w sprawie Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Joanna Mucha
Warszawa, 30-04-2024
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na zamieszczone w interpelacji pytania, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad 1.–3.
Zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego (Dz. U. z 2024 r. poz. 264), zwanej dalej „ustawą”, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w drodze zarządzenia, nadaje Instytutowi statut, w którym określa organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów Instytutu, uwzględniając stworzenie optymalnych warunków organizacyjnych do prawidłowej realizacji jego zadań. Wskazane wyżej upoważnienie ustawowe do wydania zarządzenia przewiduje wydanie zarządzenia przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, nie przewiduje natomiast żadnej formy współuczestniczenia w wydaniu tego zarządzenia przez inny podmiot.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 2 ust. 4 ustawy zostało wydane zarządzenie Ministra Edukacji z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie statutu Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego (Dz. Urz. ME poz. 16). Zarządzenie to zostało wydane zgodnie z ww. upoważnieniem ustawowym.
Zgodnie z § 74 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), zwanego dalej „ZTP”, przepisowi upoważniającemu do współuczestniczenia w wydaniu rozporządzenia, uchwały albo zarządzenia, jeżeli współuczestniczenie ma polegać jedynie na samym wyrażeniu opinii o projekcie aktu normatywnego, a następstwem niezasięgnięcia opinii ma być to, że akt nie dochodzi do skutku, nadaje się brzmienie: „Minister (inny podmiot)...;, po zasięgnięciu opinii (nazwa podmiotu)...;, określi (może określić)...”.
W omawianym przypadku przepis upoważniający zawarty w art. 2 ust. 4 ustawy (będący podstawą prawną do wydania zarządzenia) nie został skonstruowany w sposób określony w § 74 ust. 1 pkt 3 ZTP, zatem zamiarem ustawodawcy nie było zobowiązanie organu wydającego zarządzenie (w tym przypadku ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania) do zasięgnięcia opinii Rady Instytutu przed nadaniem Instytutowi statutu. Jeżeli taki byłby zamiar powinien on być wyrażony wprost w przepisie upoważniającym do wydania zarządzenia.
Zatem, zarządzenie Ministra Edukacji z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie statutu Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego zostało wydane zgodnie z upoważnieniem ustawowym i jest aktem obowiązującym.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wydaje akty normatywne z poszanowaniem wszystkich obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów upoważniających przewidujących różne formy współuczestniczenia w wydaniu tych aktów. Przykładowo można wskazać rozporządzenia wydane na podstawie:
1) art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, z późn. zm.); w tym przypadku rozporządzenie jest wydane przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy oraz po zasięgnięciu opinii Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego; minister właściwy do spraw oświaty i wychowania każdorazowo przed wydaniem rozporządzenia zasięga opinii Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego;
2) art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 maja 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2020 r. poz. 2159); w tym przypadku rozporządzenie jest wydawane przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii Związku Rzemiosła Polskiego; minister właściwy do spraw oświaty i wychowania każdorazowo przed wydaniem rozporządzenia zasięga opinii Związku Rzemiosła Polskiego.
Ad 4.
Zgodnie z § 26 ust. 3 pkt 1 regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Edukacji Narodowej, będącego załącznikiem do zarządzenia Ministra Edukacji z dnia 3 stycznia 2024 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Edukacji Narodowej (Dz. Urz. ME poz. 2, z późn. zm.), sprawy wynikające z nadzoru Ministra Edukacji nad Instytutem Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego prowadzi Departament Współpracy Międzynarodowej.
Ad 5.
Departament Współpracy Międzynarodowej pracuje nad opracowaniem planu nadzoru nad Instytutem Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego. Działania te mają na celu zintensyfikowanie nadzoru nad jednostką oraz zapewnienie prawidłowego wykonywania działań nadzorczych.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Joanna Mucha
Sekretarz Stanu