Odpowiedź na interpelację nr 19093

w sprawie przewlekłości postępowań dotyczących wypłaty rekompensat dla strażaków ochotników poszkodowanych podczas działań ratowniczych oraz funkcjonowania systemu wsparcia dla rannych druhów OSP

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 07-09-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 19093 Pani Poseł Sylwii Bielawskiej i Pani Poseł Iwony Karolewskiej w sprawie przewlekłości postępowań dotyczących wypłaty rekompensat dla strażaków ochotników poszkodowanych podczas działań ratowniczych oraz funkcjonowania systemu wsparcia dla rannych druhów OSP, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Zgodnie z trybem określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2024 r. w sprawie przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży^[1], po otrzymaniu wniosku, właściwy komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (PSP) niezwłocznie^[2] powołuje zespół w celu ustalenia prawa do rekompensaty albo wyrównania. Zespół ten sporządza protokół w terminie 14 dni od dnia jego powołania. W protokole ustala się prawo do rekompensaty albo wyrównania albo odmawia ustalenia ww. prawa (§ 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia).

Jednocześnie § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że w przypadku niezachowania ww. terminu sporządzenia protokołu, przyczyny opóźnienia należy podać w protokole. Warto zauważyć, że wskazany termin może ulec wydłużeniu w przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, weryfikacji danych zawartych we wniosku lub uzupełnienia braków dokumentacyjnych. Zatem na czas rozpatrzenia danej sprawy/wniosku wpływa, m.in. kompletność i prawidłowość złożonego wniosku oraz zgromadzonego materiału dowodowego.

Stosownie do treści § 5 pkt 1 rozporządzenia dokumentami, które stanowią podstawę do ustalenia i wypłaty rekompensaty^[3], są:

1. wniosek, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych^[4],
2. protokół powypadkowy,
3. zaświadczenie lekarskie potwierdzające okres niezdolności do pracy albo jego kopia poświadczona za zgodność z oryginałem, przedłożone przez strażaka ratownika OSP^[5],
4. protokół zawierający rozstrzygnięcie w drodze uzgodnienia stanowisk zatwierdzony przez właściwy podmiot, tj. właściwego komendanta wojewódzkiego PSP.

Wobec powyższego, za termin wydania decyzji, o której mowa w niniejszym wystąpieniu należałoby uznać czas/termin, w którym zostanie sporządzony i zatwierdzony przez właściwego komendanta wojewódzkiego PSP protokół zawierający rozstrzygnięcie sprawy. W tym kontekście warto wskazać na przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego^[6], w myśl których sprawa powinna zostać załatwiona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Jeżeli sprawa nie może zostać załatwiona w tych terminach, organ ma obowiązek zawiadomić stronę o przyczynach zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy.

W nawiązaniu do wnioskowanych przez Panie Poseł danych informuję, że w latach 2023-2026 (do 28 sierpnia 2026 r.) w poszczególnych województwach złożono następującą liczbę wniosków:

• po jednym wniosku – w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, śląskim i wielkopolskim;
• dwa wnioski – w województwach: lubelskim, opolskim, podkarpackim i zachodniopomorskim;
• trzy wnioski – w województwie pomorskim;
• cztery wnioski – w województwie mazowieckim.

W województwach: lubuskim, łódzkim, małopolskim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim nie złożono żadnego wniosku.

Natomiast informacje dotyczące średniego czasu rozpatrywania wniosków o przyznanie rekompensaty dla strażaków OSP ujęto w poniższej tabeli.

W uzupełnieniu powyższego, odnosząc się do liczby postępowań trwających dłużej niż 30 dni, informuję, że:

• w przypadku woj. kujawsko-pomorskiego (1 wniosek) postępowanie trwało 154 dni;
• w przypadku woj. mazowieckiego (4 wnioski) postępowania trwały odpowiednio: 30 dni, 77 dni, 41 dni i 28 dni;
• w przypadku woj. opolskiego (2 wnioski) jedno postępowanie trwało powyżej 30 dni;
• w przypadku woj. podkarpackiego (2 wnioski) oba postępowania trwały powyżej 30 dni;
• w przypadku woj. pomorskiego (3 wnioski), dwa postępowania trwały odpowiednio 32 i 40 dni;
• w przypadku woj. śląskiego (1 wniosek) postępowanie trwało 46 dni;
• w przypadku woj. wielkopolskiego (1 wniosek) postępowanie trwało 94 dni;
• w przypadku woj. zachodniopomorskiego (2 wnioski) postępowania trwały odpowiednio: 51 i 70 dni.

W każdym przypadku, gdzie postępowanie trwało powyżej 30 dni przyczyną wydłużenia postępowania były braki w dokumentacji, w szczególności: brak zaświadczenia organu właściwego w sprawach ubezpieczeń społecznych o wysokości wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego lub zaświadczenia pracodawcy o wysokości utraconego wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy, brak dokumentów potwierdzających odbyte szkolenia, w tym szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, brak właściwych badań lekarskich oraz ubezpieczenia OC wymaganego dla strażaków biorących udział w akcjach ratowniczych.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że rozwiązania w zakresie procedury oraz wymaganej dokumentacji w odniesieniu do rekompensat dla druhów OSP są analogiczne do rozwiązań przewidzianych w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej^[7] i należy uznać je za optymalne.

W ocenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) postępowania dotyczące wypłaty rekompensat dla strażaków ochotników poszkodowanych podczas działań ratowniczych są prowadzone w sposób przejrzysty, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec powyższego MSWiA nie planuje wydawania dodatkowych wytycznych w omawianym zakresie.

Jednocześnie informuję, że Komenda Główna PSP nie prowadzi monitoringu terminowości rozpatrywania wniosków w omawianych sprawach, a także nie prowadziła czynności kontrolnych w przedmiotowym zakresie.

Odnosząc się natomiast do zagadnienia dotyczącego wprowadzenia mechanizmu zaliczkowego wsparcia przed zakończeniem postępowania administracyjnego informuję, że w ocenie MSWiA rozwiązanie takie budzi wątpliwości, gdyż prowadziłoby do przyznawania świadczeń przed ostatecznym ustaleniem przesłanek uprawniających do ich otrzymania. W przypadku rozstrzygnięcia niekorzystnego dla zainteresowanego mogłoby to powodować konieczność zwrotu wypłaconych środków. Należy podkreślić, że proponowane rozwiązanie nie funkcjonuje również w odniesieniu do strażaków PSP. Natomiast ewentualne wprowadzenie systemu szybkiej pomocy finansowej wymagałoby przeprowadzenia odrębnych analiz dotyczących m.in. zasad finansowania, kryteriów przyznawania wsparcia oraz skutków dla systemu świadczeń funkcjonującego w PSP.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. poz. 1336, dalej: „rozporządzenie”.

^[2] Bez nieuzasadnionego opóźnienia. Sąd Najwyższy w jednym z wyroków (II CSK 293/06) wskazuje, że terminu „niezwłocznie” nie należy utożsamiać z terminem natychmiastowym, termin „niezwłocznie” oznacza bowiem termin realny.

^[3] Dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia i wypłaty wyrównania do wysokości rekompensaty –zostały określone w § 5 pkt 2 rozporządzenia.

^[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 244, z późn. zm.

^[5] Ochotniczej straży pożarnej.

^[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 1691.

^[7] Dz. U. z 2025 poz. 1312, z późn. zm.