w sprawie zasad obsadzania stanowiska sekretarza gminy, miasta i powiatu oraz rozbieżności interpretacyjnych dotyczących możliwości awansu wewnętrznego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 27-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 19202 pana posła Michała Wosia w sprawie zasad obsadzania stanowiska sekretarza gminy, miasta i powiatu oraz rozbieżności interpretacyjnych dotyczących możliwości awansu wewnętrznego uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie należy podkreślić, że z uwagi na pozycję ustrojową jednostek samorządu terytorialnego minister właściwy do spraw administracji publicznej (podobnie jak i urząd zapewniający obsługę ministra) nie posiada kompetencji do oceny czy też weryfikacji działań podejmowanych przez organa jednostek samorządu terytorialnego (pracodawców samorządowych) w zakresie zatrudniania pracowników w urzędach administracji samorządowej. Konstytucyjna zasada państwa prawnego przesądza bowiem, że jakakolwiek możliwość podjęcia działań władczych przez organ administracji publicznej musi bezsprzecznie wynikać z przepisów prawa, zaś ich podstawą jest zawsze konkretna norma kompetencyjna. W tym miejscu należy również nadmienić, że kształtowanie polityki kadrowej w strukturach administracji samorządowej pozostaje domeną pracodawców samorządowych, zaś następczo – należy do kognicji sądów pracy (art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych[1]).
Jednocześnie warto zauważyć, że ustawa usankcjonowała, iż w urzędzie gminy, starostwie powiatowym i urzędzie marszałkowskim tworzy się odpowiednio stanowisko sekretarza gminy, powiatu i województwa (art. 5 ust. 1 ustawy). W myśl przyjętych w ustawie rozwiązań stanowisko sekretarza przyporządkowane zostało do grupy stanowisk, dla których podstawę zatrudnienia stanowi umowa o pracę (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy). Ustawa wprowadza obowiązek przeprowadzenia procedury naboru kandydatów na stanowisko sekretarza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od zwolnienia stanowiska (art. 5 ust. 1a ustawy), a także przesądza, że obsadzenie stanowiska sekretarza nie może nastąpić w drodze powierzenia pełnienia obowiązków (art. 5 ust. 1b ustawy). Jednocześnie żaden przepis tego aktu prawnego nie wyłącza stosowania wobec stanowiska sekretarza art. 20 ustawy, przewidującego przeniesienie na wyższe stanowisko pracownika samorządowego, który wykazuje inicjatywę w pracy i sumiennie wykonuje swoje obowiązki (awans wewnętrzny). Awans taki odbywa się w ramach tej samej grupy stanowisk. Trzeba przy tym podkreślić, że awansowanie pracownika zajmującego stanowisko urzędnicze nie oznacza naruszenia zasady otwartego naboru do służby publicznej, ponieważ zasadą jest, iż dana osoba będąc zatrudniona na stanowisku urzędniczym musiała wziąć udział w otwartym naborze, aby znaleźć się w grupie stanowisk urzędniczych. Trudno wykluczyć wobec osób, które zajmują niższe stanowiska urzędnicze, możliwość awansu na bardziej odpowiedzialne stanowiska, w tym kierownicze. Potwierdza to zawarta w ustawie definicja wolnego stanowiska (na które powinno się przeprowadzić nabór). Jest nim stanowisko, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, posiadający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku lub nie został przeprowadzony na to stanowisko nabór albo na którym mimo przeprowadzonego naboru nie został zatrudniony pracownik (art. 12 ust. 1 ustawy). Przez przeniesienie, o którym mowa w cytowanym przepisie prawa, należy zgodnie z ustawą rozumieć również awans wewnętrzny (art. 20 ust. 1).
Wprowadzając tego rodzaju rozwiązania, ustawodawca odpowiadał na postulaty środowisk samorządowych, które zwracały uwagę na konieczność uelastycznienia przepisów prawa dotyczących otwartego i konkurencyjnego naboru, zwłaszcza w kierunku umożliwienia awansu wewnętrznego, co pozwala w pierwszej kolejności na zagospodarowanie własnych kadr danej jednostki samorządu terytorialnego.
Przedstawiając powyższe informuję, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest planowana zmiana ustawy o pracownikach samorządowych w zakresie wskazanym przez pana posła.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2024 poz. 1135, dalej również jako: ustawa.