w sprawie możliwości jednoczesnego pełnienia funkcji starosty powiatu oraz sekretarza gminy wchodzącej w skład tego samego powiatu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 25-09-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 19717 Pana Posła Macieja Wróbla w sprawie możliwości jednoczesnego pełnienia funkcji starosty powiatu oraz sekretarza gminy wchodzącej w skład tego samego powiatu, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że z uwagi na pozycję ustrojową jednostek samorządu terytorialnego minister właściwy do spraw administracji publicznej (podobnie jak i urząd zapewniający obsługę ministra), nie posiada kompetencji do oceny czy też weryfikacji działań podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego (pracodawców samorządowych). Konstytucyjna zasada państwa prawnego przesądza bowiem, że jakakolwiek możliwość podjęcia działań władczych przez organ administracji publicznej musi bezsprzecznie wynikać z przepisów prawa, zaś ich podstawą jest zawsze konkretna norma kompetencyjna.
W tym miejscu należy także dodać, że kształtowanie polityki kadrowej w strukturach administracji samorządowej pozostaje domeną pracodawców samorządowych, zaś następczo, stosownie do art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych[1] - należy do kognicji sądów pracy. Nie sposób również pominąć, że ocena zgodności z prawem określonych stanów faktycznych i działań organów jednostki samorządu terytorialnego mieści się w wyłącznej kompetencji organu nadzoru, tj. wojewody. Należy przy tym wyjaśnić, że nadzór wojewody nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego jest nadzorem prawnym. Jego kryterium stanowi legalność, a organy nadzoru mogą wkraczać w działalność jednostek samorządu terytorialnego tylko w przypadkach określonych ustawami.
Warto także wspomnieć, mając na względzie zagadnienia podniesione w wystąpieniu, że do stanowiska sekretarza znajduje zastawanie art. 30 ustawy o pracownikach samorządowych. Wskazany przepis prawa stanowi, że pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, nie może wykonywać zajęć pozostających w sprzeczności lub związanych z zajęciami, które wykonuje w ramach obowiązków służbowych, wywołujących uzasadnione podejrzenie o stronniczość lub interesowność oraz zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy. Naruszenie któregokolwiek z zakazów ustalonych w omawianym artykule potraktowane zostało przez ustawodawcę na równi z ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy[2]), skutkującym rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia albo odwołaniem ze stanowiska (art. 30 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych).
W świetle obowiązujących regulacji urzędnik samorządowy może wykonywać dodatkowe zajęcia poza swoim zatrudnieniem w jednostce samorządowej. Nie musi przy tym uzyskiwać zgody kierownika jednostki, ani też informować go o podjęciu wykonywania dodatkowego zajęcia (chyba że jest to działalność gospodarcza). Przepis art. 30 ustawy o pracownikach samorządowych nakłada na pracownika konieczność dokonania „samooceny” danego zajęcia w kontekście zakazów ustanowionych we wskazanym przepisie prawa. Jednakże ocena, czy doszło do naruszenia usankcjonowanego na mocy ww. regulacji zakazu przynależy przede wszystkim do pracodawcy samorządowego. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że analizowany artykuł obejmuje jakiekolwiek dodatkowe zajęcia, w tym pracę na podstawie stosunku pracy, zajęcia zarobkowe wykonywane na innej podstawie (np. umowa zlecenia), jak również każdą działalność o charakterze niezarobkowym, społecznym itp. (np. w ramach stowarzyszenia).
Odnosząc się natomiast do stanowiska starosty, o którym mowa w wystąpieniu, należy zauważyć, że jego pozycję prawną wyznacza przede wszystkim ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym[3]. Zgodnie z rozwiązaniami zawartymi w tym akcie prawnym starosta jest przewodniczącym zarządu i stoi na czele kolegialnego organu. Przepis art. 26 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowiąc o zakazach łączenia członkowska w zarządzie powiatu z innymi funkcjami, reguluje, że członkostwa w zarządzie powiatu nie można łączyć z członkostwem w organie innej jednostki samorządu terytorialnego oraz z zatrudnieniem w administracji rządowej, a także z mandatem posła i senatora. Z uwagi na meritum wystąpienia Pana Posła, niezbędne pozostaje także spostrzeżenie, że ustawa o samorządzie powiatowym, oprócz pełnienia obowiązków przewodniczącego zarządu, przypisuje staroście konkretne uprawnienia i obowiązki organu administracji publicznej. Zadania starosty wymagają więc zapewnienia ciągłości i niezakłóconego sposobu sprawowania tej funkcji. Rada powiatu jako organ dokonujący wyboru zarządu powiatu ze starostą na czele, która ma uprawnienia kontrolne wobec starosty i zarządu, ma tytuł do dokonywania bieżącej oceny działalności starosty również pod kątem skuteczności wykonywania swoich obowiązków.
Jednocześnie, w związku z zagadnieniami podniesionymi w interpelacji informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie formułowało wytycznych we wskazanym przez Pana Posła zakresie. Ponadto do MSWiA nie wpływały skargi, zapytania lub wnioski dotyczące łączenia stanowiska sekretarza gminy z funkcją starosty powiatu. Dodać również należy, że obecnie w MSWiA nie jest planowane podjęcie prac w zakresie ewentualnych zmian prawnych w obszarze związanym z łączeniem funkcji kierowniczych w jednostkach samorządu terytorialnego.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1135.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1684, z późn. zm.