do ministra sprawiedliwości
w sprawie działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
Zgłaszający: Wioleta Tomczak, Izabela Bodnar, Agnieszka Buczyńska, Barbara Okuła, Barbara Oliwiecka, Tomasz Zimoch, Joanna Mucha, Mirosław Suchoń, Paweł Zalewski, Piotr Paweł Strach, Rafał Kasprzyk, Piotr Górnikiewicz, Michał Gramatyka, Adam Gomoła, Adam Luboński, Ewa Schädler, Kamil Wnuk
Data wpływu: 07-12-2023
Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej organizacje pozarządowe mogą prowadzić nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Ustawodawca wprowadził nowy zawód "doradca obywatelski" niezbędny do prowadzenia takich punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Aby nim zostać, trzeba ukończyć odpowiedni kurs, który może przeprowadzić certyfikowany przez ministra sprawiedliwości związek organizacji poradniczych. Zgodnie z art. 11b ust. 2 ustawy za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, może zostać uznany związek, o którym mowa w art. 22 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713 oraz z 2020 r. poz. 695 i 1086), który zrzesza co najmniej siedem organizacji pozarządowych świadczących poradnictwo obywatelskie nieprzerwanie w okresie co najmniej siedmiu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o uznanie za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego. Jednocześnie związek organizacji poradniczych to nic innego niż minimum 7 NGO, które same startują w konkursach i wykazały odpowiednie doświadczenie przed wprowadzeniem systemu.
W skali całej Polski od 5 lat istnieje tylko jeden taki związek – Związek Biur Poradnictwa Obywatelskiego (dalej ZBPO), który zrzesza kilkanaście organizacji poradniczych. Próby pozostałych organizacji pozarządowych co do certyfikowania innych związków nie zostały uznane, ponieważ Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że nie mają odpowiedniego doświadczenia.
Jeśli NGO chce prowadzić punkt poradnictwa obywatelskiego, musi wykazać, że współpracuje z osobami posiadającymi status doradcy obywatelskiego. Zatem w praktyce musi zgłosić się do związku, który jest de facto konkurentem (poprzez poszczególne uczestniczące w nim organizacje) w momencie składania wniosków konkursowych, zapłacić bardzo wysoką kwotę (aktualnie 3999 zł), a osoby wskazane przez podmiot muszą zdać egzamin.
Związek corocznie pobiera także od każdego z doradców od 500 do 1000 zł za tzw. obowiązkowy kurs doszkalający:
https://zbpo.org.pl/szkolenia/cennik/
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi:
Czy minister sprawiedliwości przewiduje podjęcie działań zmierzających do zapewnienia konkurencyjnych warunków uzyskania dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego? Jeśli tak, to jakie działania minister planuje?