w sprawie bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych w szkołach
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 18-04-2024
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pana Daniela Milewskiego, Posła na Sejm RP w sprawie bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych w szkołach.
Szanowny Panie Pośle,
zgodnie z ustawą – Prawo oświatowe[1] system oświaty zapewnia między innymi „warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowanie aktywności społecznej i umiejętności spędzania czasu wolnego”.
Wykonanie tych zadań odbywa się przez udział uczniów w zajęciach pozalekcyjnych organizowanych przez szkoły oraz pozaszkolnych oferowanych przez placówki wychowania pozaszkolnego. Zajęcia pozalekcyjne mogą być organizowane nieodpłatnie, np. przez nauczycieli lub wolontariuszy albo przez podmioty, które w szkole realizują swoje zadania statutowe lub komercyjnie. Obecne rozwiązania umożliwiają korzystanie przez dzieci i młodzież z zajęć pozalekcyjnych rozwijających umiejętności. Placówka wychowania pozaszkolnego realizuje zadania edukacyjne, wychowawcze, opiekuńcze, profilaktyczne, prozdrowotne, kulturalne, sportowe i rekreacyjne. W placówce wychowania pozaszkolnego są organizowane zajęcia stałe, okresowe lub okazjonalne, wynikające z potrzeb środowiska lokalnego. Placówka przy realizacji zadań współpracuje ze środowiskiem lokalnym, w zależności od potrzeb, z organizacjami pozarządowymi oraz innymi instytucjami działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży.
Szkoły i placówki wychowania pozaszkolnego[2] uczestnicząc w zagospodarowaniu czasu wolnego dzieci i młodzieży prowadzą zajęcia, które pozytywnie wpływają na rozwój intelektualny, fizyczny i psychospołeczny uczniów.
W roku szkolnym 2022/2023 działało 220 placówek wychowania pozaszkolnego[3], w tym 13 pałaców młodzieży, 93 młodzieżowych domów kultury, 37 ognisk pracy pozaszkolnej, 35 międzyszkolnych ośrodków sportowych, 8 ogrodów jordanowskich, 13 pozaszkolnych placówek specjalistycznych oraz 21 niepublicznych placówek oświatowo -wychowawczych.
Z zajęć oferowanych przez te placówki, w roku szkolnym 2022/2023 skorzystało 904 623 uczestników. Natomiast z zajęć sportowych skorzystało 138 317 uczestników.
W roku szkolnym 2022/2023 z zajęć dodatkowych rozwijających uzdolnienia i zainteresowania skorzystało 672 678 uczniów w 5 773 szkołach. Natomiast z zajęć sportowych skorzystało 112 533 uczniów w 3 094 szkołach[4].
Ponadto, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół[5] od roku szkolnego 2019/2020 uczniom klas I – III szkoły podstawowej zapewniono 3 godziny do dyspozycji dyrektora szkoły, uczniom klas IV-VIII – 4 godziny do dyspozycji dyrektora szkoły, a uczniom LO i technikum – odpowiednio 3 oraz 4 godziny do dyspozycji dyrektora szkoły[6].
Godziny do dyspozycji dyrektora szkoły powinny być przeznaczane na zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności zajęcia związane z kształtowaniem ich aktywności i kreatywności. Decyzję, konkretnie, jakie to będą zajęcia powinien podjąć dyrektor szkoły uwzględniając potrzeby uczniów oraz dotychczasowe doświadczenia w tym zakresie. Zajęcia realizowane w ramach godzin do dyspozycji dyrektora szkoły, zgodnie z prawem oświatowym, nie są zajęciami obowiązkowymi dla wszystkich uczniów.
W przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe godziny do dyspozycji dyrektora szkoły mogą być przeznaczone na zajęcia związane z kształtowaniem kompetencji zawodowych, w technikum na realizację przedmiotów w zakresie rozszerzonym (jeżeli kształcenie w zawodzie szkolnictwa branżowego tego wymaga).
Jednocześnie informuję, że rozpoczął się nabór do programu Ministra Sportu i Turystyki „Aktywna Szkoła”, który upowszechnia Minister Edukacji. W ramach współpracy międzyresortowej, Minister Edukacji i Minister Sportu i Turystyki, zachęca organy prowadzące szkoły publiczne do składania wniosku. Program „Aktywna Szkoła” będzie finansowo wspierał samorządy i inne organy prowadzące szkoły publiczne w upowszechnianiu aktywności fizycznej nie tylko wśród uczniów, ale także całych rodzin - oferta jest wielopokoleniowa.
W ramach programu można aplikować o środki finansowe na prowadzenie zajęć:
Jednocześnie trwają rozmowy i prace z innymi resortami na rzecz możliwości poszerzenia oferty dodatkowych otwartych zajęć pozalekcyjnych.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] art. 1 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.).
[2] Placówki wychowania pozaszkolnego: pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe, ogniska pracy pozaszkolnej, ogrody jordanowskie i pozaszkolne placówki specjalistyczne, realizują zadania edukacyjne, wychowawcze, opiekuńcze, profilaktyczne, prozdrowotne, kulturalne, sportowe i rekreacyjne.
[3] Dane za poprzedni rok szkolny zbierane są do dnia 10 października następnego roku szkolnego.
[4] Dane za poprzedni rok szkolny zbierane są do dnia 10 października następnego roku szkolnego.
[5] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 80).
[6] Każda klasa na pierwszym etapie edukacyjnym realizuje 3 godziny do dyspozycji dyrektora szkoły w ciągu 3-letniego okresu kształcenia, na drugim etapie edukacyjnym 4 godziny w ciągu całego 5- letniego okresu kształcenia, na trzecim etapie odpowiednio 3 i 4 godziny w ciągu odpowiednio 4- i 5- letniego okresu kształcenia. Branżowa szkoła I stopnia – 3 godziny w ciągu 3 lat.