Interpelacja nr 2026

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie odzyskiwania zabytków ruchomych, w szczególności o charakterze sakralnym, które pierwotnie należały do parafii ewangelickich w Kętrzynie i Pasymiu

Zgłaszający: Urszula Pasławska

Data wpływu: 13-03-2024

Szanowny Panie Ministrze,

na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu zwracam się z interpelacją w sprawie odzyskiwania zabytków ruchomych, w szczególności tych o charakterze sakralnym, które pierwotnie należały do parafii ewangelickich w Kętrzynie i Pasymiu. Te zabytki ruchome o znaczeniu sakralnym są kluczowe dla dziedzictwa i tożsamości tych wspólnot, a obecnie znajdują się w posiadaniu muzeów, co stwarza trudności dla parafii w ich odzyskiwaniu. Problem ten podkreśla istniejące luki w polskim prawie, które nie dostarczają skutecznych narzędzi dla mniejszości wyznaniowych dążących do odzyskania swoich zabytków.

W kontekście międzynarodowym rozumie się wyjątkowy charakter dóbr kultury, w tym zabytków o wartości sakralnej, co znajduje odzwierciedlenie w konwencjach UNESCO i UNIDROIT. W Polsce jednak, mimo istniejącej dyrektywy i ustaw, brak jest jednolitych przepisów kolizyjnych, które by umożliwiły efektywną ochronę i odzyskiwanie tych dóbr.

Dodatkowo problematyczna pozostaje sytuacja Krajowego Rejestru Utraconych Dóbr Kultury (KRUDK), którego brak wpisów utrudnia wykorzystanie przepisów Kodeksu cywilnego w ochronie windykacyjnej i negatoryjnej zabytków ruchomych o wartości sakralnej.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Jakie kroki planuje podjąć ministerstwo, aby usprawnić funkcjonowanie KRUDK, tak by stał się skutecznym narzędziem w procesie odzyskiwania zabytków ruchomych z terenu Polski?
  2. Czy są plany na wprowadzenie zmian w przepisach kolizyjnych, które ułatwią odzyskiwanie zabytków ruchomych, szczególnie dla parafii ewangelickich, które dążą do odzyskania swoich przedmiotów sakralnych?
  3. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby harmonizować polskie prawo z międzynarodowymi standardami w zakresie ochrony i odzyskiwania dóbr kultury, uwzględniając specyficzne potrzeby mniejszości wyznaniowych?