Odpowiedź na interpelację nr 2451

w sprawie uczniów pochodzenia ukraińskiego

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Joanna Mucha

Warszawa, 24-04-2024

Szanowni Państwo Posłowie,

w odpowiedzi na zamieszczone w interpelacji pytania, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

  1. Czy resort dysponuje już danymi dotyczącymi liczby dzieci, które powinny uczęszczać do szkół w Polsce a przybyły do naszego kraju z Ukrainy? Jeśli tak to prosimy o informację jaka to liczba?
  2. Czy dane z raportu o połowie uczniów nierealizujących w Polsce obowiązku szkolnego są zbieżne z danymi jakie podsiada resort?

Zgodnie z informacją przekazaną przez Centralny Ośrodek Informatyki, według stanu rejestru PESEL na 1 lutego 2024 r., zarejestrowanych było 295 750 osób posiadających status cudzoziemca UKR urodzonych w latach 2005-2016, a więc podlegających obowiązkowi szkolnemu i obowiązkowi nauki.

Według danych z Systemu Informacji Oświatowej, obowiązek szkolny i obowiązek nauki spełnia w szkołach w Polsce 138 604 uczniów urodzonych w latach 2005-2016, przybyłych z Ukrainy od 24 lutego 2022 r.

Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami[1], dzieci i uczniowie będący obywatelami Ukrainy, którzy pobierają naukę w przedszkolu lub szkole funkcjonujących w ukraińskim systemie oświaty z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, nie podlegają obowiązkowemu rocznemu przygotowaniu przedszkolnemu, obowiązkowi szkolnemu albo obowiązkowi nauki. Rodzic lub osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem lub uczniem składa do gminy właściwej ze względu na miejsce pobytu dziecka lub ucznia oświadczenie o kontynuacji przez dziecko lub ucznia kształcenia w ukraińskim systemie oświaty.

Ministerstwo nie posiada informacji o liczbie uczniów przybyłych z Ukrainy od 24 lutego 2022 r., którzy nie spełniają obowiązku szkolnego w szkołach polskiego systemu oświaty oraz o liczbie uczniów, którzy uczą się w przedszkolu lub szkole funkcjonujących w ukraińskim systemie oświaty z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

3. Na jakim etapie obecnie prowadzone są w ministerstwie prace przy planowaniu nowego roku szkolnego. Czy uwzględnia się tu rozwiązania dotyczące zapewniania optymalnych warunków do nauki i integracji dla uczniów z Ukrainy?

Obowiązujące przepisy przewidują kontynuację w roku szkolnym 2024/2025 następujących rozwiązań systemowych zapewniających optymalne warunki do nauki i integracji dla uczniów z Ukrainy[2]:

  1. nauka w oddziale przygotowawczym, w którym proces kształcenia obejmuje nauczanie języka polskiego oraz treści poszczególnych przedmiotów w zakresie dostosowanym do potrzeb i możliwości edukacyjnych uczniów oraz w formie organizacyjnej wspomagającej efektywność ich kształcenia. Okres nauki ucznia w oddziale trwa do końca roku szkolnego, w którym uczeń został zakwalifikowany do oddziału, z tym że okres ten w zależności od postępów w nauce ucznia i jego potrzeb edukacyjnych może zostać skrócony albo przedłużony, nie dłużej niż o jeden rok szkolny;
  2. korzystanie z dodatkowych zajęć wyrównawczych w zakresie przedmiotów nauczania, organizowanych przez organ prowadzący szkołę przez okres do 12 miesięcy;
  3. korzystanie z pomocy osoby władającej językiem ukraińskim zatrudnionej w charakterze pomocy nauczyciela, nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy.

Obecnie trwają prace nad zmianą przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa[3]. Planowane jest wydłużenie z 24 do 36 miesięcy okresu, w którym uczniowie mogą uczestniczyć w dodatkowych, bezpłatnych zajęciach z języka polskiego. Zmiana ta dotyczy uczniów, którzy rozpoczęli uczestnictwo w tych zajęciach w latach 2022/2023 i 2023/2024.

Zmieniane przepisy wprowadzają także możliwość nieprzystępowania w roku szkolnym 2024/2025 przez uczniów i słuchaczy z Ukrainy do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego.

Planowana jest także zmiana rozporządzenia w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy, która umożliwi objęcie obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązkiem szkolnym albo obowiązkiem nauki, o których mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, uczniów którzy pobierają naukę w przedszkolu lub szkole funkcjonujących w ukraińskim systemie oświaty z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Wyjątek stanowić będą uczniowie, którzy pobierają naukę w ostatniej klasie szkoły średniej funkcjonującej w ukraińskim systemie oświaty z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, przystępujący w 2025 r. do ukraińskiego egzaminu maturalnego.

Ponadto, zmiana w art. 165 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe pozwoli na wprowadzenie stanowiska asystenta międzykulturowego. Asystent międzykulturowy zatrudniony w szkole udzielał będzie uczniom, o których mowa w ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe, pomocy w kontaktach ze środowiskiem szkolnym, a także współdziałał z ich rodzicami oraz szkołą.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Joanna Mucha
Sekretarz Stanu

[1] § 15 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 marca 2022 r. w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2094).

[2] Art. 165 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2301), rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 marca 2022 r. w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2094).

[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm.