Interpelacja nr 2282

do prezesa Rady Ministrów

w sprawie zapowiedzi likwidacji IPN

Zgłaszający: Daniel Milewski

Data wpływu: 21-03-2024

Szanowny Panie Premierze,

w pakiecie zobowiązań zaprezentowanym przez Pana Premiera znalazła się kwestia "likwidacji Instytutu Pamięci Narodowej".

Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu został powołany 19 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. Do zadań instytutu należy gromadzenie i zarządzanie dokumentami organów bezpieczeństwa państwa, sporządzonymi od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r., prowadzenie śledztw w sprawie zbrodni nazistowskich i komunistycznych, w tym zbrodni popełnionych na osobach narodowości polskiej lub obywatelach polskich innych narodowości, popełnionych w okresie od 8 listopada 1917 r. do 31 lipca 1990 r. Inne ważne zadania instytutu to prowadzenie badań naukowych oraz działalność w zakresie edukacji publicznej. Ustawowym zadaniem IPN jest również poszukiwanie miejsc spoczynku osób poległych w walkach o niepodległość i zjednoczenie państwa polskiego, poległych w walce z systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych i czystek etnicznych w okresie od 8 listopada 1917 r. do 31 lipca 1990 r. Ponadto IPN ma za zadanie prowadzenie działalności związanej z upamiętnianiem historycznych wydarzeń, miejsc i postaci w dziejach walk i męczeństwa narodu polskiego w kraju i zagranicą oraz miejsc walki i męczeństwa innych narodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 8 listopada 1917 r. do 31 lipca 1990 r. Ustawa o IPN przewiduje udostępnianie dokumentów zgromadzonych w archiwach służb specjalnych PRL osobom, o których organy bezpieczeństwa państwa zbierały informacje na podstawie celowo gromadzonych danych, w tym w sposób tajny. Jego likwidacja przyniesie tragiczne konsekwencje dla jakości prowadzonej w Polsce i za granicą polityki historycznej.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Czy rząd podjął decyzję o likwidacji Instytutu Pamięci Narodowej, a jeśli tak, jaki był powód tej decyzji?
  2. Jakie konkretnie działania podjął rząd w procesie likwidacji IPN?
  3. Czy istnieje plan zastąpienia funkcji i kompetencji Instytutu Pamięci Narodowej innymi instytucjami lub mechanizmami?
  4. Jaki będzie wpływ likwidacji IPN na badania i dokumentowanie zbrodni popełnionych w czasie totalitarnych reżimów w Polsce?
  5. Czy podjęto jakiekolwiek kroki, aby zagwarantować, że likwidacja IPN nie spowoduje utraty danych oraz archiwaliów dotyczących historii Polski?
  6. Jakie będą konsekwencje likwidacji IPN dla dotychczasowych badań i prac naukowych prowadzonych przez tę instytucję?
  7. Czy istnieje ocena skutków społecznych, prawnych i edukacyjnych likwidacji IPN, a jeśli tak, jakie są jej wyniki?
  8. Jakie instytucje lub mechanizmy będą odpowiedzialne za badania nad historią Polski oraz dokumentowanie zbrodni komunistycznych po likwidacji IPN?
  9. Jakie są kroki, które zostaną podjęte w celu zapewnienia, że proces likwidacji IPN będzie przejrzysty i zgodny z zasadami demokratycznego państwa prawa?
  10. Czy likwidacja IPN będzie miała wpływ na upamiętnianie ofiar totalitarnych reżimów i edukację historyczną w Polsce?

Z wyrazami szacunku

Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej