Odpowiedź na interpelację nr 2138

w sprawie szkolenia strzeleckiego organizowanego w ramach nowej podstawy programowej przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 08-04-2024

Szanowny Panie Marszałku,

wzrastające zagrożenie bezpieczeństwa państwa (2022 r. - wojna na Ukrainie) wymagało pilnego uzupełniania celów kształcenia i treści nauczania przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa o kwestie związane z obronnością państwa, nabyciem umiejętności strzelectwa oraz przygotowaniem uczniów do radzenia sobie z zagrożeniami wywołanymi działaniami wojennymi oraz podstawami ratownictwa taktycznego.

Zmiany zostały przygotowane we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej.

1 sierpnia 2022 r. zostały podpisane rozporządzenia zmieniające podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej i szkół ponadpodstawowych w zakresie edukacji dla bezpieczeństwa. Rozporządzenia weszły w życie z dniem 1 września 2022 r., tj. od roku szkolnego 2022/2023, przy czym w przypadku wymagania dotyczącego wykonywania przez ucznia szkoły ponadpodstawowej strzelania z wykorzystaniem broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych przewidziano trwający dwa lata szkolne okres przejściowy.

Wymóg ten będzie zatem obowiązkowy począwszy od roku szkolnego 2024/2025, z tym że w przypadku szkół ponadpodstawowych, które na terenie danego powiatu:

1) miały dostęp do broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych - wymóg ten był realizowany od roku szkolnego 2022/2023;

2) nie miały dostępu do broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych - wymóg ten mógł być realizowany w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 w miarę istniejących możliwości.

Dotychczasowe obszary treści nauczania przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa takie jak: Bezpieczeństwo państwa., Przygotowanie do działań ratowniczych w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń (wypadków masowych i katastrof) i Podstawy pierwszej pomocy zostały uzupełnione o dział Edukacja obrona.

Nowe treści nauczania przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa obejmują poniższe zagadnienia z obszaru edukacji obronnej:

1. reagowanie w sytuacji zagrożenia działaniami wojennymi (tzw. survival, w tym miejsca schronienia),
2. zasady pierwszej pomocy w sytuacji wystąpienia zagrożenia z użyciem broni konwencjonalnej,
3. w przypadku szkoły podstawowej wymagania z zakresu: 1) terenoznawstwa, 2) cyberbezpieczeństwa w wymiarze wojskowym, 3) przygotowania do szkolenia strzeleckiego;
4. w przypadku szkół ponadpodstawowych wymagania z zakresu: 1) reagowania w sytuacji zagrożenia działaniami wojennymi, 2) cyberbezpieczeństwa w wymiarze wojskowym, 3) szkolenia strzeleckiego.

Jeżeli chodzi o szkolenie strzeleckie:

1. w przypadku szkoły podstawowej wymagania obejmują przede wszystkim przygotowanie teoretyczne w zakresie bezpiecznego obchodzenia się z bronią;
2. w szkołach ponadpodstawowych są podstawy strzelania z częścią praktyczną prowadzoną z wykorzystaniem bezpiecznych narządzi do ćwiczeń strzeleckich takich jak np. broń kulowa, pneumatyczna, repliki broni strzeleckiej (ASG), strzelnice wirtualne albo laserowe.

Ten zakres zajęć edukacji dla bezpieczeństwa może być realizowany przy użyciu środków własnych szkoły czy jednostki samorządu terytorialnego prowadzące szkoły (np. strzelnice zorganizowane w ramach ogłaszanych od 2019 r. konkursów ofert Ministra Obrony Narodowej „Strzelnica w powiecie”), jak również poprzez wykorzystanie strzelnic, strzelnic wirtualnych i laserowych znajdujących się w posiadaniu innych podmiotów. W ramach programu „Strzelnica w Powiecie” do roku 2023 r. powstało 315 strzelnic, w tym: 288 strzelnic wirtualnych; 22 strzelnice pneumatyczne i 5 strzelnic klasycznych. Z tych strzelnic mogą również korzystać szkoły z okolicznych powiatów.

Ponadto, podstawa programowa wskazuje na ewentualną współpracę szkół w realizacji edukacji dla bezpieczeństwa, w tym, w zakresie praktycznych zajęć strzeleckich, z podmiotami, które dysponują odpowiednimi strzelnicami np. kluby sportowe, jednostki policji, wojska (na zasadzie porozumień).

Jednocześnie nauczyciele prowadzący zajęcia z przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa, którzy chcieli zaktualizować swoją wiedzę w związku z wprowadzonymi w 2022 r. zmianami, mieli i mają możliwość uczestnictwa w szkoleniach doskonalących organizowanych przez publiczne placówki doskonalenia nauczycieli.

Reasumując, należy podkreślić, że:

• praktyczne ćwiczenia strzeleckie są przewidziane wyłącznie w przypadku szkół ponadpodstawowych,
• uczniowie mają przedmiot edukacja dla bezpieczeństwa w klasie I szkół ponadpodstawowych (LO, technikum, BS I),
• na realizuję tego przedmiotu jest przeznaczona obowiązkowo jedna godzina tygodniowo (czyli ok. 30 godzin w roku), co biorąc pod uwagę pozostałe treści nauczania wymagane do realizacji w ramach tego przedmiotu – oznacza, że na szkolenie strzeleckie obejmujące:
1. składanie i rozkładanie broni,
2. oraz strzelanie z wykorzystaniem: broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych

- nauczyciele mogą mieć przeznaczone w realizowanych przez siebie programach nauczania nie więcej niż 3h w trakcie roku szkolnego.

Co więcej, to nauczyciel decyduje w jakim czasie w trakcie roku szkolnego zorganizuje uczniom lekcje z tego zakresu i może w tym celu zorganizować wsparcie eksperta spoza szkoły – ale to nie instruktorzy prowadzą z uczniami zajęcia z przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa lecz nauczyciel tego przedmiotu posiadający odpowiednie kwalifikacje.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu