w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych wobec Republiki Włoskiej w latach 2024-2028
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 25-09-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19413 Pana Posła Jarosława Krajewskiego w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych wobec Republiki Włoskiej w latach 2024-2028, uprzejmie informuję, co następuje.
Wskazane poniżej odpowiedzi stanowią syntetyczne podsumowanie działań podejmowanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP wobec wskazanych krajów w latach 2024 – 2026 r. Uwzględniają jedynie informacje jawne i dostępne w domenie publicznej. Kwestie objęte przedmiotem interpelacji są elementem szczegółowych dyskusji prowadzonych przez przedstawicieli Ministerstwa Spraw Zagranicznych na forum parlamentu przy wykorzystaniu kanałów komunikacji oferowanych przez Komisje Sejmu RP i Senatu RP oraz dwustronnych Grup Przyjaźni. Przytoczony poniższej zarys relacji stanowi jedynie wycinek podejmowanych i realizowanych działań, który może być zaprezentowany przy tej formie komunikacji.
Ad 1. Od 2024 r. trwa proces dynamicznej rozbudowy relacji politycznych z Włochami, w efekcie którego Rzym stał się jednym z najważniejszych partnerów Polski w Europie. Wyrazem tego jest intensywna agenda spotkań politycznych wysokiego szczebla. Należy wskazać tu w szczególności: wizyty we Włoszech Prezydenta A. Dudy (w maju 2024 r. oraz marcu 2025 r.), Prezydenta K. Nawrockiego (we wrześniu 2025 r. oraz w lutym i maju 2026 r.), Premiera D. Tuska (w lipcu 2025 r. oraz w maju 2026 r.), Marszałek Senatu M. Kidawy-Błońskiej (w marcu 2026 r.), Wicepremiera, Ministra Spraw Zagranicznych R. Sikorskiego (w październiku 2024 r., lipcu 2025 r. oraz kwietniu 2026 r.). Intensywnie rozwija się też współpraca w zakresie obronności – Wicepremier W. Kosiniak-Kamysz odwiedził Rzym w listopadzie 2025 r., zaś jego włoski odpowiednik G. Crosetto Warszawę w kwietniu 2025 r.; ministrowie odbywali też liczne spotkania na marginesie posiedzeń w ramach formatów wielostronnych. Regularnie odbywają się też konsultacje polityczne na poziomie wiceministrów spraw zagranicznych (we wrześniu 2024, w lutym, czerwcu i październiku 2025 r. oraz w maju 2026 r.). Duże znaczenie dla rozbudowy relacji dwustronnych miało również Polsko-Włoskie Forum Strategiczne, zorganizowane w kwietniu 2026 r. z inicjatywy Ambasady RP w Rzymie, z udziałem Wicepremierów i Ministrów Spraw Zagranicznych Polski i Włoch. Obecnie trwają prace nad zawarciem nowego Traktatu o przyjaźni i współpracy – przedstawienie stronie włoskiej pierwszego projektu jest planowane na październik br. Dobrze rozwijają się polsko-włoskie relacje gospodarcze – Włochy są 4. Największym partnerem handlowym Polski w Europie i 5. na świecie. Należy pamiętać, że kwestie zagranicznej promocji gospodarczej Polski leżą w zakresie działania Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu; polskie placówki zagraniczne mają w tym zakresie charakter wspierający. Szczególny nacisk w relacjach z IT jest kładziony na rozwój współpracy w zakresie innowacji technologicznych, przemysłu kosmicznego, zbrojeniowego, czystej energii i gospodarki cyfrowej. Wśród kluczowych inicjatyw w omawianym okresie należy wskazać: misję gospodarczą GreenEvo Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz firm branży ekologicznej i ich udział w GreenTech Global Forum w Rzymie (wrzesień 2024 r.); współorganizację konferencji nt. technologii finansowych i AI (październik 2025 r.); wsparcie polskiej delegacji, w tym przedstawicieli biznesu i instytucji finansowych w ramach Konferencji Odbudowy Ukrainy w Rzymie (czerwiec 2026 r.); organizacja seminariów branżowych nt. technologii medycznych dla seniorów (Rzym, listopad 2025 r.) oraz nt. sektora biometanu Genua, kwiecień 2025 r.), organizacja misji sektora lotniczego i kosmicznego (Brindisi, wrzesień 2025 r.) . W 2026 r. Ambasada RP w Rzymie planuje organizację seminarium promocyjnego nt. perspektyw zacieśniania i zdynamizowania współpracy gospodarczej Polski i Włoch. We wrześniu br. przy wsparciu placówki planowana jest inauguracja Polsko Włoskiej Rady Biznesu w Mediolanie. W obszarze rozwijającej się polsko-włoskiej współpracy kulturalnej istotną rolę odgrywa Instytut Polski w Rzymie, aktywnie wspierając rozwój kontaktów i inicjatyw między środowiskami kultury obu krajów. W latach 2024–2026 Instytut realizował działalność programową zgodnie z powierzonymi zadaniami oraz priorytetami polskiej dyplomacji publicznej i kulturalnej, obowiązującymi w poszczególnych latach. Okres ten charakteryzował się intensyfikacją współpracy kulturalnej między Polską a Włochami, czego wyrazem była rosnąca liczba wspólnych inicjatyw, projektów i kontaktów między instytucjami oraz środowiskami twórczymi. Współpraca ta zyskiwała coraz bardziej różnorodny i partnerski charakter, obejmując zarówno prezentację dorobku współczesnej kultury polskiej we Włoszech, jak i inicjowanie długofalowych relacji między polskimi i włoskimi artystami, kuratorami, instytucjami oraz przedstawicielami przemysłów kreatywnych. Działalność placówki obejmowała cały obszar Włoch i koncentrowała się w szczególności na promocji współczesnej kultury polskiej, wspieraniu obecności polskich twórców i przedstawicieli przemysłów kreatywnych na włoskim rynku kulturalnym oraz wzmacnianiu polsko-włoskich relacji kulturalnych. W ramach realizowanych przedsięwzięć Instytut był obecny m.in. w Rzymie, Mediolanie, Wenecji, Bolonii, Florencji, Neapolu, Turynie i na Sardynii. W ramach działalności programowej realizowano również projekty odnoszące się do historycznych związków Polski i Włoch, w tym do dziedzictwa II Korpusu Polskiego, a także działania na rzecz promocji języka polskiego. W 2026 r., zgodnie z priorytetami DDK na lata 2026–2028 „Solidarność, Kreatywność, Kultura dla Wolności”, działalność Instytutu koncentruje się w szczególności na prezentacji współczesnej kultury polskiej i polskich przemysłów kreatywnych, a także na wspieraniu udziału polskich artystów w renomowanych włoskich festiwalach i wydarzeniach kulturalnych. Wśród kluczowych inicjatyw z zakresu promocji kulturalnej i dyplomacji publicznej w omawianym okresie należy wskazać: 12. edycję festiwalu polskich filmów CiakPolska w Rzymie, projekty związane z 80. rocznicą bitwy pod Monte Cassino i wyzwolenia Ankony przez żołnierzy II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, II edycję Sobieska International Music Festival, powiązaną z wystawą „Królowa polska na Kapitolu”, promocję polskiego teatru i dziedzictwa teatralnego, m.in. udział Polski w 52. edycji Santarcangelo Festival. Projekty poświęcone Jerzemu Grotowskiemu w 25. rocznicę jego śmierci oraz wsparcie udziału Łukasza Twarkowskiego („Rohtko”), Marty Górnickiej („Matki. Pieśń na czas wojny”) i Anny Wakulik w najważniejszych włoskich festiwalach teatralnych.
Ad 2. W ramach działającego systemu sprawozdawczego polskich placówek zagranicznych co roku składają one sprawozdania z wykonywanych zadań, które podlegają ocenie ze strony właściwych merytorycznie departamentów w MSZ. Brana jest przy tym pod uwagę skuteczność w wypełnianiu stawianych celów i zadań. Ministerstwo corocznie przedstawia do wiadomości publicznej dokument Sprawozdanie z wykonania planu działalności Ministra Spraw Zagranicznych. Jest to ogólne podsumowanie bez wyodrębnienia danych dla poszczególnych krajów świata, pokazuje jednak jakie mierniki stosuje Ministerstwo dla oceny skuteczności działań – co jest przedmiotem pytania nr. 2 interpelacji. W sprawozdaniu przyjmuje się kilka rodzajów mierników określających stopień realizacji założonych celów:
1) ocena realizacji w skali 5-bardzo dobra, 4-dobra, 3-dostateczna, 2-niedostateczna wraz z opisowym uzasadnieniem,
2) wskaźnik liczbowy mający zastosowanie np. do ocen dwustronnych i wielostronnych relacji politycznych obrazujący liczbę konsultacji i przedsięwzięć organizowanych przez MSZ, bądź w odniesieniu do zapewnienia poziomu reprezentacji dyplomatycznej na świecie obrazujący liczbę ambasad, stałych przedstawicielstw, biur, czy konsulatów;
3) wskaźniki procentowe, obrazujące skalę realizacji przyjętych uprzednio planów np. współpracy rozwojowej, czy planu działalności Min. SZ (Plan działalności Ministra Spraw Zagranicznych - Ministerstwo Spraw Zagranicznych - Portal Gov.pl). Niemniej jednak stosowanie wskaźników i mierników w odniesieniu do działalność służby zagranicznej nie zawsze daje pełen obraz sytuacji, ponieważ głównym zadaniem dyplomacji jest stałe utrzymywanie relacji z innymi państwami oraz zapewnienie dzięki nim najwyższego poziomu bezpieczeństwa państwa i realizacja jego szeroko rozumianych interesów politycznych. Przeniesienie wzorców korporacyjnych do materii polityki zagranicznej nie zawsze jest możliwe. Cele i priorytety Ministerstwa na nadchodzące lata zostały przedstawione w dokumencie publicznym przyjętym przez Radę Ministrów pt. „Strategia Polskiej Polityki Zagranicznej na lata 2026-2030” (https://www.gov.pl/web/dyplomacja/strategia).
Ad 3. W obszarach, w których kompetencje MSZ zazębiają się z kompetencjami innych resortów, prowadzona jest regularna koordynacja i współpraca. W razie wizyt członków kierownictwa innych resortów we wskazanych krajach na prośbę tych resortów przekazywane są odpowiednie materiały tezowo-informacyjne. Placówki zagraniczne zapewniają wsparcie logistyczne i merytoryczne. Wiele wydarzeń o charakterze gospodarczym czy kulturalnym jest współorganizowanych w partnerstwie z instytucjami kultury czy podmiotami gospodarczymi. Współpraca z organizacjami polonijnymi odbywa się w ramach istniejących procedur konkursowych oraz poprzez utrzymywanie regularnych kontaktów. W przypadku Niemiec dodatkową możliwość wymiany opinii i konsultowania kierunków współpracy dwustronnej z resortami tworzy powołana w dniu 28.01.2026 r. Rada do spraw współpracy z Republiką Federalną Niemiec, w której skład wchodzą przedstawiciele wybranych resortów.
Ad 4. Planowanie działań na kolejne lata odbywa się w cyklach rocznych, poprzez opracowywanie zadań dla placówek na kolejny rok; zadania na 2027 rok nie zostały jeszcze przyjęte. Podstawą opracowywania zadań są przy tym jawne i niejawne dokumenty strategiczne polskiej polityki zagranicznej, w tym Strategia Polskiej Polityki Zagranicznej na lata 2026-2030 oraz inne dokumenty z zakresu planowania i sprawozdawczości objęte tajemnicą dyplomatyczną. Również planowanie budżetowe odbywa się w cyklu rocznym, a plan na 2027 rok nie został jeszcze zatwierdzony. Należy także w tym miejscu przypomnieć o istotnej formie informowania Sejmu RP oraz polskiej opinii publicznej przez Ministra Spraw Zagranicznych, jaką jest prezentowana corocznie informacja o zadaniach polskiej polityki zagranicznej na dany rok oraz towarzysząca wystąpieniu Ministra SZ debata. W latach 2024-2026 Sejm RP trzykrotnie przyjął te informacje. Jednym z istotnych założeń polityki zagranicznej i aktywności Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest realizacja polityki polonijnej i współpraca z Polonią i Polakami za granicą. Najważniejsze cele i priorytety w latach 2026-2028 określa Rządowa Strategia Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą na lata 2025-2030. Strategia została przyjęta przez Radę Ministrów 1 kwietnia 2025 r. Najważniejsze cele i priorytety to: Nauczanie języka polskiego; Polityka powrotowa, w tym mobilność zawodowa, mobilność naukowa i kształcenie akademickie oraz polityka repatriacji i Karta Polaka; Edukacja obywatelska, patriotyczna i tożsamościowa; Finansowanie działalności polonijnej; Działania na rzecz podtrzymania tożsamości, więzi z krajem oraz zachowania dziedzictwa kulturowego; Wsparcie społeczno-humanitarne; Upowszechnianie wśród Polonii i Polaków za granicą ofert turystycznych, mających na celu zwiększenie przyjazdów turystycznych do Polski. Za ich realizację odpowiadają w MSZ Departament Współpracy z Polonią i Polakami za granicą oraz palcówki dyplomatyczno-konsularne w poszczególnych krajach. Rolą MSZ jest koordynowanie realizacji i monitorowanie postępów działań zdefiniowanych w ramach strategii, co realizowane jest w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Polonii i Polaków za Granicą. Całościowy obraz osiągniętych rezultatów realizacji Strategii będzie zawarty w planowanym w 2027 r. Raporcie Śródokresowym.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu