do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie znakowania jaj
Zgłaszający: Piotr Kandyba
Data wpływu: 14-04-2024
Szanowny Panie Ministrze,
czy ministerstwo rolnictwa zamierza stworzenie procedury, która umożliwiłaby uzyskanie przez firmy zwolnienia z obowiązku znakowania jaj w miejscu ich produkcji?
W innym przypadku nasze firmy mogą stać się niekonkurencyjne i postulują wprowadzenie rozporządzenia, które pozwoli na znakowanie w pierwszym zakładzie pakowania jaj.
Poniżej przesyłam wyjaśnienie całej sytuacji.
W odpowiedzi na liczne uwagi i obiekcje dotyczące zmian w oznakowaniu jaj składam wniosek do Pana Ministra o wnikliwe rozważenie argumentów przedstawionych przez polskich producentów żywności. Argumenty te dotyczą zapisów w normach handlowych dla jaj określonych w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2023/2464 z dnia 17 sierpnia 2023 r., które zmienia rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących jaj.
Przedstawiciele sektora produkcji jaj, w tym Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz, zwracali się wielokrotnie do Pana Ministra oraz odpowiednich urzędników Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym pana Waldemara Guby, dyrektora Departamentu Rynków Rolnych i Transformacji Energetycznej Obszarów Wiejskich, aby zwrócić uwagę, iż nowo wprowadzone przepisy prawne są niekorzystne dla producentów jaj. Podnosili oni, że te zmiany są niezgodne z dotychczasowymi praktykami handlowymi i produkcyjnymi. W rezultacie, poza negatywnym oddziaływaniem na ekonomiczne interesy polskich producentów i dystrybutorów jaj, te zmiany mogą prowadzić do zwiększenia marnowania żywności.
Zgodnie z nową regulacją unijną znakowanie jaj ma być przeprowadzane bezpośrednio w miejscu ich produkcji, jak określa art. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2023/2464 z 17 sierpnia 2023 roku. Jednakże ten sam artykuł otwiera możliwość dla państw członkowskich, by na podstawie jasno określonych kryteriów mogły one dopuścić do wyjątku od tej zasady, pozwalając na znakowanie jaj w pierwszym zakładzie pakowania, do którego jaja są dostarczane. Aby skorzystać z tego wyjątku konieczne jest złożenie oficjalnego wniosku, który będzie rozpatrywany zgodnie z lokalnymi przepisami każdego z państw członkowskich.
Producenci jaj zwrócili się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą, aby Polska skorzystała z możliwości zwolnienia z obowiązku znakowania jaj wyłącznie w miejscu ich produkcji, co pozwoliłoby na ich oznaczanie w pierwszym zakładzie pakowania, zgodnie z decyzją przyjętą na poziomie krajowym. Argumentują, że taka zmiana budzi niepokój i wymaga dostosowania polskiego prawodawstwa, by nie perturbować działania wewnętrznego rynku. Chociaż polscy producenci doceniają cel Komisji Europejskiej, jakim jest zapewnienie identyfikowalności jaj, podkreślają, że z powodzeniem wprowadzili już efektywne mechanizmy oznaczania na etapie pakowania, co było możliwe dzięki znaczącym inwestycjom w nowoczesne technologie. Dodatkowo, wykorzystując rozwiniętą infrastrukturę oraz logistykę produkcji i dystrybucji, stworzyli oni na własną rękę systemy jakości, które zdobyły akredytację zarówno od krajowych odbiorców, jak i sieci handlowych, a także od międzynarodowych partnerów.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na potencjalne wielomilionowe koszty związane z relokacją sortowni i systemów znakowania jaj, co wpłynie bezpośrednio na obniżenie konkurencyjności polskich producentów jaj nie tylko względem producentów z innych krajów członkowskich, ale również z krajów trzecich, w tym producentów z Ukrainy. Przykładowo, urządzenie stosowane przez niektórych polskich producentów do sortowania i znakowania jaj Moba Omnia PX 530 to koszt około 5 000 000 euro.
Producenci jaj, zrzeszeni między innymi w Krajowej Izbie Producentów Drobiu i Pasz, apelowali do pana Waldemara Guby o zorganizowanie spotkania z przedstawicielami branży, aby wspólnie opracować zasady prawne umożliwiające oznaczanie jaj w pierwszym zakładzie pakowania. Celem takiego spotkania miałoby być stworzenie procedury, która umożliwiłaby uzyskanie zwolnienia z obowiązku znakowania jaj w miejscu ich produkcji – przez decyzję administracyjną lub przez znalezienie sposobu na prawne zwolnienie wszystkich zainteresowanych stron bez konieczności indywidualnego zgłaszania takiej potrzeby.
Zgodnie z informacjami przekazanymi mi przez przedstawicieli sektora produkcji jaj Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przewiduje ustanowienia przepisów umożliwiających znakowanie jaj w pierwszym zakładzie pakowania, co jest w istocie działaniem, które w sposób znaczący pogorszy konkurencyjność polskich producentów jaj względem producentów z innych krajów należących do Unii Europejskiej.
W Polsce funkcjonuje efektywny system oznaczania jaj na etapie ich pakowania, dodatkowo umocniony przez samoregulacje ustanowione między zakładami pakującymi a niezależnymi graczami rynkowymi, zainteresowanymi eliminacją błędów w procesie znakowania. Biorąc pod uwagę powyższe oraz odniesienia zawarte w preambule do rozporządzenia, które jasno wskazuje, że państwa członkowskie mogą wnioskować o wyłączenie producentów jaj z danego kraju z obowiązku znakowania w miejscu produkcji, trudno zrozumieć stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Z uwagi na istotność i skomplikowanie kwestii znakowania jaj oraz potencjalnie negatywne skutki braku działań ze strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi apeluję do Pana Ministra o zorganizowanie niezwłocznego spotkania technicznego. Podczas tego spotkania przedstawiciele branży produkcji jaj mogliby omówić wszystkie istotne aspekty decyzyjne, które resort powinien wziąć pod uwagę przed podjęciem ostatecznych decyzji dotyczących znakowania jaj w miejscu ich produkcji.
Z wyrazami szacunku
Piotr Kandyba