do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie możliwości nowelizacji ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Zgłaszający: Włodzisław Giziński
Data wpływu: 14-03-2024
Szanowna Pani Minister!
Działając na podstawie art. 191 i art. 192 Regulaminu Sejmu, na prośbę Zarządu Głównego Związku Sybiraków oraz w odpowiedzi na liczne postulaty otrzymywane z całego kraju ze środowisk Sybiraków, składam interpelację poselską w sprawie zmiany treści ustawy z dnia 15 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Ustawą z 13 lipca 2023 roku Sejm uchwalił zmianę ustawy z dnia 15 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, dotyczącą podniesienia wysokości comiesięcznego świadczenia pieniężnego dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych - do kwoty stanowiącej równowartość najniższej emerytury, która obecnie wynosi 1588,44 zł.
Aktualnie łączna kwota pieniężna dla kombatantów w tym Zesłańców Sybiru (dodatek kombatancki, dodatek kompensacyjny, dodatek energetyczny), jako osób represjonowanych jest wypłacana w kwocie 593,72 zł miesięcznie.
Zmiana wysokości świadczenia dla działaczy opozycji antykomunistycznej nastąpiła na podstawie nowelizacji ustawy o finansach publicznych, której projekt na początku lipca 2023 r wpłynął do Sejmu. Ustawa została przyjęta przez Sejm 13 lipca 2023 r. Senat nie wniósł do niej poprawek, a 14 sierpnia 2023 r. nowelizację ustawy podpisał prezydent RP. W połowie sierpnia 2023 r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poinformował w mediach społecznościowych, że „od 1 września 2023 r. zaczną obowiązywać przepisy podwyższające comiesięczne świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji antykomunistycznej do wysokości najniższej emerytury", obecnie to stanowi 1588,44 zł. Ustawa zmieniająca wysokość świadczenia pieniężnego dla działaczy opozycji antykomunistycznej została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 18 sierpnia 2023 r. To oznacza, że zaczęła obowiązywać od 1 września 2023 r. Przy tym wyjaśniono, że świadczenie - tak jak dotychczas, przyznawane będzie decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na wniosek osoby uprawnionej.
Następnie w ustawie przyjęto brak wymogu wydawania decyzji administracyjnej, a dotyczyć będzie ona jedynie w przypadku zmiany wysokości świadczeń pieniężnych, które zostały już przyznane". Jednocześnie podano, że w przypadku osób, które dotychczas korzystały ze świadczenia, będzie ono wypłacane bez wymogu wydawania dodatkowych decyzji.
Dlatego zwracam się do Pani Ministry z prośbą o odpowiedź:
Czy możliwe jest przygotowanie i uchwalenie zmian ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym polskim obywatelom zesłanym lub deportowanym do ZSRR w latach 1939-1956 i ustawy o finansach publicznych poprzez przyznanie Polakom, którzy w latach 1939-1956 byli zesłani w głąb ZSRR - świadczenia w wysokości i według zasad jak dla działaczy opozycji antykomunistycznej? Czyli czy możliwe by było przyjęcie rozwiązania, z którego wynikałoby, iż wysokość całkowita świadczenia pieniężnego zostanie podwyższona do kwoty stanowiącej równowartość najniższej emerytury ogłaszanej przez prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która obecnie wynosi 1588,44 zł?
Jak wynika z analizy prac dotyczących wprowadzenia tej regulacji, w nowelizacji ustawy o finansach publicznych z 2023 r. ustawodawca przewidywał, że wzrośnie świadczenie o charakterze godnościowym dla osób o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej, a także dla osób represjonowanych ze względu na działalność polityczną.
Aktualnie konieczne jest jednak ujednolicenie i wyrównanie poziomu świadczeń dla ogółu osób represjonowanych, a nie dalsze ich różnicowanie. Świadczenie dla osób represjonowanych z przyczyn politycznych - jakimi byli Zesłańcy Sybiru - ma mieć także charakter godnościowy. Aktualna kwota świadczenia dla Zesłańców Sybiru jest rażąco niska. Sybiracy należą do osób represjonowanych przez nieludzki totalitaryzm w wieloletnich więzieniach, łagrach i obozach pracy. Pogarszanie się stanu zdrowia tych osób, będące rezultatem naturalnych procesów biologicznych, skutkuje potrzebą zwiększenia pomocy państwa dla tej grupy społecznej, aby ułatwić jej codzienną egzystencję.
Podwyższenie comiesięcznego świadczenia pieniężnego (łącznego dodatku) dla Sybiraków, tak jak dla działaczy opozycji antykomunistycznej, do wysokości najniższej emerytury, zapobiegłoby nierównemu traktowaniu osób represjonowanych objętych zakresem podmiotowym Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Z uszanowaniem
Włodzisław Giziński