w sprawie dostosowania procedur Policji dotyczących zgłaszania przestępstw popełnianych za pośrednictwem serwisu Facebook do aktualnych zagrożeń cybernetycznych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 18-09-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 19376 Pani Poseł Joanny Borowiak i grupy Posłów[1] w sprawie dostosowania procedur Policji dotyczących zgłaszania przestępstw popełnianych za pośrednictwem serwisu Facebook do aktualnych zagrożeń cybernetycznych, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Przepis art. 304 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego[2] przewiduje możliwość zawiadomienia prokuratora lub Policji o przestępstwie ściganym z urzędu. Natomiast, zgodnie z art. 304a k.p.k., sporządza się wspólny protokół z przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej. Sam fakt, że czyn został popełniony z wykorzystaniem Internetu, nie modyfikuje tej procedury, a art. 307 k.p.k. pozwala uzupełniać dane zawarte w zawiadomieniu i sprawdzać fakty przed decyzją o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania. Należy wskazać, że art. 308 § 1 k.p.k. pozwala Policji lub prokuratorowi, jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania, przeprowadzić niezbędne czynności procesowe w granicach koniecznych do zabezpieczenia śladów i dowodów przed utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, co ma szczególne znaczenie przy dowodach internetowych o charakterze nietrwałym.
Treści publikowane lub przesyłane w serwisie Facebook mogą występować w postępowaniu jako dokumenty, zapisy elektroniczne, dane informatyczne albo element oględzin urządzenia lub systemu. Kodeks postępowania karnego pozostawia organowi procesowemu dobór właściwej czynności dowodowej – art. 167 k.p.k. stanowi, że dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu. Dla wartości dowodowej szczególne znaczenie ma nie tylko obraz widoczny na ekranie, ale również możliwość ustalenia pochodzenia treści, autora lub użytkownika konta, daty i czasu publikacji, adresu URL, identyfikatora profilu lub wiadomości, odbiorców, ustawień widoczności, metadanych oraz ciągłości zabezpieczenia materiału. Sam zrzut ekranu może być istotnym źródłem informacji, lecz w razie sporu co do autentyczności powinien być w miarę możliwości weryfikowany innymi dowodami.
Należy wskazać, że art. 217 k.p.k. pozwala żądać wydania rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie, a art. 236a k.p.k. nakazuje, w stosunku do dysponenta i użytkownika urządzenia zawierającego dane informatyczne lub systemu informatycznego, w zakresie danych przechowywanych w urządzeniu, systemie albo na nośniku, odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału o zatrzymaniu rzeczy i przeszukaniu. Powyższe przepisy prawa tworzą podstawę do procesowego zabezpieczania danych cyfrowych bez konieczności bezpośredniego podłączania prywatnego nośnika do zwykłej stacji roboczej. Ponadto art. 193 k.p.k. stanowi, że jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii biegłego albo biegłych. Zgodnie z art. 143 § 1 pkt 6 k.p.k. przeszukanie systemu informatycznego oraz zatrzymanie rzeczy i danych informatycznych wymagają protokołu. Zapewnia to możliwość dokumentowania źródła danych, zakresu czynności i sposobu ich zabezpieczenia, co jest istotne dla późniejszej oceny autentyczności i integralności materiału. W przypadku treści pozostających w systemie usługodawcy, należy wskazać na art. 218a k.p.k., który przewiduje możliwość zabezpieczenia danych informatycznych przechowywanych w systemie, natomiast § 3 tego artykułu nakazuje odpowiednie stosowanie tych zasad do treści publikowanych lub udostępnianych drogą elektroniczną. Powyższy obowiązek może dotyczyć również administratora treści. W przypadku podmiotów zagranicznych wymagane jest również zastosowanie właściwych instrumentów współpracy międzynarodowej i unijnej. Przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1543 z dnia 12 lipca 2023 r.[3] wprowadziły nowe mechanizmy, które dodatkowo wzmacniają znaczenie prawidłowej identyfikacji konta, adresu URL, identyfikatora użytkownika i czasu zdarzenia już na etapie przyjmowania zawiadomienia.
W praktyce należy odróżnić zawiadomienie o przestępstwie od przekazania materiału mogącego stanowić dowód w sprawie. Zawiadomienie stanowi informację o zdarzeniu uzasadniającą podjęcie przez organ decyzji i czynności procesowych. Dowód cyfrowy jest z kolei konkretnym źródłem informacji – np. zrzutem ekranu, plikiem graficznym, nagraniem, historią korespondencji, metadanymi, logiem, danymi konta albo danymi przechowywanymi przez usługodawcę. Ze względu na powyższe odmowa podłączenia prywatnej pamięci USB do chronionego stanowiska dostępowego Policji, nie jest równoznaczna z odmową przyjęcia zawiadomienia.
Ponadto należy wskazać, że Kodeks postępowania karnego nie ustanawia prawa zawiadamiającego do żądania, aby funkcjonariusz otworzył konkretny serwis internetowy na przystosowanym stanowisku dostępowym na Centralnym Węźle Internetowym (CWI). Nie ustanawia również generalnego obowiązku podłączania do infrastruktury teleinformatycznej Policji prywatnych pamięci USB. Takie ograniczenie jest uzasadnione ochroną systemów teleinformatycznych przed ryzykiem złośliwego oprogramowania, phishingiem, przejęciem sesji, eksfiltracją danych lub naruszeniem zasad segmentacji sieci.
Należy wskazać, że funkcjonariusze Policji posiadają techniczny dostęp oraz możliwość bieżącego korzystania z publicznych portali społecznościowych. Dostęp ten podlega jednak ścisłym obostrzeniom i restrykcjom o charakterze administracyjno-technicznym, które wynikają bezpośrednio z konieczności bezwzględnej ochrony bezpieczeństwa wewnętrznych systemów teleinformatycznych Policji. Polityka bezpieczeństwa systemów informatycznych stanowi, że na wniosek komórki organizacyjnej umożliwia się dostęp do niestandardowych (zablokowanych) treści internetowych, usług i zasobów, jeżeli jest to niezbędne do realizacji zadań służbowych wykonywanych przez funkcjonariusza Policji, w szczególności, kiedy zachodzi konieczność realizacji czynności dochodzeniowo-śledczych czy operacyjno-rozpoznawczych.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej dostarczenia przez zgłaszającego urządzenia typu pendrive (zewnętrznej pamięci flash), na którym zapisane zostały dane cyfrowe, mające bezpośredni związek ze zgłaszanym przestępstwem i posiadające istotne znaczenie dowodowe dla toczących się czynności dochodzeniowo-śledczych należy wskazać, że z uwagi na wytyczne polityki bezpieczeństwa informatycznego nie ma możliwości bezpośredniego podłączenia takiego nośnika danych do komputera stacjonarnego lub przenośnego, użytkowanego w zamkniętej sieci policyjnej. Ograniczenie to wynika z ryzyka wystąpienia bezpośredniej infekcji złośliwym oprogramowaniem środowiska komputerowego wewnątrz struktury jednostki organizacyjnej Policji. Nieautoryzowane podłączenie obcego nośnika mogłoby bowiem doprowadzić do paraliżu systemów, utraty integralności baz danych lub wycieku informacji w nich zawartych, co w konsekwencji skutkowałoby wystąpieniem tzw. incydentu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa[4], niosącego za sobą poważne skutki prawne i operacyjne dla funkcjonowania państwa.
Ponadto należy wskazać, że w przypadku napotkania trudności w ramach prowadzonych czynności służbowych, funkcjonariusze Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości oraz powstałych w marcu 2026 r. w strukturach komend wojewódzkich (Stołecznej) Policji Wydziałów do Walki z Przestępczością Cyfrową, mają za zadanie wspierać pozostałe komórki organizacyjne Policji w zabezpieczeniu dowodów elektronicznych, a także służyć doświadczeniem podczas realizacji czynności dochodzeniowo-śledczych i operacyjno-rozpoznawczych wymagających specjalistycznej wiedzy technicznej i informatycznej.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pani Poseł Elżbieta Witek, Pan Poseł Zbigniew Hoffmann, Pan Poseł Jacek Sasin, Pani Poseł Lidia Czechak, Pan Poseł Jarosław Zieliński, Pani Poseł Ewa Leniart, Pani Poseł Anna Milczanowska, Pani Poseł Lidia Burzyńska, Pan Poseł Patryk Wicher, Pani Poseł Barbara Bartuś, Pani Poseł Anna Krupka, Pan Poseł Mariusz Błaszczak.
[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 490, z późn. zm., dalej: Kodeks postępowania karnego lub k.p.k.
[3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1543 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie europejskich nakazów wydania i europejskich nakazów zabezpieczenia dowodów elektronicznych w postępowaniu karnym oraz w postępowaniu karnym wykonawczym w związku z wykonaniem kar pozbawienia wolności, Dz. U. L 191 z 28.7.2023, pp. 118180
[4] Dz. U. z 2026 r. poz. 20, z późn. zm.