Odpowiedź na interpelację nr 19299

w sprawie przyjętego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej kierunku zmian w zakresie przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych uczniów realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 09-09-2026

Szanowny Panie Pośle,

w związku z interpelacją z 25 sierpnia 2026 r. w sprawie przyjętego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej kierunku zmian w zakresie przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych uczniów realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.

Przede wszystkich chcę podkreślić, że obowiązujące przepisy oświatowe nie przewidują możliwości przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego w formie online, a podpisana[1] 20 sierpnia 2026 r. nowelizacja rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych jedynie doprecyzowuje istniejące zasady. W tym miejscu chcę zwrócić uwagę Pana Posła na komunikat Najwyższej Izby Kontroli[2], w którym jednoznacznie wskazano korzystne dla uczniów i rodziców rozwiązania:

Przepisy[3] dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych są kierowane do czterech grup uczniów:

  1. uczniów, którzy, zgodnie z art. 44k USO, zostali nieklasyfikowani z powodu braku podstaw do ustalenia dla nich śródrocznej lub rocznej oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności na danych zajęciach edukacyjnych przekraczających połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w okresie, za który przeprowadzana jest klasyfikacja;
  2. dla uczniów realizujących indywidualny tok nauki, zgodnie z art. 115 ust. 3 UPO;
  3. dla uczniów przechodzących ze szkoły publicznej, publicznej szkoły artystycznej, szkoły niepublicznej lub niepublicznej szkoły artystycznej o uprawnieniach publicznej szkoły artystycznej, jednego typu do szkoły publicznej innego typu albo tego samego typu, zgodnie z art. 164 ust. 3 UPO;
  4. dla uczniów realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, zgodnie z art. 37 ust. 4 UPO.

Procedura egzaminacyjna musi być jednakowa dla wszystkich i zapewniać rzetelność, obiektywizm, transparentność oraz równe traktowanie wszystkich zdających. Nie można wyróżniać jednej grupy uczniów i umożliwić im zdawania egzaminu klasyfikacyjnego w formie zdalnej, bo to stanowiłoby nierówne traktowanie w stosunku do tych uczniów, którzy zdają egzaminy lub sprawdzian w formule stacjonarnej.

Zgodnie z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada ta znajduje zastosowanie również w organizacji procesu oceniania i egzaminowania. W formule online nie jest możliwe zapewnienie wszystkim zdającym jednakowych warunków egzaminacyjnych. Różnice dotyczące jakości sprzętu komputerowego, dostępu do stabilnego internetu, warunków lokalowych czy poziomu zakłóceń w miejscu przebywania ucznia mogą wpływać na przebieg egzaminu oraz sytuację poszczególnych zdających. Ponadto szkoły nie posiadają obecnie skutecznych narzędzi pozwalających wyeliminować korzystanie z pomocy osób trzecich, dodatkowych urządzeń, niedozwolonych materiałów czy narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. W konsekwencji przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych zdalnie może skutkować gorszą sytuacją uczniów, którzy w taki sposób uzyskaliby świadectwo ukończenia szkoły, na kolejnym etapie kształcenia.

Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów USO i UPO, do egzaminu klasyfikacyjnego przystępują dzieci i młodzież będący uczniami konkretnych szkół i są organizowane przez dyrektorów tych szkół. Nie ma zatem możliwości, aby takie egzaminy, były przeprowadzane przez jakiekolwiek „centra egzaminacyjne“. Postulowane przez Pana Posła rozwiązanie stosuje się jedynie wobec osób pełnoletnich, które chcą uzyskać świadectwo ukończenia szkoły podstawowej dla dorosłych lub liceum ogólnokształcącego dla dorosłych. Osoby takie przystępują do egzaminów eksternistycznych organizowanych przez okręgowe komisje egzaminacyjne[4].

Podnoszona przez Pana Posła kwestia wprowadzenia egzaminów online w ramach „cyfryzacji edukacji“ nie znajduje uzasadnienia. Otóż założenia rządowego programu „Cyfrowy Uczeń“ na lata 2025-2029 oraz uchwała Rady Ministrów nr 98 z dnia 12 września 2024 r. ustanawiające Politykę Cyfrowej Transformacji Edukacji na lata 2024-2035[5] nie przewidują możliwości przeprowadzania weryfikacji wiadomości i umiejętności uczniów na egzaminie klasyfikacyjnym, egzaminie poprawkowym oraz na sprawdzianie wiadomości i umiejętności za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ponadto w Polityce Cyfrowej Transformacji Edukacji wielokrotnie wskazano[6], że cyfrowe narzędzia i zasoby edukacyjne mają wspierać proces uczenia się dzieci i młodzieży tak na zajęciach z różnych przedmiotów szkolnych, w ramach projektów integrujących różne dziedziny, jak i podczas samodzielnej pracy w domu. Narzędzia cyfrowe powinny stanowić uzupełnienie, a nie zastąpienie narzędzi rzeczywistych i rzeczywistej, nie wirtualnej, współpracy uczniów i pedagogów[7].

Pragnę zapewnić, że minister edukacji w pełni podziela troskę Pana Posła o realizację prawa do edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Uprzejmie informuję, że istniejące już uregulowania prawne zapewniają mechanizmy dostosowania egzaminów klasyfikacyjnych do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów. Zgodnie z art. 44c ust. 2 USO oraz § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych[8], nauczyciel jest obowiązany dostosować wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia:

  1. posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – na podstawie tego orzeczenia oraz ustaleń zawartych w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym;
  2. posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania – na podstawie tego orzeczenia;
  3. posiadającego opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub inną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wskazującą na potrzebę takiego dostosowania – na podstawie tej opinii;
  4. nieposiadającego orzeczenia lub opinii wymienionych w pkt 1-3, który jest objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole – na podstawie rozpoznania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia dokonanego przez nauczycieli i specjalistów.

Powyższe dostosowania wymagań edukacyjnych przysługują uczniowi na tych samych zasadach również podczas egzaminu klasyfikacyjnego, który jest jednym z elementów oceniania wewnątrzszkolnego. Dyrektor szkoły powołując komisję przeprowadzającą egzamin klasyfikacyjny, powinien zadbać również o stosowne dostosowania wymagań edukacyjnych[9] podczas tego egzaminu, wynikające z zaleceń zawartych w posiadanym przez ucznia orzeczeniu lub opinii. Dotyczy to także zaleceń dotyczących możliwości korzystania z urządzeń elektronicznych, np. możliwości pisania pracy na komputerze czy możliwości porozumiewania się za pomocą urządzeń AAC. Te dostosowania wynikają zatem z już istniejących i obowiązujących przepisów oświatowych i nie ma potrzeby ich powielania. Analogicznie stosuje się je przy przeprowadzaniu egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego. Natomiast należy w tym miejscu podkreślić, że dopuszczenie możliwości użycia przez ucznia urządzeń elektronicznych (np. komputer przy pracy pisemnej, urządzenie AAC do komunikacji alternatywnej i wspomagającej) musi zapewniać samodzielność pracy ucznia na egzaminach i podczas sprawdzianów.

W szczególnych przypadkach podyktowanych sytuacją zdrowotną ucznia istniejące obecnie rozwiązania przewidują również możliwość realizacji obowiązku szkolnego/nauki w postaci indywidualnego nauczania. W takiej sytuacji, uczeń jest klasyfikowany na podstawie ocen bieżących, a nie na podstawie egzaminów klasyfikacyjnych[10].

Warto również wskazać, że w wyniku konsultacji publicznych i opiniowania projektu[11] wprowadzona została w rozporządzeniu możliwość przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego w innym miejscu niż szkoła (np. w domu ucznia) – w szczególnych przypadkach wynikających ze stanu zdrowia ucznia lub jego niepełnosprawności na wniosek ucznia, a w przypadku ucznia niepełnoletniego, jego rodziców i za zgodą dyrektora szkoły, przy zachowaniu pozostałych warunków przeprowadzania tego egzaminu. Ta ważna zmiana umożliwia zatem pogodzenie obowiązujących przepisów z wyjątkowymi sytuacjami zdrowotnymi poszczególnych uczniów.

W kwestii potencjalnych niedogodności związanych koniecznością „pokonywania znacznych odległości“ należy wskazać, że realizacja obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w formie tzw. edukacji domowej jest możliwa w każdej szkole. Uczeń może więc uczyć się w tej formie w szkole znajdującej się najbliżej miejsca zamieszkania. Decyzję o wyborze sposobu realizacji procesu kształcenia swojego dziecka podejmują jego rodzice (pełnoletni uczeń dokonuje takiego wyboru samodzielnie). Oznacza to, że rodzice podejmując decyzję o wyborze tzw. edukacji domowej dla swojego dziecka muszą mieć świadomość konieczności przybycia do szkoły na egzaminy klasyfikacyjne. Ponadto należy zawsze pamiętać, że uczeń który realizuje obowiązek szkolny / nauki poza szkołą, przez cały czas jest uczniem danej szkoły, który w każdym momencie może zrezygnować z tzw. edukacji domowej i powrócić do zajęć w formie „klasowo-lekcyjnej“.

Na zakończenie muszę stanowczo zaakcentować, że obowiązek przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w warunkach szkolnych, z bezpośrednim udziałem uczniów i nauczycieli, nie jest tylko kwestią „organizacyjną“. Jest niesłychanie ważnym, aby rozumieć, że rozstrzygnięcie przewidujące realny, przynajmniej kilkukrotny[12], bezpośredni kontakt ucznia ze szkołą i wykwalifikowanymi nauczycielami – jest częścią tych rozwiązań, które wiążą się z obowiązkiem instytucjonalnego potwierdzenia istnienia realnych, a nie pozornych, gwarancji Państwa wobec dziecka i jego bezpieczeństwa[13].

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

[1] Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw RP – poz. 1122 i wejdzie w życie z dniem 1 września 2026 r. (z wyjątkiem § 1 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2027 r.).

[2] Jasne zasady egzaminów w edukacji domowej. MEN realizuje wniosek NIK - Najwyższa Izba Kontroli

[3] Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.) – dalej: USO oraz Ustawa – Prawo Oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 820) – dalej: UPO.

[4] USO art. 10 ust 1 i 2.

[5] Monitor Polski 2024 poz. 812: dalej – Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji.

[6] Przede wszystkim w części VI. 4 Metody kształcenia, dydaktyka cyfrowa, cyfrowe zasoby dydaktyczne oraz VI. 9 Zmiana organizacji pracy szkoły.

[7] Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji, części VI. 4 Metody kształcenia, dydaktyka cyfrowa, cyfrowe zasoby dydaktyczne, sugerowane działania pkt 4

[8] Dz. U. z 2023 r. poz. 2572 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie w sprawie oceniania.

[9] Należy podkreślić, że uczeń w ramach tzw. edukacji domowej uczeń ma prawo korzystać ze wsparcia szkoły m.in. w postaci uczestnictwa w zajęciach prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. UPO art. 37 ust. 7 pkt. 1.

[10] Warunki i organizację tego sposobu prowadzenia procesu kształcenia określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz. U. z 2023 r. poz. 2468, z późn. zm.).

[11] Procedura zakończyła się 11 czerwca 2026 r.

[12] W zależności od ustalonej liczby egzaminów klasyfikacyjnych w danym roku.

[13] Art. 72 ust. 1 Konstytucji RP – Rzeczpospolita Polska (a zatem wszystkie jej organy bez wyjątku) zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej (wszystkich) ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Wykonywanie tej ochrony musi zatem cechować zasada ex ante.