Interpelacja nr 2098

do ministra zdrowia

w sprawie skażonych produktów dostępnych w sieci sklepów Action

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Paweł Sałek, Marek Jakubiak

Data wpływu: 16-03-2024

Szanowna Pani Minister,

w ostatnim tygodniu media obiegła informacja, nie pierwszy raz zresztą, iż ze względu na wykrycie migracji szkodliwych dla zdrowia amin aromatycznych do żywności z użycia wycofano zestaw przyborów kuchennych z oferty sklepów Action. Główny Inspektorat Sanitarny wydał w tej sprawie ostrzeżenie publiczne. Artykuły wycofano ze sprzedaży.

Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) przekazał w komunikacie, że stwierdzono migrację pierwszorzędowych amin aromatycznych z wymienionych produktów do żywności. Jak dodano, są to "substancje szkodliwe dla zdrowia, które nie powinny znajdować się w żywności". W opublikowanym przez Światową Organizację Zdrowia "Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem" czytamy, że aminy aromantyczne to rodzaj kancerogennych substancji chemicznych "wykorzystywanych głównie w procesie produkcji barwników i pigmentów służących do barwienia materiałów włókienniczych, skóry i papieru, a także w przemyśle gumowym".

Jest to sytuacja niedopuszczalna, by konsumenci, kupując produkty w dobrej wierze, narażali swoje zdrowie na działanie substancji kancerogennej, wszak posiłki, które będą przygotowywali za pomocą zakupionych w sieci Action przyborów kuchennych, będą podawać swojej rodzinie, często bardzo małym dzieciom, u których ze względu na niedojrzały układ odpornościowy szybciej dojdzie do kumulacji substancji kancerogennej i w konsekwencji szkodliwego wpływu na rozwijający się organizm. Konsument nie został przez sieć poinformowany, jak długo artykuły te były w obrocie, z pewnością pewna liczba konsumentów użyła powyższych artykułów kilkakrotnie, przygotowując posiłki, co z tymi osobami, do których ostrzeżenie GIS nie dotarło? Okazuje się, że sieć Action przynajmniej kilkakrotnie w ciągu ostatnich lat „wypuściła” w konsumencki obieg produkty, które GIS uznał za szkodliwe, a wręcz niebezpieczne dla zdrowia: było to w 2020 roku, chodziło o składany leżak i w 2021 roku o zabawkę dla dzieci – co jest szczególnie bulwersujące. Nadto powyższe artykuły były dostępne w sprzedaży przed wydaniem ostrzeżenia bardzo długo.

Z uwagi na bulwersujący charakter przedstawionej wyżej kwestii, a także kierując się troską o zdrowie polskich konsumentów, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania.

  1. Ile razy GIS wycofał produkty z sieci Action w ciągu ostatnich 5 lat? Proszę o podział powodów wycofania, czy były to artykuły użytku codziennego, spożywcze, inne.
  2. Jakie są procedury dotyczące dopuszczania artykułów do obiegu konsumenckiego, dlaczego badania prowadzone są w trakcie sprzedaży danego artykułu, a nie przed jego dopuszczeniem na rynek?
  3. Czy komunikaty o konieczności oddania danej partii produktów uznanych przez GIS za niebezpieczne trafiają do wszystkich konsumentów, którzy nabyli „skażony” produkt?
  4. Czy ministerstwo posiada statystki, o ile prowadzi je GIS, produktów uznanych za niebezpieczne i sprzedanych w danej sieci, a następnie, po ogłoszeniu komunikatu dla konsumentów, oddanych? Czy liczba kupionych i oddanych produktów zgadza się?
  5. Czy ministerstwo rozważa zmiany w prawie polegające na nakazie przekazywania kwoty, która będzie różnicą pomiędzy sprzedanymi niebezpiecznymi produktami, które nakazał wycofać GIS, a zwróconymi przez kupujących, na konta Ministerstwa Zdrowia, aby sprzedawcy nie uzyskiwali zysków ze sprzedaży niebezpiecznych produktów?