena, ile dokładnie planów ogólnych zostało uchwalonych, a tym samym ile gmin jeszcze planu nie uchwaliło (i ile spośród nich nie posiada mpzp), będzie możliwa po dostarczeniu przez Główny Urząd Statystyczny wyników corocznego badania statystycznego "PZP-1 - lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne", które przeprowadzane jest na zlecenie ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w ramach Programu badań statystycznych statystyki publicznej.
Ad 3. Modyfikacje wskaźnika A17G były przedmiotem IV, V i VI rewizji KPO. W ramach ostatniej z nich, wskaźnik A17G uzyskał brzmienie „Gminy, które przyjęły ogólne plany zagospodarowania przestrzennego” i wartość 744, odpowiadającą 30% gmin w Polsce. Obecna wysokość alokacji na Inwestycję A1.3.1 wynosi 144,053,588 EUR.
W odniesieniu do pytania o ryzyko utraty środków informuję, że realizacja wskaźnika nie jest zagrożona, w związku z tym nie zachodzą podstawy do ich utraty.
Ad 4. Obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii nie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy przesuwającej termin obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (dalej jako studium). Ministerstwo na bieżąco monitoruje wdrażanie przez gminy reformy systemu planowania przestrzennego i stosowanie nowych przepisów, a w razie potrzeby podejmie odpowiednie działania legislacyjne.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.; dalej jako nowelizacja upzp), wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego, weszła w życie 24 września 2023 r.
Okres przejściowy dla wdrożenia nowych rozwiązań, w tym przygotowanie przez gminy nowych opracowań planistycznych w randze aktu prawa miejscowego tj. planów ogólnych, trwał niemal 3 lata. Początkowy termin utraty mocy przez studia, przewidziany na 31 grudnia 2025 r., został dwukrotnie przesunięty. Przesunięcie terminu obowiązywania studiów do 31 sierpnia 2026 r., dokonane ustawą z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 781), umożliwiły zmiany w zakresie terminu rozliczenia Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, który stanowi źródło finansowania działań w zakresie wdrożenia reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym uchwalenia planów ogólnych gmin. Podkreślam, że nowelizacja upzp wprowadziła przepisy przejściowe umożliwiające gminom wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w określonych przypadkach decyzji o warunkach zabudowy, a także dokończenie procedur planistycznych w sprawach planów miejscowych, które są na zaawansowanym etapie.
Zgodnie z art. 67 ust. 4 nowelizacji upzp od dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie, uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany jest możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny. W gminie, w której nie wszedł w życie plan ogólny, jako wyjątek dopuszczono możliwość uchwalenia planu miejscowego albo jego zmiany po utracie mocy studium, czyli po 31 sierpnia 2026 r., jeżeli:
W przypadku decyzji o warunkach zabudowy, wnioski o ustalenie warunków zabudowy złożone przed 1 września 2026 r. lub przed dniem wejścia w życie panu ogólnego w danej gminie, jeśli zostanie on przyjęty przed tą datą, są rozpatrywane na dotychczasowych zasadach. Zgodnie z art. 59 ust. 2 nowelizacji upzp, do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie nowelizacji upzp i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie:
Utrata ważności studium nie wpływa na wnioski w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, czyli na inwestycje takie jak infrastruktura techniczna, drogi, szkoły i publiczne instytucje. W gminie, w której do 1 września 2026 r. nie wejdzie w życie plan ogólny, wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego będzie możliwe również w przypadku wniosków złożonych po tej dacie. Zgodnie z art. 59 ust. 2a nowelizacji upzp do wniosków złożonych przed dniem wejścia w życie planu ogólnego przepisy art. 54 upzp stosuje się w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji upzp.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii na ten moment nie przewiduje dodatkowych rozwiązań osłonowych dla gmin i inwestorów.
Ad 5. W Ministerstwie Rozwoju i Technologii przygotowano analizę wpływu obowiązujących zasad bilansowania na dostępność terenów pod zabudowę mieszkaniową i zagrodową, w tym na obszarach wiejskich, którą przedstawiamy w pliku Excel w załączeniu do niniejszej odpowiedzi.
Analiza zawiera obliczenia i wyniki przedstawiające zapotrzebowanie na nową zabudowę wyrażoną w liczbie mieszkańców zgodnie z rozporządzeniem z dnia 8 grudnia 2023 r.
Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz. U. poz. 2758, z późn. zm.; dalej jako rozporządzenie POG) oraz wartości zapotrzebowania na nową zabudowę powiększone do 130%, zgodnie z art. 13d ust. 2 upzp dla wszystkich gmin w Polsce. Informuję, że obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii nie trwają również prace nad zmianą rozporządzenia POG.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie przygotowuje, oraz nie posiada informacji w zakresie stanowiska Rządu wobec poselskiego projektu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłączającego zabudowę zagrodową i służącą produkcji rolniczej z obowiązku bilansowania (druk nr 2883, link https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=2883). Właściwym do opracowania takiego stanowiska będzie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przyjęte stanowisko rządu względem poselskich projektów ustaw jest przekazywane do Sejmu RP i zamieszczone na stronie procesu legislacyjnego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
Załącznik:
1. Analiza wpływu obowiązujących zasad bilansowania na dostępność terenów pod zabudowę mieszkaniową i zagrodową, w tym na obszarach wiejskich.