w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 05-04-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 1979 Pani Poseł Joanny Wichy w sprawie włączenia organizacji pozarządowych w prace nad nową ustawą o obronie cywilnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Obecnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) są finalizowane prace nad projektem ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Warto nadmienić, w szczególności w kontekście pytań Pani Poseł, że przyszła regulacja zakłada wykorzystanie do działań w omawianym obszarze już istniejących zasobów, przede wszystkim krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, ochotniczych straży pożarnych, a także innych podmiotów, w tym organizacji pozarządowych.
Przyszła regulacja ma stanowić odpowiedź na współczesne wyzwania związane z kształtowaniem odporności społecznej na wszelkie zagrożenia, w odniesieniu do których rola organizacji pozarządowych jest – w opinii MSWiA – równie ważna, jak państwowych służb ratowniczych.
W projekcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej przewidziano, że podmioty ochrony ludności, do których zostaną zaliczone również organizacje społeczne, stowarzyszenia itp., realizujące zadania ratownicze w czasie pokoju, zostaną przekształcone w struktury obrony cywilnej, przeznaczone do działania w warunkach wojennych. W tym celu, zgodnie z założeniami, zostanie wykorzystana procedura zwalniania członków podmiotów ochrony ludności od służby wojskowej, tak aby mogli wypełniać swoje zadania statutowe w czasie wojny, a jednocześnie stanowić personel obrony cywilnej. Powyższe oznacza, że organy obrony cywilnej do realizacji swoich działań będą wykorzystywać m.in. organizacje pozarządowe, których działalność statutowa jest zbieżna z zadaniami z zakresu obrony cywilnej. Przykładem ww. podmiotów są jednostki ochotniczych straży pożarnych, które posiadają specjalistyczny sprzęt i zasoby personalne gotowe do realizacji zadań związanych z usuwaniem skutków zagrożeń.
Dodatkowo warto zauważyć, że omawiany projekt ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej przewiduje, iż dla zapewnienia wykonywania zadań, organy ochrony ludności (czyli podmioty publiczne) będą mogły zawierać porozumienia o współpracy w zakresie realizacji zadań ochrony ludności z organizacjami pozarządowymi. Wskazane porozumienia będą szczegółowo określały zakres zadań i sposób współpracy pomiędzy zaangażowanymi podmiotami.
Odnosząc się do kolejnych zagadnień podniesionych w wystąpieniu pragnę poinformować, że trwające obecnie prace nad projektem ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, obejmują również konsultacje z ekspertami, dokonywanie analiz merytorycznych, uzgodnienia ze środowiskiem samorządowym, akademickim, a także przedstawicielami organizacji społecznych. Jako przykład współpracy można przywołać spotkanie przedstawicieli resortu spraw wewnętrznych i administracji z reprezentantami organizacji pozarządowych, które odbyło się 8 marca 2024 r. i dotyczyło zasad przyszłego współdziałania przy budowaniu systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. Podczas spotkania omówiono także sposoby zwiększania społecznej partycypacji w procesie budowania bezpieczeństwa powszechnego oraz wypracowywania gotowości do rozpoznawania i przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym. Ponadto, zaprezentowano podstawowe założenia opracowywanej regulacji, w szczególności związane ze współpracą z organizacjami pozarządowymi w ramach zwiększania społecznej odporności.
Kolejne konsultacje ze środowiskiem organizacji pozarządowych odbyły się 26 marca br. W spotkaniu uczestniczyli: przedstawiciele Polskiego Czerwonego Krzyża, Polskiej Akcji Humanitarnej, Caritas Polska, Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, Stowarzyszenia Instytut Budownictwa Ochronnego, Międzynarodowego Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego (ICCSS), Fundacji Gotowi.org, Fundacji w Międzyczasie i Fundacji „REACT FOUNDATION” im. Anny „Wiewióry” Babilon.
Podczas dyskusji na temat roli organizacji pozarządowych w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej poruszono m.in. kwestie:
Z kolei odnosząc się do kwestii poruszonej w pytaniu nr 3 wystąpienia, uprzejmie informuję, że przywołane przez Panią Poseł zagadnienia nie zostały uwzględnione w projekcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji