Odpowiedź na interpelację nr 19584

w sprawie funkcjonowania rozwiązania umożliwiającego 17-letnim absolwentom branżowych szkół I stopnia realizację obowiązku nauki poprzez praktykę absolwencką

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura

Warszawa, 17-09-2026

Szanowny Panie Pośle,

w odpowiedzi na interpelację poselską, w sprawie funkcjonowania rozwiązania umożliwiającego 17 letnim absolwentom branżowych szkół I stopnia realizację obowiązku nauki poprzez praktykę absolwencką, na podstawie informacji przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pismem z dnia 11 września 2026 r., znak: DRP-III.0211.3.2026, w zakresie pytań 2, 3 i 5, przedstawiam poniższe wyjaśnienia z uprzejmą prośbą o ich przyjęcie.

Rozwiązanie wprowadzone do ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich^[1] ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia^[2], polegające na umożliwieniu niepełnoletnim absolwentom branżowych szkół I stopnia realizację obowiązku nauki poprzez odbywanie praktyki absolwenckiej u pracodawcy, stanowiło uzupełnienie możliwości realizacji obowiązku nauki, przewidzianych w przepisach prawa oświatowego dla tej grupy osób.

Zgodnie z art. 36 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe^[3] oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 13 lutego 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przypadków, w których do publicznej lub niepublicznej szkoły dla dorosłych można przyjąć osobę, która ukończyła 16 albo 15 lat, oraz przypadków, w których osoba, która ukończyła ośmioletnią szkołę podstawową, może spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie na kwalifikacyjny kurs zawodowy^[4], absolwent branżowej szkoły I stopnia przed ukończeniem 18. roku życia może również spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie do branżowej szkoły II stopnia lub na kwalifikacyjne kursy zawodowe, albo może również kontynuować naukę w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych (od klasy drugiej).

Z informacji przekazanych za pośrednictwem Kuratorów Oświaty przez organy przyznające pracodawcom dofinansowanie kosztów praktyki absolwenckiej, o którym mowa w art. 7a ustawy o praktykach absolwenckich wynika, że liczba umów o praktykę absolwencką zawartych z niepełnoletnimi praktykantami, o których mowa w art. 5 ust. 4a tej ustawy, kształtowała się następująco:

Tabela: liczba umów o praktykę absolwencką z niepełnoletnim absolwentem szkoły

W odniesieniu do pytania dotyczącego oceny wysokości kwoty 250 zł miesięcznie, jako zachęty dla pracodawców przyjmujących niepełnoletnich absolwentów branżowych szkół I stopnia na praktykę absolwencką, uprzejmie informuję, że źródłem finansowania praktyki absolwenckiej jest Fundusz Pracy, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw pracy. Rozwiązanie to funkcjonuje od 1 czerwca 2025 r. i wprowadzono je w ramach wspólnych uzgodnień resortów edukacji i pracy, w tym także ustalono wysokość kwoty powyższego dofinansowania. Kwota ta niewiele odbiega od wsparcia otrzymywanego przez pracodawców w ramach dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, wynoszącego po realizacji przygotowania zawodowego na podstawie art. 122 ustawy – Prawo oświatowe, odpowiednio 10 824 zł lub 13 394 zł (dla zawodów wskazanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w prognozie zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego) w przeliczeniu na okres kształcenia wynoszący 36 miesięcy. W przypadku dofinansowania wynoszącego 10 824 zł kwota w przeliczeniu na jeden miesiąc wynosi 300,66 zł.

Z informacji przekazanych przez resort pracy wynika, że w planie finansowym Funduszu Pracy na 2026 r. na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników, dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia tych pracowników, dofinansowanie kosztów organizacji i przeprowadzenia egzaminów zawodowych oraz dofinansowanie praktyk absolwenckich przeznaczono łącznie kwotę 1 miliarda 754 milionów zł wobec wydatkowanych na ten cel (poza praktykami absolwenckimi) 557,5 mln zł w 2021 r.

Resort edukacji i resort pracy nie prowadziły oceny, czy wysokość dofinansowania stanowi dla pracodawców wystarczającą zachętę do przyjmowania niepełnoletnich absolwentów branżowych szkół I stopnia, gdyż kwota dofinansowania, zgodnie z informacją dysponenta Funduszu Pracy odpowiada aktualnym możliwościom finansowania tego wsparcia i nie jest możliwe jej zwiększenie.

W odniesieniu do pytania dotyczącego zachowania obecnych rozwiązań lub planowanych zmian legislacyjnych dotyczących sytuacji niepełnoletnich absolwentów branżowych szkół I stopnia, uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powstał projekt ustawy o stażach, który ma na celu uregulowanie zasad organizacji staży oferowanych na otwartym rynku pracy w sposób zapewniający ich wysoką jakość, zgodnie z oczekiwaniami osób podejmujących staże, a także kierunkowo z projektem zalecenia UE w sprawie wzmocnionych ram jakości staży. Projektowana ustawa uchyli ustawę z dnia z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich i przeniesie część rozwiązań na grunt nowych przepisów, w tym przepisy dotyczące dofinansowania kosztów praktyki dla pracodawcy. Projektowane nowe przepisy przewidują m. in. staż dla niepełnoletnich absolwentów branżowych szkół I stopnia i gwarantują dofinansowanie pracodawcy kosztów stażu oraz świadczenie pieniężne dla niepełnoletniego stażysty. Projekt zmierza już do ostatecznych ustaleń w wyniku przeprowadzonych konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych. Nie zapadły jednak jeszcze ostateczne rozstrzygnięcia co do wysokości kwot przewidzianych na powyższe świadczenia. Po ostatecznym uzgodnieniu treści projektu zostanie on skierowany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów, a następnie przez Radę Ministrów.

Odpowiadając na pytanie dotyczące możliwości podwyższenia dofinansowania dla pracodawców, jeżeli obecna kwota 250 zł miesięcznie okaże się niewystarczająca do rzeczywistego zwiększenia liczby praktyk absolwenckich, uprzejmie informuję, że kwestia dotycząca wysokości dofinansowania dla pracodawców nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta.

Resort pracy analizuje obecnie różne warianty rozwiązań w tym zakresie. Jak wskazano w piśmie resortu, istotnym ograniczeniem pozostaje zbyt niski roczny limit wydatków Funduszu Pracy ustalany przez Ministra Finansów oraz znaczący wzrost środków przeznaczanych na wsparcie kształcenia branżowego. W konsekwencji prowadzi to do ograniczenia środków dostępnych na aktywizację zawodową, wspieranie zatrudnienia oraz realizację zadań przez publiczne służby zatrudnienia. Jednocześnie dalsze zwiększanie wydatków Funduszu Pracy mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwość finansowania świadczeń o charakterze obligatoryjnym, takich jak zasiłki dla bezrobotnych, świadczenia przedemerytalne, świadczenia integracyjne czy dodatki aktywizacyjne. Należy przy tym zauważyć, że wydatki na wskazane świadczenia już obecnie stanowią ponad 40% wydatków Funduszu Pracy.

W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby niepełnoletnich absolwentów branżowych szkół I stopnia, którzy po ukończeniu szkoły nie kontynuują nauki i jednocześnie nie korzystają z praktyki absolwenckiej uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej od 2020 roku corocznie prowadzi monitoring karier absolwentów szkół ponadpodstawowych. Raporty z wyników monitoringu zawierają szereg podstawowych statystyk dotyczących sytuacji edukacyjnej i zawodowej absolwentów, prezentowanych w przekrojach ze względu na typ szkoły, płeć oraz zawód, a prezentowane w raporcie informacje z monitoringu oparte są na danych rejestrowych dotyczących nauki w systemie oświaty (dane z Systemu Informacji Oświatowej – SIO), dotyczących uzyskiwania dyplomów i świadectw/certyfikatów (dane Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych – OKE oraz dane SIO), kontynuacji nauki na studiach (dane pochodzące z systemu POL-on) oraz aktywności na rynku pracy (dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – ZUS, od roku 2026 również dane z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - KRUS ). Monitoringiem karier absolwentów objętych jest 100% absolwentów. Dane dotyczące karier absolwentów branżowej szkoły I stopnia urodzonych w 2008 roku (w tym dane dotyczące liczby absolwentów kontynuujących naukę) będą przedstawiane w raporcie opracowywanym przez Instytut Badań Edukacyjnych w grudniu 2026 roku.

Odnosząc się do kwestii stworzenia dla 17-letnich absolwentów branżowych szkół I stopnia możliwości korzystania z pośrednictwa pracy i doradztwa zawodowego powiatowych urzędów pracy, resort pracy przedstawił poniższe wyjaśnienia.

Osoby młode w ramach swojej aktywizacji zawodowej mogą korzystać z pomocy realizowanej przez sieć wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy, m.in. z pośrednictwa pracy oraz poradnictwa zawodowego. Przepisy ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia rozszerzyły dostępność usług pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego dla osób niezarejestrowanych.

Poszukiwanie ofert pracy możliwe jest z pomocą doradcy ds. zatrudnienia, doradcy zawodowego lub samodzielnie. Dostęp do wszystkich ofert pracy realizowanych przez urzędy pracy możliwy jest poprzez bazę ePraca: (https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-glowna ) lub aplikację mobilną o tej samej nazwie. W ePracy publikowane są oferty z różnych branż i na różne stanowiska pracy, dla osób posiadających doświadczenie ale również dla osób dopiero wchodzących na rynek pracy. Przeszukiwanie ePracy możliwe jest za pomocą wielu filtrów, takich jak: stanowisko, lokalizacja, rodzaj pracy (oferta pracy, staż, praktyka), wynagrodzenie, wymagany staż.

Osoby młode, w szczególności bez doświadczenia zawodowego, mogą również skorzystać z poradnictwa zawodowego (nie muszą być w tym celu zarejestrowane w urzędzie pracy). Pomoc ta realizowana jest przez doradców zawodowych i obejmuje porady indywidualne lub grupowe oraz informację zawodową. Doradca zawodowy pomaga znaleźć rozwiązanie problemów związanych z wyborem lub zmianą zawodu, określeniem kompetencji zawodowych, uzupełnianiem kwalifikacji zawodowych. Pomaga też przygotować dokumenty aplikacyjne, przygotować się do rozmów kwalifikacyjnych z pracodawcami oraz przekazuje niezbędną wiedzę na temat poruszania się na rynku pracy np. gdzie i w jaki sposób szukać ofert legalnej i bezpiecznej pracy.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 19, art. 38 ust. 1 pkt 13 ww. ustawy zarówno powiatowe, jak i wojewódzkie urzędy pracy mają możliwość szerszej współpracy, w szczególności ze szkołami ponadpodstawowymi, uczelniami i podmiotami ekonomii społecznej w zakresie realizacji poradnictwa zawodowego, w zakresie wsparcia studentów i absolwentów uczelni i szkół ponadpodstawowych w wejściu na rynek pracy, w zakresie wsparcia uczniów w rozwoju zainteresowań zawodowych, a także podmiotami ekonomii społecznej.

Ponadto jednostką wspierającą osoby młode na rynku pracy jest nadzorowana przez MRPiPS sieć Ochotniczych Hufców Pracy. W ramach działalności Ochotniczych Hufców Pracy funkcjonuje Elektroniczne Centrum Aktywizacji Młodzieży (ECAM), które wspiera młodzież w wieku 14–30 lat w procesie edukacji oraz wejścia na rynek pracy. ECAM funkcjonuje w oparciu o model wielokanałowy, obejmujący serwis internetowy www.dokariery.pl, infolinię, czat oraz aktywność w mediach społecznościowych, co zapewnia młodym użytkownikom łatwy i szybki dostęp do rzetelnych informacji oraz wsparcia ekspertów. W ramach serwisu publikowane są materiały dotyczące wyboru ścieżki zawodowej, trendów na rynku pracy, ofert zatrudnienia, a także praktyczne narzędzia, takie jak usługa tworzenia pierwszego CV czy zasoby edukacyjne i e-learningowe. Konsultanci ECAM udzielają informacji w zakresie kształcenia, zdobywania kwalifikacji oraz możliwości zatrudnienia, kierując użytkowników również do odpowiednich jednostek OHP oferujących bezpośrednie wsparcie. Dzięki temu ECAM stanowi nowoczesne, cyfrowe rozszerzenie działalności OHP, odpowiadające na potrzeby młodego pokolenia korzystającego z kanałów online, a jednocześnie wzmacnia spójność całego systemu usług poprzez zapewnienie wyspecjalizowanego wsparcia informacyjnego dla różnych grup odbiorców.

W 2025 roku poprzez Elektroniczne Centrum Aktywizacji Młodzieży obsłużonych zostało prawie 1400 indywidualnych spraw i zapytań klientów, zaś serwis internetowy dokariery.pl odnotował ponad 613 000 wyświetleń.

Istotnym elementem systemu OHP jest również Zielona Linia, pełniąca funkcję ogólnopolskiego centrum informacji rynku pracy i stanowiąca jeden z kluczowych kanałów bezpośredniego kontaktu obywateli, pracodawców oraz instytucji publicznych z administracją w obszarze polityki rynku pracy. Świadcząc usługi poprzez infolinię, serwis internetowy, e-mail, czat i serwisy społecznościowe, Zielona Linia zapewnia bieżące wsparcie informacyjne osobom bezrobotnym, poszukującym pracy, pracodawcom oraz cudzoziemcom i podmiotom zatrudniającym pracowników zagranicznych, rozszerzając tym samym merytoryczny zakres działalności Ochotniczych Hufców Pracy. Znaczenie Zielonej Linii potwierdzają dane statystyczne wskazujące na systematycznie rosnące zapotrzebowanie na świadczone usługi informacyjne. Liczba zapytań kierowanych do Zielonej Linii regularnie wzrasta – w 2025 roku konsultanci obsłużyli 138 152 połączenia telefoniczne, a uwzględniając wszystkie dostępne kanały komunikacji, ponad 191 000 zapytań osób zainteresowanych informacjami z zakresu obsługiwanego obszaru merytorycznego. Serwis internetowy www.zielonalinia.gov.pl odnotował w tym czasie ponad 7 000 000 wyświetleń.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu

^[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1578

^[2] Dz. U. poz. 620 z późn. zm.

^[3] Dz. U. z 2026 r. poz. 820 z późn. zm.

^[4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2656